Bambusowe sztućce jednorazowe a opłata SUP i BDO

Bambusowe sztućce jednorazowe nie podlegają opłacie SUP ani rocznej opłacie producenta, bo sztućców nie ma w załącznikach nr 6 (art. 3b/3c) i nr 9 (art. 3k) ustawy SUP. Sztućce wymienia załącznik nr 7, czyli zakaz z art. 3i. Zakaz z art. 3i dotyczy produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 7, więc o jego zastosowaniu decyduje obecność tworzywa sztucznego w wyrobie. Wprowadzenie zakazanego produktu do obrotu grozi karą od 10 000 do 500 000 zł nakładaną decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 40a pkt 7 i art. 40b ustawy). Sprawozdanie BDO zależy od art. 73 (opakowania, produkty w opakowaniach) i art. 75 (obowiązek ewidencji odpadów) ustawy o odpadach.

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433, eli.gov.pl) zawiera trzy odrębne mechanizmy dotyczące produktów jednorazowych. Dla sztućców liczy się przede wszystkim pierwszy z nich, czyli zakaz. Pozostałe dwa są opłatami i obejmują inne wyroby.

Stan prawny na: 2026-10-15

Jaka jest odpowiedź w skrócie?

W praktyce oznacza to, że rozliczenie bambusowych sztućców nie polega na liczeniu opłaty, tylko na ustaleniu, czy wyrób może być wprowadzany do obrotu. Jeśli ma polimerową powłokę lub spoiwo, bezpieczniej założyć, że zakaz go obejmuje. Do sprawozdania BDO wracasz dopiero po ustaleniu, czy wprowadzasz opakowania, produkty w opakowaniach lub czy musisz prowadzić ewidencję odpadów.

Które mechanizmy ustawy SUP dotyczą sztućców?

Art. 3i w związku z załącznikiem nr 7 ustanawia zakaz wprowadzania do obrotu. Załącznik nr 7 obejmuje sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, wyroby z polistyrenu ekspandowanego (EPS) i wyroby oksydegradowalne. Art. 3b i 3c w związku z załącznikiem nr 6 dotyczą opłaty pobieranej w punkcie sprzedaży od konsumenta. Ten załącznik obejmuje wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność. Art. 3k w związku z załącznikiem nr 9 dotyczy rocznej opłaty producenta lub importera, której nie pobiera się od konsumenta. Wymienione tam produkty to pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy i filtry tytoniowe.

W praktyce oznacza to, że bambusowych sztućców nie rozlicza się w żadnej z opłat. Pytanie dotyczy więc zakazu, a nie wysokości opłaty.

Czy skład bambusowych sztućców ma znaczenie?

Załącznik nr 7 wymienia sztućce wśród produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych objętych zakazem. O tym, czy konkretny wyrób z bambusa się w niej mieści, w praktyce rozstrzyga materiał. Powłoka lub spoiwo z polimeru, na przykład lakier lub klej z tworzywa sztucznego, jest cechą, którą trzeba sprawdzić w pierwszej kolejności. To wniosek praktyczny, a nie przepis. Dokładne brzmienie definicji z załącznika nr 7 przed wprowadzeniem produktu do obrotu sprawdź w aktualnym tekście ustawy.

Jeśli wyrób ma polimerową powłokę lub spoiwo, zakładaj ryzyko, że zakaz z art. 3i go obejmuje. Zbierz wtedy karty techniczne powłok i klejów od dostawców. W razie wątpliwości warto uzyskać opinię właściwego organu. Wyrób w pełni naturalny wymaga takiej samej weryfikacji, ale ryzyko jest mniejsze.

Czy za bambusowe sztućce trzeba płacić opłatę SUP?

Stawki z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679, wydanego na podstawie art. 3c ust. 2 ustawy) dotyczą wyłącznie dwóch produktów: 0,20 zł za sztukę kubka na napoje i 0,25 zł za sztukę pojemnika na żywność gotową do bezpośredniego spożycia. Obowiązują od 1 stycznia 2024 r. Talerze, owijki i pojemniki na napoje są z tej stawki wyłączone. Sztućców w tym wykazie nie ma, więc w punkcie sprzedaży nie pobiera się za nie opłaty.

