Wzór sprawozdania z emisji spalin – Załącznik nr 1

Wzór sprawozdania z emisji spalin to Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443): pięć tabel A–E, każda z własnym modelem obliczeń. Wykaz wypełnia się osobno dla każdej instalacji i źródła emisji, ale w jednym formularzu (Objaśnienia 4–5). Osobnym obowiązkiem jest raport do KOBiZE, który na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami (Dz.U. 2026 poz. 526) sporządza podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje.

Z czego składa się formularz z Załącznika nr 1?

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443) jest wzorem wykazu dla emisji gazów i pyłów do powietrza. Zawiera pięć odrębnych tabel. Każda ma własny model wejścia i obliczenia, więc nie istnieje jeden uniwersalny wzór dla wszystkich źródeł spalania paliw poza instalacjami objętymi Tabelą A.

Poniższa tabela porządkuje ten układ na podstawie Załącznika nr 1 do rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443).

W praktyce pierwszym krokiem jest ustalenie, do której tabeli trafia dane źródło. Rozporządzenie nie rozstrzyga wprost, które źródła mogą korzystać z Tabeli A, a które są ograniczone do Tabel B, C i D (Załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443). Ten podział wynika z zakresu przedmiotowego samych tabel, a nie z odrębnego przepisu. Dlatego warto sprawdzić w nagłówkach tabel w Załączniku nr 1, czy opis Twojego źródła pasuje do Tabeli B, C lub D, zanim zaczniesz liczyć w Tabeli A.

Jak obliczyć wielkość emisji w Tabeli A?

Tabela A ma kolumny: nazwa i kod substancji, skuteczność urządzenia ochronnego [%], wskaźnik emisji lub wyniki pomiarów, wielkość emisji [kg], jednostkowa stawka opłaty [zł/kg] oraz wysokość opłaty [zł]. Według Objaśnień 7 i 9 Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) wielkość emisji ustala się jedną z dwóch równoważnych, wymiennych metod. Pierwsza to pomiar bezpośredni, a przy pomiarach ciągłych podaje się emisje średnie dobowe. Druga to metoda wskaźnikowa.

Objaśnienie 9 Załącznika nr 1 stanowi, że wielkość emisji oblicza się, mnożąc wartość wskaźnika emisji przez wartość z kolumny „Zużycie surowców, materiałów, ilość produktów lub inna wielkość”. Wzór ma postać: wielkość emisji [kg] = wskaźnik emisji × dane aktywności.

Dla źródeł spalania paliw dane aktywności to w praktyce iloczyn zużycia paliwa i jego wartości opałowej (Załącznik nr 1, Objaśnienie 9, Dz.U. 2019 poz. 2443). Wartość opałowa jest wpisywana w podtabeli „Charakterystyka paliw”, razem ze zużyciem, zawartością popiołu i siarki. W takim przypadku mnoży się więc zużyte paliwo, jego wartość opałową i wskaźnik emisji.

Objaśnienie 7 Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) nie daje pierwszeństwa pomiarowi przed wskaźnikiem i wymaga tylko dokumentacji. Przy wskaźniku trzeba opisać sposób jego wyznaczenia lub źródło. Przy pomiarach trzeba podać warunki eksploatacyjne w trakcie pomiaru. Samych wartości wskaźników rozporządzenie nie podaje. Warto sprawdzić je w publikacji technicznej, na przykład KOBiZE, i wpisać w formularzu, skąd pochodzą. Więcej o rozliczeniu opłat za emisję znajdziesz w artykule sprawozdanie z emisji i korzystania ze środowiska.

Jak rozliczyć kotły, silniki i przeładunek benzyn w Tabelach B, C i D?

Według Załącznika nr 1, Tabele B, C i D (Dz.U. 2019 poz. 2443), te trzy tabele nie mają kroku obliczania wielkości emisji. Opłata to dane aktywności, czyli zużycie paliwa lub ilość przeładowanej benzyny, razy stawka jednostkowa dla danej kategorii. Stawka ma już wbudowaną charakterystykę emisyjną kategorii, ustaloną przy tworzeniu przepisu, a nie w zgłoszeniu.

Tabela C obejmuje małe kotły ≤5 MW bez wymaganego pozwolenia. Kotły są pogrupowane według typu kotła, rusztu lub filtra oraz paliwa (węgiel kamienny, koks, drewno, olej, gaz). Wpisuje się liczbę kotłów i zużycie paliwa w Mg lub m3, a stawkę podaje się odpowiednio w zł/Mg lub zł/10^6 m3 (Załącznik nr 1, Tabela C, Dz.U. 2019 poz. 2443).

