Opakowania i produkty

PPWR a polska reforma ROP – dwa różne tematy i ich stan prawny

Ekspert BDORecenzja merytorycznaPiotr ChudeuszAktualizacjaCzytanie7 minStan prawny na 12 października 2026

W skrócie: Nie, choć często są mylone, bo weszły w publiczną dyskusję niemal równocześnie. PPWR (Rozporządzenie UE 2025/40) to unijne prawo o opakowaniach, obowiązujące wprost od 12 sierpnia 2026 r. Polska reforma modelu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) — w tym przyszłość organizacji odzysku opakowań — to osobny, wciąż projektowy temat krajowy (projekt ustawy UC100).

Skąd bierze się pomylenie tych dwóch tematów

Oba tematy dotyczą opakowań, oba pojawiły się w mediach mniej więcej w tym samym czasie, i oba mają związek z systemem ROP. To wystarczy, żeby w nieformalnych komentarzach zlały się w jedno. W praktyce różnią się fundamentalnie zakresem i statusem prawnym.

PPWR — obowiązujące prawo unijne

Rozporządzenie (UE) 2025/40 zaczęło obowiązywać 12 sierpnia 2026 r. Reguluje m.in. limity PFAS, jednolite definicje ról w łańcuchu dostaw, docelowo (2027-2030) limity recyklatu, jednolitą etykietę UE, systemy kaucyjne i zakazy wybranych opakowań jednorazowych. Działa bezpośrednio, bez potrzeby polskiej ustawy.

Polska reforma ROP — wciąż projekt, nie prawo

Projekt ustawy UC100, prowadzony przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, ma zreformować polski model rozszerzonej odpowiedzialności producenta — w tym zastąpić dzisiejszy, konkurencyjny rynek organizacji odzysku opakowań jedną, państwową organizacją (NFOŚiGW) od około 2028 r. To wciąż projekt, na etapie uzgodnień międzyresortowych, nie obowiązujące prawo.

Miejsce pracy w firmie – czy PPWR to to samo co polska reforma ROP? Dwa różne tematy, jedna data

Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie praktyczne

Jeśli śledzisz PPWR, przygotowujesz się do obowiązującego już prawa z konkretnymi, choć rozłożonymi w czasie terminami. Jeśli śledzisz reformę ROP, śledzisz projekt, którego ostateczny kształt i termin wejścia w życie mogą się jeszcze zmienić — tak jak już raz się przesunęły. Traktowanie obu jako jednego tematu prowadzi do błędnych wniosków o pilności działań.

Kogo to dotyczy

Wszystkich firm korzystających dziś z organizacji odzysku opakowań do rozliczania obowiązków ROP — obie zmiany będą je dotyczyć, ale w różnym czasie i na różnych zasadach.

Źródła: Rozporządzenie (UE) 2025/40 (EUR-Lex, CELEX 32025R0040); legislacja.rcl.gov.pl, projekt UC100 (12401003); prawo.pl (5.06.2025); gazetaprawna.pl (25.03.2025). Data ostatniej weryfikacji: 13.08.2026.

PPWR a polska reforma ROP — czy to to samo?

Nie. PPWR to rozporządzenie (UE) 2025/40, które weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71). Polskie obowiązki, takie jak wpis do BDO z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, wynikają z odrębnej ustawy krajowej, a PPWR ich nie uchyla. Rozporządzenie samo nakłada na producentów rozszerzoną odpowiedzialność producenta i obowiązek rejestracji w rejestrze producentów (art. 44–45 rozporządzenia 2025/40), a krajowa reforma ROP to odrębny proces legislacyjny, którego treść i terminy trzeba sprawdzać w polskich dokumentach.

PPWR to akt prawa Unii stosowany od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71 rozporządzenia 2025/40). Nie zastępuje polskiej ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: oba akty działają równolegle, każdy z własnymi pojęciami.

Czym jest PPWR i od kiedy się go stosuje?

PPWR to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71, tekst w EUR-Lex). Część przepisów ma własne daty. Kryteria wielokrotnego użytku (art. 11) stosuje się od 11 lutego 2025 r. Przepisy o recyklowalności, zawartości recyklatu, limicie pustej przestrzeni i zharmonizowanym etykietowaniu mają terminy późniejsze.

Rozporządzenie obejmuje wszystkie opakowania, niezależnie od materiału, oraz wszystkie odpady opakowaniowe, niezależnie od sektora (art. 2 ust. 1). Sam zakres przedmiotowy nie zawiera progu wielkości przedsiębiorstwa. Więcej o skutkach dla firm przeczytasz w artykule PPWR 2026 – co zmienia dla firm.

Co z reformą ROP?

PPWR nie jest polską reformą ROP. Rozporządzenie samo ustanawia rozszerzoną odpowiedzialność producenta i obowiązek rejestracji w rejestrze producentów (art. 44–45 rozporządzenia 2025/40), a format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji. Treść i terminy krajowych zmian w systemie ROP trzeba sprawdzać w polskich dokumentach legislacyjnych. Szersze tło opisuje artykuł PPWR a reforma ROP – różnica. Związek z organizacjami odzysku wyjaśnia tekst ROP, organizacje odzysku i PPWR.

Jak porównać PPWR z polską ustawą o gospodarce opakowaniami?

