Aby zaksięgować opłatę SUP, trzeba wiedzieć, co z nią dalej zrobić: według art. 3d ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 wnoszą pobraną opłatę na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa, właściwego ze względu na miejsce jej pobrania, do 15 marca roku następnego.
Co ustawa mówi o wniesieniu pobranej opłaty?
Art. 3d ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) stanowi, że przedsiębiorcy, o których mowa w art. 3b ust. 1 i 2, wnoszą pobraną opłatę na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa. Chodzi o marszałka właściwego ze względu na miejsce pobrania opłaty.
Termin wpłaty to 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym opłata została pobrana (art. 3d ustawy). Przepis ten dodała nowelizacja z Dz.U. 2023 poz. 877 i obowiązuje od 24 maja 2023 r. Obowiązek pobierania opłaty z art. 3b ust. 1 i 2 stosuje się od 1 stycznia 2024 r.
Przykład: opłata pobrana w 2025 r. musi trafić na rachunek marszałka do 15 marca 2026 r. Opłata pobrana w 2026 r. – do 15 marca 2027 r.
Jak zaksięgować opłatę SUP krok po kroku?
Przepisy art. 3b, 3d i 3h ustawy (Dz.U. 2024 poz. 433) określają, kto pobiera opłatę, komu i do kiedy ją wnosi oraz jaką ewidencję prowadzi. Nie wskazują numerów kont ani schematu dekretacji. Poniższe kroki to wniosek praktyczny oparty na tych przepisach, a nie przepis.
1. Pobranie. Art. 3b ust. 1 i 2 ustawy nakłada obowiązek pobrania opłaty od użytkownika końcowego. W praktyce oznacza to, że kwotę pobraną z tego tytułu warto ująć w księgach odrębnie od własnej sprzedaży.
2. Ewidencja ilościowa. Art. 3h ust. 1 ustawy wymaga ewidencji liczby nabytych i wydanych użytkownikom końcowym produktów z załącznika nr 6, które są opakowaniami. Liczba sztuk z ewidencji jest więc punktem odniesienia dla pobranych kwot.
3. Rozliczenie roczne. Po zakończeniu roku zsumuj opłatę pobraną w tym roku i wpłać ją do 15 marca następnego roku (art. 3d ustawy). Wpłata zamyka pozycję opłaty pobranej w księgach.
4. Konto i pozycja w sprawozdaniu. Wybór konta zależy od polityki rachunkowości jednostki, formy opodatkowania i sposobu prowadzenia ksiąg. Przed zamknięciem roku warto zweryfikować u księgowego, na jakim koncie i w jakiej pozycji ujmowana jest opłata do wpłaty.
5. Rachunek. Numer odrębnego rachunku marszałka warto zweryfikować w urzędzie marszałkowskim właściwym dla miejsca pobrania opłaty.
Kogo dotyczy obowiązek pobrania opłaty SUP?
Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy obowiązek pobrania opłaty od użytkownika końcowego ma przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferowane są produkty z załącznika nr 6 będące opakowaniami. Art. 3b ust. 2 ustawy rozciąga ten obowiązek na sprzedaż przez urządzenia vendingowe, także te umieszczone poza wymienionymi jednostkami.
Zakres produktowy jest wąski. Według załącznika nr 6 do ustawy opłata w punkcie sprzedaży dotyczy wyłącznie kubków na napoje i pojemników na żywność. Więcej o kręgu podmiotów przeczytasz w artykule Kogo dotyczy opłata SUP.
Art. 3b ust. 3 ustawy dodaje obowiązek zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych, czyli z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) lub opakowań wielokrotnego użytku. Ten ustęp ma późniejszy termin wejścia w życie niż ust. 1–2, określony w ustawie nowelizującej (Dz.U. 2023 poz. 877).
Jaką ewidencję trzeba prowadzić, żeby rozliczyć opłatę?
Art. 3h ust. 1 ustawy nakłada na przedsiębiorców z art. 3b ust. 1 i 2 obowiązek prowadzenia – w postaci papierowej albo elektronicznej – ewidencji liczby nabytych i wydanych użytkownikom końcowym produktów z załącznika nr 6, które są opakowaniami, w danym roku kalendarzowym.
Jeśli przedsiębiorca prowadzi więcej niż jedną jednostkę, ewidencję prowadzi oddzielnie dla poszczególnych jednostek (art. 3h ust. 2 ustawy). Informacje z ewidencji przechowuje się przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą (art. 3h ust. 4 ustawy).
W praktyce oznacza to, że ewidencja i wpłata na podstawie art. 3d ustawy powinny się zgadzać. Sposób ich zestawienia ustalasz z księgowym.
Który z trzech mechanizmów SUP dotyczy Twoich produktów?
