Czego dotyczy opłata SUP w gastronomii?

Opłata SUP w gastronomii dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, który oferuje produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych z załącznika nr 6 do ustawy z 11 maja 2001 r. (kubki i pojemniki na żywność) jako opakowania albo żywność lub napoje w nich zapakowane. Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego, a zgodnie z art. 3b ust. 3 (od 2024-07-01) zaoferować alternatywę w postaci opakowania niejednorazowego.

Kogo dotyczy obowiązek pobierania opłaty SUP?

Art. 3b ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) nakłada obowiązek pobrania opłaty na przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną. Dotyczy to sytuacji, gdy oferuje on produkty z załącznika nr 6 jako opakowania albo żywność lub napoje w nich zapakowane. Opłatę pobiera się od użytkownika końcowego. Obowiązek ten stosuje się od 2024-01-01.

Art. 3b ust. 2 ustawy obejmuje ten sam obowiązek przy sprzedaży przez automaty, w tym urządzenia vendingowe umieszczone także w miejscach innych niż jednostki handlowe i gastronomiczne. Art. 3b ust. 3 wymaga ponadto zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) albo opakowań wielokrotnego użytku. Ten przepis wchodzi w życie dopiero 2024-07-01.

W praktyce lokal gastronomiczny oferujący produkty z załącznika nr 6 jest adresatem tych przepisów (art. 3b ust. 1). Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4 ustawy).

Jakie produkty są objęte opłatą, a jakie nie?

Ustawa przewiduje trzy odrębne mechanizmy produktowe (art. 3i, art. 3b i 3c, art. 3k). Dla lokalu gastronomicznego istotny jest drugi z nich: opłata pobierana w punkcie sprzedaży od konsumenta, która według załącznika nr 6 obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność.

• Zakaz wprowadzania do obrotu (art. 3i, załącznik nr 7): m.in. sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, pojemniki z EPS i wyroby z tworzyw oksydegradowalnych. To nie jest opłata od klienta.
• Opłata w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c, załącznik nr 6): wyłącznie kubki i pojemniki na żywność.
• Roczna opłata producenta lub importera (art. 3k, załącznik nr 9): m.in. lekkie torby na zakupy i filtry tytoniowe. Nie jest pobierana od konsumenta.

Warto sprawdzić w załączniku nr 6 do ustawy (tekst jednolity), czy konkretny produkt z Twojego menu na wynos tam się mieści. Więcej o zakresie podmiotów znajdziesz w artykule Kogo dotyczy opłata SUP.

Ile wynosi opłata SUP i od kiedy?

Stawki określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami (Dz.U. 2023 poz. 2679), wydane na podstawie delegacji z art. 3c ust. 2 ustawy. Według § 1 rozporządzenia stawki obowiązują od 2024-01-01 i nie zostały zmienione.

Te stawki nie obejmują talerzy, owijek ani pojemników na napoje. Owijki i pojemniki na napoje do trzech litrów podlegają innemu mechanizmowi, czyli opłacie producenta z art. 3k ustawy (załącznik nr 9), a talerze z tworzyw sztucznych są objęte zakazem z art. 3i.

Jaką ewidencję i sprawozdanie musi prowadzić lokal?

Art. 3h ust. 1 ustawy zobowiązuje przedsiębiorców z art. 3b ust. 1 i 2 do prowadzenia, w postaci papierowej albo elektronicznej, ewidencji liczby nabytych i wydanych użytkownikom końcowym produktów z załącznika nr 6 będących opakowaniami w danym roku kalendarzowym. Według art. 3h ust. 2 przedsiębiorca z więcej niż jedną jednostką prowadzi ewidencję oddzielnie dla każdej z nich. Art. 3h ust. 4 nakazuje przechowywać zapisy przez 5 lat od końca roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Sprawozdanie nie ma odrębnego kanału. Art. 3h ust. 3 ustawy SUP odsyła do informacji z art. 73 ust. 2 pkt 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a art. 73 ust. 1 pkt 2b tej ustawy wymienia wprost przedsiębiorców z art. 3b ust. 1 i 2. Zgodnie z art. 76 ust. 2 ustawy o odpadach sprawozdanie składa się przez indywidualne konto w BDO. Według art. 76 ust. 1 tej ustawy termin to 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, a adresatem jest marszałek województwa właściwy dla miejsca prowadzenia jednostki handlowej lub gastronomicznej albo lokalizacji urządzenia vendingowego (art. 76 ust. 1 pkt 4). Termin jest więc taki sam jak ogólny termin sprawozdawczy BDO.

