Kampanie edukacyjne a opakowania: ile to kosztuje

Ustawa nie podaje kwoty: wprowadzający produkty w opakowaniach, który działa samodzielnie, przeznacza na publiczne kampanie edukacyjne łącznie co najmniej 2% wartości netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Firmy wprowadzające do 1 Mg opakowań rocznie mogą być zwolnione (art. 6 ust. 3 pkt 2 i art. 7).

Stan prawny na: 2026-10-02

Jeżeli obowiązek wykonuje za Ciebie organizacja odzysku opakowań, to ona przeznacza na kampanie co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków z art. 17 ust. 1 (art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Koszt kampanii jest więc wynikiem reguły, a nie pozycją z cennika. Poniżej pokazujemy, jak policzyć go dla własnej firmy i kiedy obowiązek w ogóle nie powstaje.

Koszt kampanii edukacyjnych w trzech wariantach

Kogo dotyczy obowiązek

Publiczne kampanie edukacyjne prowadzi wprowadzający produkty w opakowaniach – i tylko wtedy, gdy firma faktycznie pełni tę rolę (art. 19 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). W praktyce o koszt pytają producenci, importerzy i sklepy, także niewielkie, o czym piszemy w tekście BDO dla sklepu spożywczego. Kampanie są obowiązkiem odrębnym od opłaty produktowej: mają inny cel, inną podstawę wyliczenia i innego odbiorcę środków (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Jak policzyć kwotę, gdy działasz samodzielnie

Podstawą jest wartość netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku, a dolny próg to 2% tej wartości (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Inaczej niż przy rozliczeniach opartych na masie, tutaj liczy się wartość opakowań, a nie ich waga.

Wzór: wartość netto opakowań z poprzedniego roku × 2% = minimalna kwota na kampanie.

Próg liczy się łącznie. Możesz wydać środki na własne publiczne kampanie edukacyjne, przekazać je na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa albo połączyć oba sposoby – suma ma wynieść co najmniej 2% (art. 19 ust. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Pieniądze wpłacone marszałkowi nie zostają w urzędzie: marszałek przekazuje je kwartalnie do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (art. 19 ust. 4–4c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Przykład. Sklep internetowy importuje kosmetyki i sprzedaje je w kraju, a masa opakowań przekracza 1 Mg rocznie, więc zwolnienie nie wchodzi w grę. Księgowa zestawia z faktur wartość netto opakowań wprowadzonych do obrotu w poprzednim roku i mnoży ją przez 2%. Wynik to minimalny budżet na kampanie. Firma nie prowadzi własnych działań edukacyjnych, więc całą kwotę przekazuje na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa, a jej wysokość wykazuje w rocznym sprawozdaniu (art. 19 ust. 4 i art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Rachunki urzędów marszałkowskich do opłat rozliczanych w sprawozdaniach zbieramy w wykazach wojewódzkich, na przykład dla województwa dolnośląskiego i województwa łódzkiego. Środki na kampanie trafiają jednak na rachunek odrębny, dlatego przed przelewem potwierdź jego numer w swoim urzędzie marszałkowskim.

Organizacja odzysku: 5% liczone od jej przychodów

Drugą drogą jest wykonanie obowiązku za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań. Wtedy to organizacja przeznacza na publiczne kampanie edukacyjne co najmniej 5% przychodów z przejęcia obowiązków z art. 17 ust. 1 (art. 31 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). To próg liczony od przychodów organizacji, a nie od wartości Twoich opakowań, dlatego nie da się go wprost zestawić z regułą 2%.

Zwolnienie do 1 Mg opakowań

Jeżeli łączna masa opakowań, w których wprowadziłeś produkty do obrotu w danym roku kalendarzowym, nie przekracza 1 Mg, nie podlegasz przepisom o publicznych kampaniach edukacyjnych z art. 19 ust. 1 ani o sprawozdaniach ze środków na te kampanie (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). To samo zwolnienie obejmuje wymagane poziomy recyklingu, udział wagowy tworzyw sztucznych z recyklingu, poziomy selektywnego zbierania, opłatę produktową oraz dokumenty potwierdzające recykling, eksport i wewnątrzwspólnotową dostawę odpadów opakowaniowych (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Zwolnienie jest pomocą de minimis i nie działa samo z siebie. Art. 7 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wymaga łącznie:

• złożenia marszałkowi województwa do 15 marca każdego roku, za pośrednictwem BDO, zaświadczeń lub oświadczenia o pomocy de minimis oraz wymaganych informacji,
• spełnienia unijnych warunków dopuszczalności pomocy de minimis.

Zwolnienie ma też granice (art. 6 ust. 3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi):

• nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi),
• nie obejmuje rocznego sprawozdania (art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w związku z art. 73 ustawy o odpadach) – odpada tylko część o środkach na kampanie edukacyjne,
• przekroczenie limitu pomocy de minimis oznacza brak zwolnienia, a wtedy kampanie finansujesz na zasadach ogólnych (art. 7 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Jak sprawdzić dotychczasową pomoc de minimis

Pomoc już otrzymaną przez firmę można podejrzeć w SUDOP, czyli Systemie Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej. To bezpłatne, publiczne narzędzie UOKiK: po numerze NIP lub nazwie beneficjenta i za wybrany okres pokazuje udzieloną pomoc publiczną i pomoc de minimis, z opcją zawężenia wyników do samej pomocy de minimis. Dane udostępnia się na podstawie art. 11a ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, a pochodzą one ze sprawozdań podmiotów udzielających pomocy (art. 32 tej ustawy).