Ustawa (Dz.U. 2024 poz. 433) przewiduje trzy odrębne mechanizmy produktowe SUP. Księgowy powinien wiedzieć, o który chodzi, bo mają różne podstawy prawne i różnych adresatów.
| Mechanizm | Podstawa w ustawie | Kogo dotyczy | Termin / uwagi |
|---|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do obrotu | art. 3i, załącznik nr 7 | sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, EPS, wyroby oxo-degradowalne | brak opłaty |
| Opłata w punkcie sprzedaży | art. 3b i 3c, załącznik nr 6 | jednostki handlu i gastronomii oraz automaty; kubki i pojemniki na żywność | wpłata do 15 marca roku następnego (art. 3d) |
| Opłata roczna producenta lub importera | art. 3k, załącznik nr 9 | wprowadzający m.in. lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe; opłaty nie pobiera się od konsumenta | szczegóły w art. 3k i w sprawozdaniu BDO |
Opłata producenta nie jest pobierana od konsumenta, więc nie podlega wpłacie z art. 3d. Jej rozliczenie opisuje artykuł Opłata SUP w BDO.
Czym różni się opłata z art. 11b od opłaty pobranej od klienta?
Art. 11b ust. 1 ustawy zobowiązuje wprowadzającego do obrotu produkty z pkt 5–9 załącznika nr 10 oraz narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne do finansowania publicznych kampanii edukacyjnych. To obowiązek od 1 stycznia 2024 r., niezależny od opłaty pobieranej od klienta.
Według art. 11b ust. 4 ustawy opłatę obliczoną zgodnie z ust. 6 można albo przeznaczyć na kampanie w terminie do 1 marca roku następnego, albo wnieść na odrębny rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego do 15 marca roku następnego. Wprowadzający wyroby tytoniowe z filtrami realizuje obowiązek wyłącznie przez wniesienie opłaty (art. 11b ust. 5 ustawy).
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 ustawy sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Przy kontroli istotna jest więc nie tylko wpłata, ale i to, czy opłatę faktycznie pobrano oraz czy oferowano alternatywne opakowania.
Art. 3b ust. 1 ustawy dotyczy produktów z załącznika nr 6 będących opakowaniami, a ust. 3 (dostępność opakowań alternatywnych) ma późniejszą datę wejścia w życie niż ust. 1–2, według ustawy nowelizującej (Dz.U. 2023 poz. 877).
Co zrobić teraz?
Najpierw ustal, który mechanizm z tabeli dotyczy Twoich produktów (art. 3b i załącznik nr 6, art. 3k i załącznik nr 9 albo art. 11b i załącznik nr 10). Potem sprawdź, czy ewidencja z art. 3h ustawy jest prowadzona osobno dla każdej jednostki i przechowywana 5 lat.
Następnie przed 15 marca zsumuj opłatę pobraną w poprzednim roku i wpłać ją na odrębny rachunek marszałka właściwego dla miejsca pobrania (art. 3d ustawy). Zapisy księgowe uzgodnij z księgowym lub specjalistą ROZ. Obowiązki sprawozdawcze opisuje artykuł Sprawozdanie o opłacie SUP w BDO.
Teksty źródłowe: ustawa, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 433.
Stan prawny na: 2026-10-31
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Do kiedy wpłacić opłatę SUP pobraną w 2025 roku?
Zgodnie z art. 3d ustawy opłatę pobraną w roku kalendarzowym wnosi się do 15 marca roku następnego, czyli opłatę z 2025 r. do 15 marca 2026 r. Wpłata trafia na odrębny rachunek marszałka właściwego dla miejsca pobrania. Więcej o rozliczeniu w artykule Opłata SUP w BDO.
Co to jest opłata SUP?
Według art. 3b ust. 1 i 2 ustawy to opłata, którą jednostki handlu detalicznego, hurtowego, gastronomiczne i automaty pobierają od użytkownika końcowego za wybrane produkty z załącznika nr 6 będące opakowaniami. Sprawdź, czy Twoja działalność się łapie, w artykule Kogo dotyczy opłata SUP.
Jak długo przechowywać ewidencję produktów SUP?
Art. 3h ust. 4 ustawy nakazuje przechowywać informacje z ewidencji przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą. Ewidencja może być papierowa albo elektroniczna. Dalsze informacje o dokumentowaniu w BDO znajdziesz w artykule Sprawozdanie o opłacie SUP w BDO.
Czy trzeba oferować klientowi alternatywę dla opakowania jednorazowego?
Tak, art. 3b ust. 3 ustawy wymaga zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne albo wielokrotnego użytku. Obowiązek ten ma późniejszy termin wejścia w życie niż ust. 1–2, określony w ustawie nowelizującej (Dz.U. 2023 poz. 877). Zobacz też jak ograniczyć opłatę SUP.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
