Kocioł lub agregat: zgłoszenia, opłaty i raport KOBiZE

Po montażu kotła lub agregatu przedsiębiorca raportuje źródło w Krajowej bazie KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami). Instalację mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, z której emisja nie wymaga pozwolenia, zgłasza się organowi ochrony środowiska (art. 152 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8). Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza liczy sam i wpłaca na rachunek urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 i art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska), ale nie wnosi jej, gdy roczna opłata z tego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska).

Jak zaklasyfikować agregat lub zbiornik LPG w KOBiZE?

Formularz raportu Krajowej bazy wprost nazywa oba urządzenia. „Agregat prądotwórczy” jest jedną z kategorii „Rodzaju obiektu”. „Agregat prądotwórczy/silnik energetyczny” jest osobnym „Rodzajem źródła” w instalacji do spalania paliw, obok turbiny gazowej, silnika kogeneracyjnego i nagrzewnicy. Z kolei „Instalacja do magazynowania lub przeładunku ropy naftowej, produktów naftowych, LPG lub CNG” to osobna pozycja katalogu „Rodzaje instalacji” z atrybutem pojemności w m³. Strukturę formularza opisuje oficjalny Poradnik Krajowej bazy (grudzień 2024); sam obowiązek raportowania wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.

W praktyce oznacza to, że agregat i zbiornik LPG ujmujesz jako instalacje, a nie „urządzenia niestacjonarne”. Klasyfikacja wskazuje tylko, którą część formularza wypełnić. Dla przedsiębiorcy nie zmienia ona samego obowiązku raportowania z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.

Czy montaż wymaga zgłoszenia do organu ochrony środowiska?

Według art. 152 ust. 1 Prawa ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2025 poz. 647) instalacja, z której emisja nie wymaga pozwolenia, mogąca negatywnie oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu organowi ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8. Przed montażem warto sprawdzić u właściwego organu ochrony środowiska, czy emisja z Twojej instalacji wymaga pozwolenia, bo od tego zależy, czy zgłoszenie w ogóle jej dotyczy.

Kogo dotyczy raport do Krajowej bazy i kto jest zwolniony?

Obowiązek z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. (Dz.U. 2026 poz. 526) dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, niezależnie od skali. Ustawa nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę (w przebadanych źródłach, w tym w rozporządzeniu Dz.U. 2022 poz. 2217, nie znaleziono takiego progu). Przypadki braku lub ograniczenia obowiązku są wąskie:

• podmiot, który w danym roku kalendarzowym w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje, nie ma przedmiotu raportu; według poradnika KOBiZE zaznacza w formularzu opcję „Brak działalności powodującej emisję”;
• osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą raportuje tylko eksploatację instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a ustawy z 17 lipca 2009 r.);
• obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po 5 latach od końca roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c ustawy z 17 lipca 2009 r.); to limit czasowy, a nie zwolnienie z obowiązku w danym roku.

Przedsiębiorca, także prowadzący jednoosobową działalność, nie ma odpowiednika ograniczenia z art. 7 ust. 1a. Żadne oficjalne źródło, w tym Poradnik Krajowej bazy, nie potwierdza zwolnienia dla agregatów uruchamianych wyłącznie awaryjnie lub sporadycznie. Więcej o obowiązku znajdziesz w artykułach czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa i agregat prądotwórczy a obowiązek raportowania do KOBiZE.

Kiedy wystarczy uproszczona wersja raportu?

Poradnik Krajowej bazy podaje „instalację do spalania paliw” (kotły, agregaty, piece do ogrzewania pomieszczeń) jako przykład instalacji kwalifikującej się do raportu uproszczonego. Wersja uproszczona nie jest zwolnieniem z raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. Poradnik wymaga łącznie spełnienia trzech warunków:

• instalacja nie ma urządzeń ograniczających emisję (reduktorów);
• emisję da się automatycznie wyliczyć ze wskaźników KOBiZE;
• łączna nominalna moc cieplna wszystkich takich instalacji w danym miejscu wynosi najwyżej 0,5 MW, a samych instalacji jest nie więcej niż 10.

Szczegóły ścieżki raportowej opisuje strona raport KOBiZE.

Jak obliczyć opłatę za kocioł lub agregat?

