Finansowanie kampanii edukacyjnych – opakowania, 2%

Wprowadzający produkty w opakowaniach finansuje publiczne kampanie edukacyjne samodzielnie, przeznaczając lub wpłacając na rachunek marszałka województwa co najmniej 2% wartości netto opakowań z poprzedniego roku (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami), albo przez organizację odzysku, która przeznacza na kampanie co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków z art. 17 ust. 1 (art. 31 ust. 1 tej ustawy). Wprowadzający do 1 Mg opakowań rocznie jest z tego obowiązku zwolniony, jeśli spełni warunki art. 6 ust. 3 pkt 2 i art. 7 tej ustawy.

Stan prawny na: 2026-10-08

Obowiązek kampanii edukacyjnych wynika z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619). Sprawozdanie składa się według ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587). Poniżej przechodzimy przez cały proces w kolejności, w jakiej robi się to w firmie: od ustalenia roli, przez wyliczenie kwoty i wybór drogi, po sprawozdanie.

Czy ten obowiązek dotyczy mojej firmy?

Obowiązek prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych ciąży na wprowadzającym produkty w opakowaniach, czyli przedsiębiorcy, który wprowadza do obrotu produkt już zapakowany (art. 19 i art. 8 pkt 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Ustawa rozróżnia go od „wprowadzającego opakowania” (art. 8 pkt 22), czyli podmiotu wytwarzającego, importującego lub nabywającego puste opakowania. Kampanie edukacyjne, recykling i opłata produktowa są przypisane wyłącznie do wprowadzającego produkty w opakowaniach, a nie do wprowadzającego opakowania.

Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie, na przykład producent opakowań, który sam nimi pakuje i sprzedaje własny produkt. Wtedy podlega obowiązkom obu tytułów niezależnie od siebie. Każda z ról ma własny tytuł do wpisu w rejestrze BDO (art. 10 ust. 1 pkt 4 i 5 tej ustawy).

Obowiązek kampanii jest odrębny od opłaty produktowej. Osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu nie zwalnia z kampanii i odwrotnie (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Kto jest zwolniony z kampanii?

Wprowadzający produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej 1 Mg w danym roku kalendarzowym nie podlega obowiązkowi prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych ani obowiązkowi sprawozdania o środkach na te kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Zwolnienie z art. 6 ust. 3 pkt 1 obejmuje też wymagane poziomy recyklingu, opłatę produktową oraz dokumenty potwierdzające recykling.

Zwolnienie działa tylko przy spełnieniu warunków z art. 7 ust. 1 i 4 tej ustawy:

• do 15 marca każdego roku składasz marszałkowi województwa, za pośrednictwem BDO, zaświadczenia lub oświadczenie o pomocy de minimis oraz wymagane informacje,
• spełniasz unijne warunki dopuszczalności pomocy de minimis.

Wartość pomocy to wartość zwolnienia z opłaty produktowej według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz 2% wartości netto opakowań z art. 19 ust. 4 (art. 7 ust. 2). Jeśli limit pomocy de minimis zostanie przekroczony, zwolnienie nie przysługuje.

Zwolnienie ma dwa ograniczenia:

• nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), bo art. 6 ust. 3 go nie wymienia,
• nie obejmuje rocznego sprawozdania (art. 45 w zw. z art. 73 ustawy o odpadach) poza częścią o środkach na kampanie edukacyjne.

Jak policzyć 2% wartości netto opakowań?

Podstawą jest wartość netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku kalendarzowym, a nie ich masa (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wzór jest prosty:

kwota minimalna = wartość netto opakowań wprowadzonych w roku poprzednim × 2%

Potrzebna jest więc ewidencja, która pokazuje wartość opakowań, a nie tylko ich wagę. Jeśli ewidencja zawiera błędy, popraw je przed liczeniem kwoty. Pomoże w tym artykuł jak poprawić błąd dotyczący ewidencji opakowań wprowadzanych do obrotu. Orientacyjne koszty omawia tekst ile kosztuje finansowanie publicznych kampanii edukacyjnych.