Szczegóły praktyczne opisujemy w artykułach BDO sprawozdanie opłata SUP i opłata SUP w BDO. Konto w BDO opisuje tekst o rejestracji w BDO.

Jakie kary grożą i kto je nakłada?

Kary za niepobranie opłaty i za brak ewidencji mają ten sam zakres kwotowy, ale nakładają je różne organy (art. 40a i art. 40b ustawy).

Kary za niepobranie opłaty (art. 40a pkt 1-2) dotyczą obowiązku stosowanego od 2024-01-01. Kara za niezaoferowanie alternatywy (art. 40a pkt 3) dotyczy obowiązku z art. 3b ust. 3, który wchodzi w życie 2024-07-01.

Jakie są wyjątki i przypadki graniczne?

• Jeśli w lokalu używasz wyłącznie opakowań spoza załącznika nr 6, opłata z art. 3b ust. 1 nie dotyczy tych opakowań. Lekkie torby na zakupy i filtry tytoniowe podlegają opłacie producenta lub importera z art. 3k (załącznik nr 9), a nie opłacie pobieranej od klienta.
• Zakaz z art. 3i dotyczy produktów z załącznika nr 7, a nie z nr 6.
• Art. 3b ust. 1 mówi o pobraniu opłaty od użytkownika końcowego. Czy obowiązek obejmuje odsprzedaż hurtową innym przedsiębiorcom, nie zostało wyjaśnione, więc warto to zweryfikować w wojewódzkim inspektoracie Inspekcji Handlowej, który nadzoruje przestrzeganie art. 3b (ust. 4).

Co zrobić w lokalu krok po kroku?

1. Sprawdź, które kubki i pojemniki na żywność używane w lokalu mieszczą się w załączniku nr 6 (art. 3b ust. 1 ustawy).

2. Włącz do rozliczeń pobieranie od klienta opłaty (art. 3b ust. 1) według stawek: 0,20 zł za kubek na napoje i 0,25 zł za pojemnik na żywność (Dz.U. 2023 poz. 2679).

3. Zapewnij klientowi alternatywę w postaci opakowania z materiału innego niż tworzywo sztuczne albo wielokrotnego użytku (art. 3b ust. 3, od 2024-07-01).

4. Prowadź ewidencję sztuk osobno dla każdej jednostki i przechowuj ją 5 lat (art. 3h ust. 1, 2 i 4 ustawy).

5. Do 15 marca roku następnego wpłać pobrane opłaty na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa właściwego dla miejsca ich pobrania (art. 3d ustawy).

6. Do 15 marca złóż sprawozdanie w BDO marszałkowi właściwemu dla miejsca prowadzenia lokalu (art. 76 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o odpadach).

Więcej na ten temat: jak uniknąć opłaty SUP.

Stan prawny na: 2026-10-29

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)

Najczęściej zadawane pytania

Do kiedy i gdzie wpłacić pobraną opłatę SUP?

Zgodnie z art. 3d ustawy z dnia 11 maja 2001 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 wnoszą pobraną opłatę na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce jej pobrania, w terminie do 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym opłatę pobrano. Sprawozdanie w BDO to osobny obowiązek, opisany w artykule BDO sprawozdanie opłata SUP.