Zgodnie z art. 284 ust. 1 Prawa ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest jednym z rodzajów opłat (art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Opłaty nie płacisz w zakresie emisji pokrytych uprawnieniami rozliczonymi w EU ETS (art. 273 ust. 4 Prawa ochrony środowiska).

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) przewiduje kilka tabel. Według Tabel B, C i D tego załącznika część źródeł rozlicza się bez osobnego obliczania wielkości emisji. Opłata to wtedy dane aktywności (zużycie paliwa lub ilość przeładowanej benzyny) razy stawka jednostkowa właściwa dla kategorii źródła i paliwa.

W Tabeli D agregaty mieszczą się w szerszej kategorii silników w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach, bez osobnej pozycji „agregat”. Objaśnienie 11 do załącznika nr 1 podaje gęstości przeliczeniowe paliw, np. LPG 0,5 kg/l i olej napędowy 0,84 kg/l. Aktualne stawki jednostkowe warto sprawdzić w rozporządzeniu z 2019 r. i w corocznym obwieszczeniu stawek opłat. Tabela C dotyczy wyłącznie kotłów bez wymaganego pozwolenia. Przepis nie wskazuje wprost, że kotły wymagające pozwolenia rozlicza się w Tabeli A. To wniosek z zakresu tabel, więc o właściwą tabelę warto zapytać urząd marszałkowski. W Tabeli A emisję ustala się pomiarem albo wzorem „wskaźnik emisji × dane aktywności”, a wskaźnik lub warunki pomiaru trzeba opisać (Objaśnienia 7 i 9 załącznika nr 1).

Od jakiej kwoty płacisz opłatę i składasz wykaz?

Progi z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska wymienionego w art. 273 ust. 1.

Opłata równa dokładnie 800 zł nie jest wnoszona (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze). Gdy opłata z danego rodzaju nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów z art. 286 ust. 1 (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Środkowy wiersz tabeli wynika z łącznej lektury obu zdań art. 289 ust. 1.

Wykaz składa się marszałkowi województwa i ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz ich zbiorcze zestawienie (art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Dla każdej instalacji i źródła wypełnia się osobny blok tego samego formularza (Objaśnienia 4 i 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443). Niezapłacona opłata wynikająca ze złożonego wykazu stanowi bez dodatkowej decyzji podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 Prawa ochrony środowiska).

Co zrobić po montażu?

1. Ustal, czy emisja z instalacji wymaga pozwolenia. Jeśli nie, a instalacja może negatywnie oddziaływać na środowisko, zgłoś ją organowi ochrony środowiska (art. 152 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, z zastrzeżeniem ust. 8).

2. Wybierz kategorię w formularzu KOBiZE: agregat prądotwórczy lub silnik energetyczny jako rodzaj źródła, albo instalację do magazynowania lub przeładunku LPG jako rodzaj instalacji (Poradnik Krajowej bazy; obowiązek raportowania z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.).

3. Sprawdź, czy spełniasz warunki raportu uproszczonego: ≤10 instalacji, ≤0,5 MW łącznie, brak reduktorów (Poradnik Krajowej bazy; raport z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r.).

4. Przypisz źródło do właściwej tabeli załącznika nr 1 do rozporządzenia z 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) i oszacuj roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).

5. Jeśli roczna opłata z danego rodzaju przekracza 800 zł, wpłać ją na rachunek urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 i art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska). Jeśli przekracza 100 zł, złóż wykaz marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 i art. 289 ust. 1 zdanie drugie Prawa ochrony środowiska).

Obowiązki kontrolne i terminy zebrano w artykule BDO i KOBiZE: obowiązki i kontrola w 2026 r..

Stan prawny na: 2026-10-29

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)
• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)

Najczęściej zadawane pytania

Czy sejmik województwa może podwyższyć próg 800 zł?

Art. 289 ust. 2 Prawa ochrony środowiska brzmi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.”. Według naszej interpretacji „kwota” to próg 800 zł ze zdania pierwszego ust. 1, a nie próg 100 zł. Nie badano, czy dane województwo podjęło taką uchwałę, dlatego warto sprawdzić uchwały sejmiku właściwego dla miejsca korzystania ze środowiska, zanim uznasz, że obowiązuje próg 800 zł.