Zestaw w opakowaniu zbiorczym: jednostkowe i zbiorcze

Przy zestawie produktów w opakowaniu zbiorczym rozdziel opakowania według art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Opakowanie jednostkowe służy do przekazania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu. Zbiorcze zawiera wielokrotność opakowań jednostkowych i da się je zdjąć bez naruszania cech produktu. Transportowe chroni produkty podczas transportu, z wyłączeniem kontenerów drogowych, kolejowych, wodnych i lotniczych.

Stan prawny na: 2026-10-13. Przed podjęciem decyzji warto zweryfikować aktualne brzmienie przepisów w Dzienniku Ustaw albo w urzędzie, który prowadzi sprawę.

Jak przepis dzieli opakowania na jednostkowe, zbiorcze i transportowe?

Art. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) wyróżnia trzy kategorie opakowań.

Jak krok po kroku sklasyfikować opakowania w zestawie?

Przepis nie opisuje procedury, ale z jego kryteriów wynika kolejność pytań. To wniosek praktyczny, nie osobna norma:

1. Wskaż opakowanie bezpośrednio przy produkcie. Jeżeli służy do przekazania produktu użytkownikowi w miejscu zakupu, jest to opakowanie jednostkowe (art. 4 pkt 1).

2. Sprawdź kolejną warstwę. Czy zawiera wielokrotność opakowań jednostkowych i czy można je zdjąć bez naruszania cech produktu? Jeśli tak, to opakowanie zbiorcze (art. 4 pkt 2). Nie ma znaczenia, czy trafia ono do użytkownika, czy służy zaopatrywaniu punktów sprzedaży.

3. Oceń pozostałe warstwy. Opakowanie, które służy tylko do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych i zapobiega ich uszkodzeniom, jest transportowe (art. 4 pkt 3). Kontenery drogowe, kolejowe, wodne i lotnicze nie są opakowaniami transportowymi.

Przykład: w zestawie każdy produkt ma własne pudełko, całość leży we wspólnym kartonie, a zestaw jest dodatkowo wysyłany w kartonie wysyłkowym.

Którą rolę pełni Twoja firma: wprowadzający opakowania czy produkty w opakowaniach?

Art. 8 pkt 22 i 23 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wyróżnia dwie odrębne role:

• wprowadzający opakowania (pkt 22) wytwarza, importuje albo nabywa wewnątrzwspólnotowo lub dostarcza wewnątrzwspólnotowo puste opakowania,
• wprowadzający produkty w opakowaniach (pkt 23) wprowadza do obrotu produkt już zapakowany.

Każda rola ma własny tytuł do wpisu do rejestru BDO. Obowiązek recyklingu z art. 17 oraz opłata produktowa dotyczą drugiej roli. Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie i wtedy podlega obowiązkom obu.

Czy kategoria opakowania zmienia stawkę opłaty produktowej?

To wątek poboczny. Stawki opłaty produktowej za niewykonanie obowiązku recyklingu odpadów opakowaniowych obowiązują od 1 stycznia 2024 r. Określa je załącznik pkt 2 do rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. (t.j. Dz.U. 2025 poz. 988), wydanego na podstawie delegacji z art. 35 ust. 2 ustawy. Opłatę wnosi się na rachunek marszałka województwa.

Stawkę stosuje się do niedoboru recyklingu liczonego według wzoru z załącznika nr 2 do ustawy, a nie do całej masy opakowań. Butelki jednorazowe i opakowania systemu kaucyjnego mają odrębne stawki (art. 14a i art. 21a ustawy). Tabela wymienia rodzaje według materiału, więc w praktyce o stawce decyduje materiał, a kategoria opakowania służy poprawnemu przypisaniu mas w ewidencji. Więcej o rozliczeniu opłaty znajdziesz w artykułach opłata produktowa za opakowania oraz opłata produktowa za opakowania – zasady. Zmiany dla organizacji odzysku omawia tekst o nowej ustawie o opłacie produktowej.

Co konkretnie zrobić teraz?

1. Rozpisz każdą warstwę opakowania zestawu: od opakowania przy produkcie po opakowanie zewnętrzne.

2. Do każdej warstwy zastosuj kryteria z art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: przekazanie użytkownikowi w miejscu zakupu, wielokrotność opakowań jednostkowych wraz z możliwością zdjęcia bez naruszania cech produktu, sam transport.

3. Ustal, czy jesteś wprowadzającym opakowania, czy produkty w opakowaniach (art. 8 pkt 22 i 23).

4. Przypisz masy opakowań do właściwych kategorii i materiałów, a dopiero potem ujmij je w ewidencji i sprawozdaniu w BDO.

5. Jeśli klasyfikacja konkretnego wariantu zestawu budzi wątpliwości, zapytaj urząd marszałkowski, który prowadzi Twój wpis w BDO.

Firmy gastronomiczne, które rozliczają też produkty jednorazowe, znajdą wskazówki w tekście czy gastronomia musi rozliczać jednocześnie SUP i opakowania.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 9 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłat produktowych dla poszczególnych rodzajów opakowań (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 988)

Najczęściej zadawane pytania

Czy opakowanie zbiorcze musi trafić do klienta, żeby było zbiorcze?

Nie. Art. 4 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi obejmuje opakowania zawierające wielokrotność opakowań jednostkowych niezależnie od tego, czy są przekazywane użytkownikowi, czy służą zaopatrywaniu punktów sprzedaży. Warunek dodatkowy to możliwość zdjęcia opakowania z produktu bez naruszania jego cech. Rozliczenie opakowań w opłacie produktowej opisuje artykuł o opłacie produktowej za opakowania.

Czy wprowadzający puste opakowania i sprzedawca zestawów mają te same obowiązki?

Nie muszą mieć. Art. 8 pkt 22 i 23 rozdziela obie role, a obowiązek recyklingu i opłata produktowa dotyczą wprowadzającego produkty w opakowaniach. Jeśli firma jednocześnie wytwarza opakowania i pakuje nimi własny produkt, podlega obowiązkom obu ról. Szerzej o rozliczeniach w gastronomii przeczytasz w artykule BDO dla restauracji i food trucków.