Roczna opłata producenta z art. 3k również ich nie obejmuje, ponieważ załącznik nr 9 ich nie wymienia. Dla produktów z tego załącznika opłatę wnosi się do 15 marca roku następnego na rachunek marszałka województwa (art. 3l ust. 3). Ten termin dotyczy innych wyrobów. Jeśli oprócz sztućców wprowadzasz do obrotu kubki, pojemniki lub lekkie torby, te wyroby rozlicz osobno. Kubek lub pojemnik objęty opłatą w punkcie sprzedaży (załącznik nr 6) może być jednocześnie w wykazie rocznej opłaty producenta (załącznik nr 9).

Jak wygląda sprawozdanie BDO dla producenta sztućców?

Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587, eli.gov.pl) przewiduje dwa odrębne roczne sprawozdania. Szczegóły terminów i formularzy opisuje artykuł o rocznych sprawozdaniach BDO.

• Sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73 ust. 1). Dotyczy między innymi wprowadzających opakowania, produkty w opakowaniach i przedsiębiorców z art. 3b ustawy o opłacie produktowej. Skoro sztućce nie podlegają opłacie z art. 3b, sama sprzedaż sztućców nie wynika z tego przepisu. Jeśli jednak wprowadzasz też produkty w opakowaniach, ten obowiązek może powstać z tego tytułu.
• Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1). Dotyczy wytwórcy odpadów obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66). Samo wytwarzanie odpadów, na przykład ścinków bambusa, nie wystarcza. Liczy się obowiązek ewidencji, który zależy od progów zwolnienia.

Gdy obowiązek produktowy lub opakowaniowy wykonuje w Twoim imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie (art. 74 ust. 1, 1a i 1b). Sprawozdanie odbiera marszałek województwa za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO. Więcej o produktach jednorazowych w sprawozdaniu znajdziesz w artykule jakie produkty jednorazowe trzeba wykazać w sprawozdaniu SUP.

Jak postąpić krok po kroku?

1. Ustal skład: czy powłoka lub spoiwo zawiera polimer, i zgromadź dokumenty od dostawców.

2. Porównaj wyrób z wykazem załącznika nr 7 do ustawy SUP. Jeśli zakaz z art. 3i go obejmuje, nie wolno go wprowadzać do obrotu.

3. Sprawdź pozostałe produkty w ofercie pod kątem załączników nr 6 i nr 9. Dla nich ustal opłatę i termin 15 marca.

4. Sprawdź, czy jesteś obowiązany do ewidencji odpadów (art. 66) lub wprowadzasz opakowania. Od tego zależy sprawozdanie z art. 73 lub 75.

5. Jeśli korzystasz z organizacji odzysku, potwierdź z nią, kto składa sprawozdanie (art. 74).

Numery kont do opłat marszałków znajdziesz w serwisie, na przykład dla województw dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego i lubelskiego.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)

Najczęściej zadawane pytania

Czy tę samą zasadę stosuje się do talerzy i słomek z bambusa?

Talerze i słomki są w tym samym załączniku nr 7 do ustawy SUP (art. 3i) co sztućce, więc podlegają temu samemu zakazowi, a nie opłacie z załączników nr 6 i nr 9. Talerze są też wprost wyłączone ze stawki 0,25 zł za pojemnik na żywność (rozporządzenie, Dz.U. 2023 poz. 2679). Zasady pozostałych sprawozdań opisuje artykuł o rocznych sprawozdaniach BDO.

Co jeśli jednocześnie sprzedaję kubki lub pojemniki na żywność?

Te wyroby rozlicza się osobno. Kubki i pojemniki na żywność są w załączniku nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży, art. 3b/3c) oraz w załączniku nr 9 (roczna opłata producenta, art. 3k), a opłatę z art. 3k wnosi się do 15 marca roku następnego (art. 3l ust. 3). Szczegóły produktów jednorazowych w sprawozdaniu omawia artykuł o produktach jednorazowych w sprawozdaniu SUP.

Kto wystawia sprawozdanie, gdy działam przez organizację odzysku?

Gdy organizacja odzysku wykonuje obowiązek w imieniu przedsiębiorcy, to ona sporządza i składa sprawozdanie zamiast niego (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Sprawozdanie trafia do marszałka województwa przez konto w BDO. Numery kont do opłat znajdziesz na przykład w artykule dla województwa łódzkiego.