KOBiZE i środowisko

Co grozi firmie podczas kontroli KOBiZE?

Ekspert BDORecenzja merytorycznaPiotr ChudeuszAktualizacjaCzytanie5 minStan prawny na 13 listopada 2026

W skrócie

Za brak rocznego raportu do KOBiZE ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji nie przewiduje kary pieniężnej – jedyna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g–54h) dotyczy obowiązku CBAM. Po kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne, a firma ma obowiązek poinformować go o działaniach naprawczych. Wynika to z art. 12 ust. 1 pkt 1 i art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Gdy firma obowiązana do złożenia wykazów ich nie przedłożyła, marszałek województwa może wymierzyć opłatę decyzją (art. 288 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska).

Czym jest zarządzenie pokontrolne i co trzeba po nim zrobić?

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska wojewódzki inspektor ochrony środowiska może, na podstawie ustaleń kontroli, wydać zarządzenie pokontrolne. Adresatem jest kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej albo osoba fizyczna.

Art. 12 ust. 2 tej samej ustawy nakłada na kontrolowanego obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, o zakresie podjętych i zrealizowanych działań, które wyeliminowały wskazane naruszenia. Termin wyznacza więc samo zarządzenie pokontrolne.

Ile czasu jest na zawiadomienie o wynikach pomiarów?

Jeżeli kontrola dotyczy pomiarów, znaczenie ma art. 299 ust. 2 Prawa ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1453). O stwierdzeniu przekroczenia lub naruszenia na podstawie kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska zawiadamia podmiot korzystający ze środowiska w terminie 21 dni od wykonania pomiarów i przekazuje mu wyniki pomiarów.

Kiedy marszałek może wymierzyć opłatę decyzją?

Drugi możliwy skutek dotyczy wykazów, a nie samego raportu do KOBiZE. Według art. 288 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska, będąc do tego obowiązanym, nie przedłożył wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1, marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji. Robi to na podstawie własnych ustaleń albo wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Ustalenia z kontroli mogą więc stać się podstawą decyzji o opłacie.

Warunek jest istotny: przepis dotyczy podmiotu, który był obowiązany złożyć wykazy. Czy tak jest w Twoim przypadku, zależy od rodzaju korzystania ze środowiska, a nie od samego faktu raportowania do KOBiZE. Nie wnosi się opłat z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Wzory wykazów określa rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydane na podstawie art. 286 ust. 6 Prawa ochrony środowiska.

Magazyn w firmie – co grozi firmie podczas kontroli KOBiZE

Skutki kontroli w jednym miejscu

SkutekKto działaTerminPodstawa prawna
Zarządzenie pokontrolnewojewódzki inspektor ochrony środowiskawedług ustaleń kontroliart. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska
Informacja o usunięciu naruszeńkontrolowanytermin wyznaczony w zarządzeniuart. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska
Zawiadomienie o przekroczeniu lub naruszeniuwojewódzki inspektor ochrony środowiska21 dni od wykonania pomiarówart. 299 ust. 2 Prawa ochrony środowiska
Opłata wymierzona decyzją, gdy nie przedłożono wykazówmarszałek województwawedług decyzjiart. 288 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska

*Tabela: skutki kontroli dla firmy raportującej do KOBiZE, z podstawą prawną każdego z nich.*

Dlaczego warto porównać raport KOBiZE z wykazem?

Raport do Krajowej bazy KOBiZE i wykaz opłatowy to dwa odrębne obowiązki. Wykaz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1) sporządza się jednak na podstawie rocznego raportu składanego do Krajowej bazy, co wynika z art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Wykaz za dany rok kalendarzowy składa się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Złożenie raportu nie zastępuje wykazu, a wykaz nie zastępuje raportu.

Inspekcja ma też własny wgląd do bazy: wojewódzki inspektor i Główny Inspektor Ochrony Środowiska korzystają z Krajowej bazy na podstawie art. 7a ustawy z 2009 r., a marszałek województwa ma dostęp ograniczony do informacji dotyczących eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3). Przed kontrolą warto sprawdzić, czy dane w złożonym wykazie zgadzają się z danymi z raportu KOBiZE za ten sam rok.

Co zrobić po otrzymaniu zawiadomienia o kontroli?

1. Ustal, jakie wykazy dotyczą Twojej działalności, i sprawdź, czy zostały złożone.

2. Zestaw dane z raportu KOBiZE z danymi z wykazów za ten sam rok.

3. Po kontroli odczytaj z zarządzenia pokontrolnego termin odpowiedzi i zaplanuj działania naprawcze tak, by zdążyć z informacją z art. 12 ust. 2.

4. Przy wynikach pomiarów porównaj datę pomiarów z datą zawiadomienia: 21 dni z art. 299 ust. 2 liczy się od wykonania pomiarów.

Przykład: kontrola wykazała brak złożonego wykazu za powietrze. Inspektor wydaje zarządzenie z terminem. Firma w tym terminie informuje o podjętych działaniach, a marszałek może równolegle wymierzyć opłatę decyzją na podstawie art. 288 ust. 1 pkt 1.

Zobacz także: czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa, obowiązki BDO i KOBiZE oraz kontrole, kontrola BDO oraz case study firmy transportowej po kontroli.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, czy dane w raporcie i w wykazach są spójne, a kontrola się zbliża, możemy je z Tobą zestawić i wskazać braki. Zacznij od strony: Strona zbiorcza usług KOBiZE.

Najczęściej zadawane pytania

Kto może wydać zarządzenie pokontrolne?

Wojewódzki inspektor ochrony środowiska, na podstawie ustaleń kontroli (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Zarządzenie kieruje do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej albo do osoby fizycznej.

Kogo dotyczy obowiązek poinformowania inspektora?

Kontrolowanego. Ma on poinformować wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym (art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).

Czy brak wykazów może skończyć się opłatą?

Tak, jeśli podmiot był obowiązany je złożyć. Marszałek województwa wymierza wtedy opłatę w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli (art. 288 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska).

Ile czasu ma inspektor na przekazanie wyników pomiarów?

21 dni od wykonania pomiarów. W tym terminie zawiadamia podmiot o stwierdzeniu przekroczenia lub naruszenia i przekazuje mu wyniki (art. 299 ust. 2 Prawa ochrony środowiska).

Podstawa prawna i źródła

Agnieszka Wolna

Autor

Ekspert BDO. Od 2019 r. w RozliczeniaBDO.pl zajmuje się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm.

Recenzja merytoryczna: Piotr Chudeusz, Ekspert BDO.

Agnieszka Wolna

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zapytaj eksperta

Agnieszka Wolna, Ekspert BDO — odpowiemy na pytanie o Twoją firmę. pon–pt 8:00–16:00.

516 766 788
Zarejestruj firmęZadzwoń
AW CONSULTING AGNIESZKA WOLNA
NIP: 8942667889 · REGON: 932630722
ul. Grota-Roweckiego 203, 52-214 Wrocław,

Kompleksowa obsługa przedsiębiorców w zakresie BDO, KOBiZE, opłat środowiskowych oraz sprawozdawczości środowiskowej.