W skrócie: W internecie krąży teza, że reforma systemu opakowaniowego (PPWR + planowana polska ustawa) otworzy rynek obsługi obowiązków opakowaniowych na większą konkurencję. Aktualne źródła pokazują coś odwrotnego: polski projekt ustawy (UC100) zakłada likwidację dzisiejszego, konkurencyjnego rynku organizacji odzysku opakowań i zastąpienie go jedną państwową organizacją (NFOŚiGW) od około 2028 roku. Nawet polski urząd antymonopolowy (UOKiK) krytykuje ten projekt jako ograniczający konkurencję. To wciąż projekt, nie obowiązujące prawo — ale warto znać jego rzeczywisty kierunek, zanim podejmiesz decyzje.
Co dziś mówi rynek
Część komentarzy sugeruje, że nadchodzące zmiany w systemie opakowaniowym (PPWR na poziomie unijnym, reforma ROP na poziomie krajowym) doprowadzą do większej konkurencji między firmami obsługującymi obowiązki opakowaniowe przedsiębiorców — więcej wyboru, niższe ceny, łatwiejsza zmiana dostawcy.
Jak jest naprawdę
Sprawdziliśmy aktualny stan projektu polskiej ustawy (UC100, prowadzonej przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, dostępnej publicznie na stronie Rządowego Centrum Legislacji) oraz towarzyszące mu komentarze prawne i branżowe. Obraz, który się z nich wyłania, jest odwrotny od powyższej tezy.
Projekt zakłada, że dzisiejsze organizacje odzysku opakowań — firmy, które za opłatą przejmują od przedsiębiorców obowiązek osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu (m.in. poprzez pozyskiwanie dokumentów DPR/EDPR od recyklerów) — zakończą działalność od około 2028 roku. W ich miejsce ma powstać jedna, państwowa organizacja odzysku opakowań, prowadzona przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), zarządzająca środkami z opłat w zamkniętym obiegu finansowym i redystrybuująca je do gmin i recyklerów.
Wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska miała powiedzieć wprost: *”Nikogo nie zmuszamy do zamknięcia swojej działalności, jednak musimy odejść od DPR-ów”* — czyli od mechanizmu, na którym opiera się dzisiejszy, konkurencyjny rynek organizacji odzysku.
Co istotne: polski urząd ochrony konkurencji i konsumentów (UOKiK) sam skrytykował ten projekt, wskazując brak szczegółowej analizy wpływu proponowanych regulacji na konkurencję. To dodatkowo osłabia tezę, że reforma ma otworzyć rynek — instytucja odpowiedzialna w Polsce za ochronę konkurencji ocenia ten konkretny projekt jako idący w przeciwnym kierunku.
Jest jeden wyjątek, który częściowo tłumaczy, skąd mogła wziąć się teza o „większej konkurencji”: od 2028 r. pojedynczy producent miałby móc, po uzyskaniu zgody ministra klimatu, rozliczać swoje obowiązki samodzielnie, bez pośrednika. To jednak nie jest to samo, co większa konkurencja między firmami-pośrednikami — to raczej możliwość całkowitego pominięcia pośrednika, przy jednoczesnym zastąpieniu rynku wielu prywatnych organizacji jedną państwową.
Kogo to dotyczy
Wszystkich firm, które dziś korzystają z organizacji odzysku opakowań, żeby rozliczyć swoje obowiązki recyklingowe — bezpośrednio, jeśli projekt wejdzie w życie w obecnym kształcie.
Od kiedy
Tu trzeba być precyzyjnym: to jest projekt ustawy, nie obowiązujące prawo. Sam projekt (UC100) już raz nie zdążył z pierwotnie planowanym terminem wejścia w życie i wciąż trwają uzgodnienia międzyresortowe z otwartym sporem (m.in. o koszty dla gmin i sektora rolno-spożywczego, szacowane w analizach na poziomie do 6 mld zł rocznie dla całego systemu ROP). Data „2028” pojawia się w projekcie jako plan, nie jako pewność.
Co zrobić teraz, a czego jeszcze nie
Warto już dziś: śledzić status projektu UC100 i nie podpisywać wieloletnich zobowiązań z organizacją odzysku bez świadomości tego kierunku zmian.
Nie trzeba jeszcze: zrywać dzisiejszych umów ani zakładać, że projekt wejdzie w życie dokładnie w zaproponowanym kształcie i terminie — to się już raz przesunęło.
Będziemy aktualizować ten materiał w miarę postępu prac nad ustawą.
Źródła: legislacja.rcl.gov.pl, projekt UC100 (12401003); prawo.pl (5.06.2025); gazetaprawna.pl (25.03.2025); portalsamorzadowy.pl (22.07.2026, „W rządzie wojna o odpady”); PwC studio.pwc.pl (18.08.2025). Data ostatniej weryfikacji: 12.08.2026.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