Narzędzie ma ograniczenia, o których warto pamiętać przed złożeniem dokumentów:

• nie oblicza pułapu pomocy de minimis i nie rozstrzyga, czy firma mieści się w progu 1 Mg,
• nie zawiera pomocy udzielonej w rolnictwie lub rybołówstwie,
• podmioty udzielające pomocy mają 7 dni na wprowadzenie informacji, a baza aktualizuje się w nocy, więc pomoc z ostatnich dni może być jeszcze niewidoczna,
• wydruk ma charakter informacyjny i nie zastępuje zaświadczenia ani oświadczenia o pomocy de minimis (art. 37 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej).

Co wykazujesz w rocznym sprawozdaniu

Roczne sprawozdanie w części opakowaniowej obejmuje masę wprowadzonych opakowań, osiągnięte poziomy recyklingu względem celów ustawowych oraz wysokość środków przeznaczonych na kampanie edukacyjne (art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w związku z art. 73 ustawy o odpadach). Składa się je marszałkowi województwa samodzielnie albo robi to w imieniu wprowadzającego organizacja odzysku opakowań. Firma korzystająca ze zwolnienia do 1 Mg nie wypełnia części o środkach na kampanie, ale samo sprawozdanie roczne nadal składa (art. 6 ust. 3 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Baterie i akumulatory to odrębny reżim

Reguła 2% dotyczy opakowań. Firma, która wprowadza także baterie lub akumulatory, ma z tego tytułu osobne obowiązki z innej ustawy: organizuje i finansuje zbieranie, przetwarzanie, recykling i unieszkodliwianie zużytych baterii i zużytych akumulatorów (art. 27 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach). Może je wykonywać przez podmiot pośredniczący, który ma wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS lub ISO 14001 – na podstawie umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności, przechowywanej przez obie strony przez 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać. Odpowiedzialność za realizację obowiązków pozostaje przy wprowadzającym (art. 28 ustawy o bateriach i akumulatorach).

Co zrobić teraz

1. Zestaw masę opakowań wprowadzonych w danym roku i sprawdź próg 1 Mg.

2. Jeśli mieścisz się w progu, sprawdź dotychczasową pomoc de minimis i przygotuj dokumenty składane przez BDO do 15 marca.

3. Jeśli przekraczasz próg, poproś księgowość o wartość netto opakowań z poprzedniego roku i policz 2%.

4. Wybierz sposób: własna kampania, wpłata na odrębny rachunek marszałka województwa albo organizacja odzysku opakowań.

5. Zachowaj dokumenty wydatków lub przelewu – wysokość środków trafi do rocznego sprawozdania.

Jak wygląda rozliczenie opakowań w firmie o dużym obrocie paletami i folią, pokazuje case study centrum logistycznego. Jeśli wolisz, żeby wyliczenie i sprawozdanie przygotował ktoś za Ciebie, skontaktuj się z ekspertem BDO.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity) – art. 6 ust. 3, art. 7, art. 10, art. 17 ust. 1, art. 19, art. 31 ust. 1, art. 35 ust. 1 i 1a, art. 45.
• Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach – art. 27 i art. 28.
• Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – art. 11a ust. 2, art. 32, art. 37.
• SUDOP – wyszukiwarka pomocy otrzymanej przez beneficjenta, UOKiK.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu zwalnia z finansowania kampanii edukacyjnych?

Nie. Publiczne kampanie edukacyjne to obowiązek odrębny od opłaty produktowej: osiągnięcie poziomów recyklingu nie zwalnia z kampanii, a sfinansowanie kampanii nie zastępuje recyklingu (art. 19 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Z obowiązku zwolniony jest wprowadzający produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań do 1 Mg w danym roku, na warunkach pomocy de minimis (art. 6 ust. 3 pkt 2 i art. 7 tej ustawy).

Jak liczy się wartość pomocy de minimis przy zwolnieniu do 1 Mg?

Wartością pomocy de minimis jest wartość zwolnienia z opłaty produktowej liczona według stawki maksymalnej (art. 35 ust. 1 lub 1a) oraz 2% wartości netto opakowań, o których mowa w art. 19 ust. 4 (art. 7 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Firma zwolniona nie wydaje więc pieniędzy na kampanie, ale kwota, której nie wydała, jest wliczana do otrzymanej pomocy. Po przekroczeniu limitu pomocy de minimis zwolnienie nie przysługuje.

Czy organizacja odzysku opakowań złoży za mnie całe sprawozdanie?

Organizacja odzysku opakowań może złożyć roczne sprawozdanie w imieniu wprowadzającego, ale tylko w zakresie produktów, o których została poinformowana. Zlecenie sprawozdania organizacji nie zwalnia z obowiązku złożenia własnego sprawozdania za produkty, o których jej nie poinformowałeś (art. 45 ust. 5 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).