Opłata SUP przy dostawie jedzenia z aplikacji

Opłatę SUP pobiera od użytkownika końcowego przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, która oferuje produkty z załącznika nr 6 do ustawy jako opakowania albo żywność lub napoje w nich zapakowane (art. 3b ust. 1 ustawy z 11 maja 2001 r.). O pobieraniu opłaty w aplikacji przepis nie mówi wprost; obowiązek spoczywa na przedsiębiorcy prowadzącym jednostkę. Od 2024-07-01 przedsiębiorca musi też zapewnić dostępność opakowań alternatywnych (art. 3b ust. 3).

Kogo dotyczy opłata SUP przy zamówieniach z aplikacji?

Obowiązki wynikają z art. 3b ust. 1–3 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433). Art. 3b ust. 1 obejmuje przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferowane są produkty SUP z załącznika nr 6 jako opakowania albo żywność lub napoje w nich zapakowane. Art. 3b ust. 2 dotyczy przedsiębiorców oferujących takie produkty przez automaty.

Jednostka gastronomiczna, która oferuje jedzenie w opakowaniach z załącznika nr 6, jest adresatem tego przepisu (art. 3b ust. 1). Ustawa mówi o poborze opłaty od „użytkownika końcowego”. Warto zweryfikować tę kwestię u doradcy lub w Inspekcji Handlowej.

Kto pobiera opłatę SUP od klienta i co musi zaoferować?

Podmiot oferujący produkty SUP objęte opłatą musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego (art. 3b ust. 1 – jednostki detaliczne, hurtowe i gastronomiczne; ust. 2 – automaty). Dodatkowo art. 3b ust. 3 wymaga zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) lub opakowań wielokrotnego użytku.

Obowiązek z art. 3b ust. 3, dotyczący alternatywy, wszedł w życie później: 2024-07-01, zgodnie z art. 22 pkt 2 tej nowelizacji.

Czy opłata ma być w koszyku osobną pozycją, czy częścią ceny, warto sprawdzić w regulaminie platformy i omówić z doradcą.

Jak krok po kroku ustawić pobieranie opłaty SUP w sprzedaży przez aplikację?

1. Porównaj swoje opakowania i produkty z wykazem z załącznika nr 6 do ustawy. Obowiązek z art. 3b ust. 1 dotyczy produktów z tego wykazu, oferowanych jako opakowania (lub żywności i napojów w nich zapakowanych).

2. Dla tych pozycji w menu skonfiguruj w aplikacji lub w systemie sprzedaży pobranie opłaty od klienta, zgodnie z art. 3b ust. 1.

3. Zapewnij dostępność opakowań alternatywnych, aby spełnić art. 3b ust. 3 (obowiązek od 2024-07-01).

4. Prowadź ewidencję na podstawie art. 3h ust. 1 ustawy. Zasady rozliczenia pobranych opłat opisują artykuły o opłacie SUP w BDO i sprawozdaniu z opłaty SUP; warto tam sprawdzić terminy i sposób wpłaty.

Co grozi za niepobranie opłaty SUP i kto kontroluje?

Niepobranie opłaty SUP od klienta (art. 3b ust. 1 – jednostki stacjonarne; ust. 2 – automaty) lub niezaoferowanie alternatywy niejednorazowej (ust. 3) podlega administracyjnej karze pieniężnej od 500 zł do 20 000 zł. Podstawą jest art. 40a pkt 1–3 w zw. z art. 40b ust. 1 pkt 1 ustawy. Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 40b ust. 2). Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4).

Podział na punkty ma znaczenie dla dat: pkt 1–2 (niepobranie opłaty) dotyczą obowiązków stosowanych od 2024-01-01, a pkt 3 (brak alternatywy) odnosi się do obowiązku obowiązującego od 2024-07-01.

Czym różni się ta kara od kary za brak ewidencji?

Kara za niepobranie opłaty i kara za brak ewidencji mają tę samą kwotę, ale wymierzają je różne organy (art. 40b ust. 2 i 3).

Pierwsze dwa wiersze dotyczą samej opłaty i alternatywy, trzeci – ewidencji. Za brak ewidencji karę wymierza więc wojewódzki inspektor ochrony środowiska, a nie Inspekcja Handlowa (art. 40b ust. 3).

Gdzie przebiega granica z opłatą za torby foliowe?

Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego nie podlegają opłacie SUP pobieranej w punkcie sprzedaży na podstawie art. 3b i 3c (załącznik nr 6). Podlegają odrębnej, rocznej opłacie producenta lub importera z art. 3k w związku z załącznikiem nr 9 (sekcja I). Jest to mechanizm niezależny od opłaty recyklingowej za reklamówki z ustawy o opakowaniach z 2013 r. Obie opłaty są odrębne, mają różnych płatników i opierają się na różnych ustawach. Opakowanie na jedzenie i torbę warto więc oceniać osobno. Zobacz też artykuł o rejestracji w BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Zakres produktów. Obowiązek z art. 3b ust. 1 dotyczy produktów z załącznika nr 6 oferowanych jako opakowania (lub żywności i napojów w nich zapakowanych).
• Automaty. Art. 3b ust. 2 obejmuje także automaty umieszczone w miejscach innych niż jednostki handlowe i gastronomiczne.
• Odsprzedaż hurtowa. Ustawa mówi o poborze opłaty od użytkownika końcowego. Czy odsprzedaż między przedsiębiorcami podlega tej opłacie, wymaga konsultacji z doradcą lub Inspekcją Handlową.
• Podział ról z platformą. Warto ustalić, kto technicznie wystawia pozycję opłaty w aplikacji. Obowiązek z art. 3b ust. 1 dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę, więc warto sprawdzić w umowie i regulaminie platformy, jak aplikacja pozwala wykazać opłatę i kto ją rozlicza.

Co zrobić teraz?

Przejdź kroki z sekcji o ustawianiu opłaty i uzupełnij ewidencję. Podstawą jest art. 3h ust. 1, a ust. 2 wymaga osobnej ewidencji dla każdej jednostki, jeśli prowadzisz ich więcej. Przy księgowaniu pomoże artykuł jak zaksięgować opłatę SUP. W razie wątpliwości co do klasyfikacji opakowań lub podziału obowiązków z platformą skonsultuj się z doradcą. Przed zmianą cennika w aplikacji warto zweryfikować w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej, jak ocenia sposób pokazania opłaty klientowi.

Źródło przepisów: tekst jednolity ustawy, Dz.U. 2024 poz. 433 oraz ustawa nowelizująca, Dz.U. 2023 poz. 877.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.