Opakowania i produkty

Czy styropian to plastik? Skutki w ustawie SUP

Ekspert BDORecenzja merytorycznaPiotr ChudeuszAktualizacjaCzytanie5 minStan prawny na 16 października 2026

W skrócie

Czy styropian to plastik? Tak, styropian (spieniony polistyren, EPS) to plastik, czyli tworzywo sztuczne. Ustawa z 11 maja 2001 r. (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433) wymienia pojemniki z EPS w załączniku nr 7 wśród produktów objętych zakazem wprowadzania do obrotu (art. 3i). Skutki dla Twojego wyrobu zależą od załącznika, w którym się on znajduje.

Jakie trzy mechanizmy przewiduje ustawa SUP?

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433, źródło: eli.gov.pl) zawiera trzy odrębne mechanizmy dla produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, a nie dwa. Wynika to z art. 3i, art. 3b i 3c oraz art. 3k w związku z załącznikami nr 7, 6 i 9.

MechanizmPodstawaZakres produktówKto płaci
Zakaz wprowadzania do obrotuart. 3i, załącznik nr 7sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, pojemniki z EPS, wyroby oksydegradowalnezakaz, nie opłata
Opłata w punkcie sprzedażyart. 3b i 3c, załącznik nr 6wyłącznie kubki i pojemniki na żywnośćużytkownik końcowy, a pobiera ją sprzedawca
Opłata roczna producenta lub importeraart. 3k, załącznik nr 9pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy, filtry tytonioweproducent lub importer, bez pobierania od konsumenta

Załącznik nr 6 jest węższy, niż często zakładano: nie obejmuje toreb, chusteczek, balonów ani filtrów, które znajdują się w załączniku nr 9. W praktyce oznacza to, że najpierw trzeba ustalić, w którym załączniku mieści się Twój wyrób ze styropianu. Dopiero wtedy wiadomo, czy dotyczy go zakaz, opłata przy sprzedaży czy opłata roczna.

Kogo dotyczy obowiązek pobrania opłaty?

Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy obowiązek dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferowane są produkty z załącznika nr 6 będące opakowaniami albo zapakowana w nie żywność i napoje. Taki przedsiębiorca pobiera opłatę od użytkownika końcowego. Art. 3b ust. 2 rozciąga ten obowiązek na przedsiębiorców oferujących te produkty przez automaty, także ustawione poza taką jednostką.

Art. 3b ust. 3 wymaga zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych, czyli z materiałów innych niż tworzywa sztuczne albo wielokrotnego użytku. Ust. 1 i 2 stosuje się od 1 stycznia 2024 r., natomiast ust. 3 wszedł w życie 1 lipca 2024 r., zgodnie z art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej. Nadzór nad art. 3b ust. 1-3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4).

Ile wynosi opłata i jak ją obliczyć?

Stawki określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami (Dz.U. 2023 poz. 2679), wydane na podstawie delegacji z art. 3c ust. 2 ustawy. Obowiązują one od 1 stycznia 2024 r.:

ProduktStawka
kubek na napoje0,20 zł za sztukę
pojemnik na żywność przeznaczoną do bezpośredniego spożycia na miejscu lub na wynos0,25 zł za sztukę

Zgodnie z § 1 rozporządzenia z tej stawki wyłączone są talerze, owijki i pojemniki na napoje. Należą one do innego mechanizmu, czyli opłaty rocznej z załącznika nr 9. W praktyce oznacza to, że opłatę liczy się jako liczbę sztuk pomnożoną przez stawkę.

Agnieszka Wolna, Ekspert BDO
Agnieszka Wolna — Ekspert BDO

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Opłata z załącznika nr 6 dotyczy wyłącznie kubków i pojemników na żywność, a pojemnik musi być przeznaczony do bezpośredniego spożycia na miejscu lub na wynos (rozporządzenie, Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1). Produkt wymieniony w załączniku nr 7 podlega zakazowi z art. 3i, a nie opłacie przy sprzedaży. Opłata producenta lub importera z art. 3k i załącznika nr 9 nie jest pobierana od konsumenta.

Przepisy SUP dotyczą produktów wymienionych w załącznikach. Czy konkretny wyrób, na przykład element budowlany ze styropianu, jest w nich wymieniony, ustalisz z wykazów w załącznikach nr 6, 7 i 9 do ustawy.

Co zrobić w praktyce?

1. Spisz swoje wyroby i opakowania ze styropianu oraz przypisz każdy do załącznika nr 7, 6 lub 9.

2. Jeśli wyrób jest w załączniku nr 7, nie wprowadzaj go do obrotu (art. 3i).

3. Jeśli sprzedajesz kubki lub pojemniki na żywność z załącznika nr 6, pobieraj opłatę od klienta (art. 3b ust. 1-2) i wpłacaj ją marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce pobrania opłaty (art. 25 ust. 2 ustawy).

4. Jeśli wyrób jest w załączniku nr 9, opłatę roczną ponosisz jako producent lub importer (art. 3k).

Porządkując dokumentację opakowań, zajrzyj do ewidencji opakowań w BDO. Jeśli dopiero zaczynasz działalność, zobacz rejestrację firmy. Pełny tekst ustawy znajdziesz w Dzienniku Ustaw.

Zobacz też

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Ustalenie, do którego załącznika należy Twój wyrób, i uporządkowanie obowiązków da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy jest mniej więcej taki jak miesięczny abonament za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która zajmuje się tą tematyką od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Zapraszamy do kontaktu: kontakt z ekspertem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy sprzedawca wyrobów ze styropianu musi pobierać opłatę od klientów?

Nie. Art. 3b ust. 1-2 ustawy (Dz.U. 2024 poz. 433) nakłada obowiązek pobrania opłaty tylko na podmioty oferujące produkty z załącznika nr 6, czyli kubki i pojemniki na żywność, w jednostkach handlu lub przez automaty. Opłata roczna z załącznika nr 9 obciąża producenta lub importera, nie konsumenta (art. 3k). Więcej o dokumentowaniu opakowań w artykule ewidencja opakowań BDO.

Kto kontroluje przestrzeganie obowiązków przy sprzedaży opakowań jednorazowych?

Zgodnie z art. 3b ust. 4 ustawy nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 sprawuje wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Opłatę wpłaca się marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce jej pobrania (art. 25 ust. 2 ustawy). Jeśli zakładasz firmę, zobacz rejestrację firmy.

Czy trzeba zapewnić klientowi opakowanie alternatywne?

Tak, art. 3b ust. 3 ustawy wymaga zapewnienia dostępności opakowań z materiałów innych niż tworzywa sztuczne albo wielokrotnego użytku. Ten ustęp obowiązuje od 1 lipca 2024 r., później niż ust. 1-2 (art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej).

Podstawa prawna i źródła

Tematy:SUP
Agnieszka Wolna

Autor

Ekspert BDO. Od 2019 r. w RozliczeniaBDO.pl zajmuje się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm.

Recenzja merytoryczna: Piotr Chudeusz, Ekspert BDO.

Agnieszka Wolna

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zapytaj eksperta

Agnieszka Wolna, Ekspert BDO — odpowiemy na pytanie o Twoją firmę. pon–pt 8:00–16:00.

516 766 788
Zarejestruj firmęZadzwoń
AW CONSULTING AGNIESZKA WOLNA
NIP: 8942667889 · REGON: 932630722
ul. Grota-Roweckiego 203, 52-214 Wrocław,

Kompleksowa obsługa przedsiębiorców w zakresie BDO, KOBiZE, opłat środowiskowych oraz sprawozdawczości środowiskowej.