Samodzielnie czy przez organizację odzysku?

Ustawa daje dwie drogi. Mają różną podstawę naliczenia.

Przy drodze samodzielnej masz dwa sposoby wykonania. Możesz sam przeznaczyć środki na publiczne kampanie edukacyjne albo przekazać je w danym roku kalendarzowym na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa. Wymagana jest łączna kwota co najmniej 2%. Wpłata nie trafia bezpośrednio do NFOSiGW. Marszałek przekazuje zgromadzone środki kwartalnie na rachunek NFOSiGW (art. 19 ust. 4-4c).

Przy drodze przez organizację odzysku obowiązek uznaje się za wykonany w ramach art. 31 ust. 1 (art. 19 ust. 3). Sama organizacja przeznacza wtedy na kampanie co najmniej 5% przychodów uzyskanych w poprzednim roku z przejęcia obowiązków z art. 17 ust. 1 i składa własne sprawozdanie o tych środkach.

Jak i kiedy wykazać środki w sprawozdaniu?

Roczne sprawozdanie w zakresie opakowań składa się na podstawie art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w zw. z art. 73 ustawy o odpadach. Obejmuje ono:

1. masę wprowadzonych opakowań,

2. osiągnięte poziomy recyklingu względem celów ustawowych,

3. wysokość środków przeznaczonych na publiczne kampanie edukacyjne.

Sprawozdanie składasz samodzielnie albo przez organizację odzysku w imieniu wprowadzającego. Zlecenie sporządzenia sprawozdania organizacji odzysku nie zwalnia z własnego sprawozdania za produkty, o których jej nie poinformowałeś (art. 45 ust. 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Organizacja składa wtedy własne sprawozdanie z wykazem podmiotów, dla których je sporządziła.

Termin i sposób złożenia wynikają z art. 76 ustawy o odpadach:

• sprawozdanie za poprzedni rok kalendarzowy składa się do 15 marca (art. 76 ust. 1),
• wyłącznie elektronicznie przez indywidualne konto w BDO (art. 76 ust. 2), bez wymogu podpisu (art. 76 ust. 6),
• jeśli 15 marca przypada w dzień ustawowo wolny od pracy lub w sobotę, termin upływa najbliższego następnego dnia roboczego (art. 76 ust. 5, odesłanie do art. 57 § 4 i 5 KPA),
• w razie awarii systemu BDO, która uniemożliwia złożenie sprawozdania, składasz je niezwłocznie po jej ustaniu (art. 76 ust. 2a-2b).

Sprawozdanie trafia do marszałka województwa właściwego według siedziby lub miejsca zamieszkania przedsiębiorcy. Jeśli firma nie ma siedziby w Polsce, właściwy jest marszałek województwa mazowieckiego (art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach). Sam proces logowania opisuje poradnik BDO – logowanie krok po kroku.

Krok po kroku: jak to ułożyć w firmie?

Co zrobić teraz?

Najpierw ustal swoją rolę i zsumuj masę opakowań wprowadzonych w danym roku. Jeśli przekroczyła 1 Mg, wyciągnij z ewidencji wartość netto opakowań z poprzedniego roku i pomnóż ją przez 2%. Następnie zdecyduj, czy wybierasz kampanie własne lub wpłatę na rachunek marszałka, czy organizację odzysku. Ujmij środki w sprawozdaniu BDO do 15 marca. Przy wątpliwościach co do roli, podstawy naliczenia lub sposobu wykazania środków możesz skorzystać z pomocy RozliczeniaBDO.pl.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)

Najczęściej zadawane pytania

Czy marszałek jest zawsze wybierany według siedziby firmy?

Nie. Zasada „według siedziby lub miejsca zamieszkania” dotyczy sprawozdania o produktach w opakowaniach i o kampaniach edukacyjnych (art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach). Dla sprawozdania o wytwarzanych odpadach decyduje miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów (art. 76 ust. 1 pkt 2). Reguła o marszałku województwa mazowieckiego przy braku siedziby w Polsce dotyczy wyłącznie pkt 1.