CechaPPWRPolska ustawa z 13 czerwca 2013 r.
Rodzaj akturozporządzenie UE 2025/40ustawa krajowa
Stosowaniew życie 11.02.2025, co do zasady od 12.08.2026 (art. 71), część przepisów w innych terminachobowiązuje niezależnie od PPWR
Kogo dotyczy„podmioty gospodarcze” (art. 3 pkt 12) oraz „producent” (art. 3 pkt 15)przedsiębiorca z jednej z sześciu kategorii (art. 10 ust. 1 pkt 1–6)
Rejestrrejestr producentów (art. 44); data uruchomienia polskiego rejestru nieustalonarejestr BDO (art. 10)

Kogo dotyczy PPWR, a kogo wpis do BDO?

PPWR zobowiązuje „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień (art. 3 pkt 12). Wytwórcą jest też podmiot, który zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (art. 3 pkt 13 lit. a). Importer ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego (pkt 17). Dystrybutor to inny podmiot w łańcuchu dostaw, który udostępnia opakowanie na rynku (pkt 18).

Osobna, szersza kategoria „producenta” (art. 3 pkt 15) obejmuje wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego. Obejmuje też tego, kto rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym. Przy sprzedaży zdalnej lub z państwa trzeciego chodzi o udostępnienie bezpośrednio użytkownikom końcowym na terytorium innego państwa członkowskiego. Producent ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta i ma obowiązek rejestracji (art. 44–45).

Polska ustawa działa inaczej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1–6 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (aktualny tekst jednolity w ELI) obowiązkowemu wpisowi do rejestru BDO, w zakresie danej działalności, podlega przedsiębiorca z którejkolwiek z sześciu kategorii:

1. organizacja odzysku opakowań,

2. dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach,

3. eksportujący opakowania lub produkty w opakowaniach,

4. wprowadzający opakowania,

5. wprowadzający produkty w opakowaniach,

6. prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową.

Każdy z tych wpisów wynika z ustawy krajowej (art. 10 ust. 1 ustawy), a nie z PPWR. Szczegóły łączące oba porządki znajdziesz w tekście PPWR a obowiązki BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

  • Definicja „producenta” z PPWR jest szersza niż „wytwórca” i szersza niż polskie pojęcie „wprowadzającego produkty w opakowaniach”. Tych trzech pojęć nie należy utożsamiać.
  • Importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność, jest uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom z art. 15 (art. 21). Obowiązuje tu analogiczny wyjątek dla mikroprzedsiębiorstwa.
  • Gdy podmiot zlecający wytworzenie pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, wytwórcą jest dostawca opakowania (art. 3 pkt 13 lit. b).
  • Jeśli producent powierzył obowiązki rozszerzonej odpowiedzialności organizacji odpowiedzialności producenta (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2).
  • Próg 10 ton rocznie (art. 44 ust. 8) zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji. Nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a państwo członkowskie może ustalić próg niższy.
  • Wpis do BDO dla dokonujących WDT odpadów opakowaniowych, eksportujących takie odpady i prowadzących ich recykling następuje wyłącznie na wniosek, i tylko gdy podmiot zamierza wystawiać dokumenty DPR lub EDPR (art. 10 ust. 2 ustawy).

Kiedy powstanie polski rejestr producentów PPWR?

PPWR nakłada na producentów obowiązek rejestracji i corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45). Format rejestracji i sprawozdawczości ma określić akt wykonawczy Komisji (art. 44). Moment, od którego rejestracja w Polsce będzie możliwa, wynika z prawa krajowego i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Data uruchomienia polskiego rejestru oraz jego relacja do BDO są dziś nieustalone. Aktualne informacje warto sprawdzać w komunikatach organów krajowych.

Dla sprzedających przez platformy istotny jest też artykuł Allegro i Amazon a zmiany w rozliczeniach PPWR.

Co zrobić teraz: jeśli prowadzisz działalność z art. 10 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r., utrzymuj wpis do BDO i bieżące obowiązki krajowe, a równolegle sprawdź, czy spełniasz definicję „producenta” z art. 3 pkt 15 rozporządzenia 2025/40. Jeśli dopiero potrzebujesz wpisu: Rejestracja w BDO kosztuje 350 zł netto.

Podstawa prawna i źródła

Czy producent spoza UE musi mieć upoważnionego przedstawiciela do spraw rozszerzonej odpowiedzialności producenta?

Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie takiego przedstawiciela jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 rozporządzenia 2025/40). Producent mający siedzibę w innym państwie członkowskim wyznacza, na podstawie pisemnego upoważnienia, upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania.

Tematy:PPWR
Agnieszka Wolna

Autor

Ekspert BDO. Od 2019 r. w RozliczeniaBDO.pl zajmuje się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm.

Recenzja merytoryczna: Piotr Chudeusz, Ekspert BDO.

Agnieszka Wolna

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zapytaj eksperta

Agnieszka Wolna, Ekspert BDO — odpowiemy na pytanie o Twoją firmę. pon–pt 8:00–16:00.

516 766 788
Zarejestruj firmęZadzwoń
AW CONSULTING AGNIESZKA WOLNA
NIP: 8942667889 · REGON: 932630722
ul. Grota-Roweckiego 203, 52-214 Wrocław,

Kompleksowa obsługa przedsiębiorców w zakresie BDO, KOBiZE, opłat środowiskowych oraz sprawozdawczości środowiskowej.