Tabela D ma 32 numerowane kategorie (Załącznik nr 1, Tabela D, Dz.U. 2019 poz. 2443). Dzielą się według rodzaju pojazdu lub maszyny oraz rodzaju paliwa: benzyna silnikowa, LPG, olej napędowy, biodiesel, CNG lub biometan. Pojazdy osobowe i lekkie klasyfikuje się według norm EURO 1–5. Silniki w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach klasyfikuje się według norm Etap I, II i IIIA. Agregaty prądotwórcze mieszczą się w tej szerszej kategorii, bo nie ma osobnej linii „agregat”. Są też kategorie dla taboru szynowego i jednostek pływających żeglugi śródlądowej.

Tabela B obejmuje przeładunek benzyn silnikowych w siedmiu typach operacji, na przykład napełnianie zbiorników lub cystern (Załącznik nr 1, Tabela B, Dz.U. 2019 poz. 2443). Zamiast wskaźnika emisji ma kolumnę „Skuteczność redukcji emisji [%]”.

Jak przeliczyć litry na masę paliwa?

Objaśnienie 11 do Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) podaje gęstości, według których przelicza się zużycie paliwa z objętości na masę. Dotyczy to wykazu dla silników spalinowych i kotłów (Tabele C i D). Nagłówek Tabeli D przewiduje zużycie w Mg, więc paliwo kupowane w litrach trzeba najpierw przeliczyć.

Nagłówek zużycia paliwa w Tabeli C brzmi „Mg lub m3”. Warto sprawdzić w nagłówku odpowiedniej sekcji Tabeli C w Załączniku nr 1, w jakiej jednostce wpisuje się dane paliwo, zanim cokolwiek przeliczysz.

Kto musi składać raport do KOBiZE, także za flotę pojazdów?

Raport do Krajowej bazy to osobny obowiązek od wykazu opłat. Według art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) sporządza go podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Dotyczy to także przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność. Obowiązek nie jest ograniczony do posiadaczy instalacji.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217, wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy) ma osobną część raportu dla urządzeń: rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa. Nie ustanawia progu ilościowego. Przedsiębiorca z samochodami służbowymi mieści się więc w zakresie obowiązku niezależnie od liczby pojazdów. Warto potwierdzić, czy Twoja działalność w danym roku w ogóle powodowała emisje, bo wyłączeniem jest dopiero brak takiej działalności.

Więcej o obowiązkach wobec KOBiZE przeczytasz w artykule Czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa?.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Po pierwsze, Tabela C dotyczy wyłącznie kotłów, dla których pozwolenie nie jest wymagane. Kotły wymagające pozwolenia prawdopodobnie rozlicza się w Tabeli A, ale rozporządzenie (Dz.U. 2019 poz. 2443) nie stwierdza tego wprost. Warto zapytać o to w urzędzie marszałkowskim.

Po drugie, Objaśnienie 2 do Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) wprowadza dwa odrębne wpisy. Jeśli podmiot nie ma wymaganego pozwolenia, wpisuje „brak pozwolenia”. Jeśli pozwolenie nie jest wymagane dla prowadzonej działalności, wpisuje „pozwolenie nie jest wymagane”.

Po trzecie, Objaśnienia 4 i 5 Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443) wymagają wypełniania wykazu oddzielnie dla każdej instalacji lub działalności oraz dla każdego źródła emisji. Podmiot z wieloma źródłami wypełnia więc wiele bloków w jednym formularzu, a nie wiele formularzy. Rozporządzenie nie rozstrzyga, czy podmiot działający w kilku województwach składa jeden wykaz, czy po jednym u każdego marszałka. Warto to sprawdzić w urzędzie marszałkowskim.

Szczegóły praktyczne dla floty spalinowej opisuje tekst o wózkach widłowych spalinowych w raportowaniu KOBiZE.

Co zrobić krok po kroku, żeby przygotować sprawozdanie?

1. Wypisz wszystkie źródła emisji: kotły, silniki w pojazdach i maszynach, agregaty, przeładunek benzyn oraz instalacje z pozwoleniem.

2. Przypisz każde źródło do tabeli A, B, C albo D na podstawie jej zakresu w Załączniku nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443).

3. Dla każdego źródła zbierz dane aktywności: zużycie paliwa w jednostce z nagłówka tabeli albo ilość przeładowanej benzyny. Litry przelicz na masę według Objaśnienia 11 Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443).

4. W Tabeli A wybierz pomiar albo wskaźnik i udokumentuj wybór zgodnie z Objaśnieniem 7 Załącznika nr 1 (Dz.U. 2019 poz. 2443).

5. Dla Tabeli D wybierz jedną z 32 kategorii według rodzaju silnika, normy emisji i paliwa (Załącznik nr 1, Tabela D, Dz.U. 2019 poz. 2443).

6. Wpisz wszystkie bloki do jednego formularza (Objaśnienia 4–5 Załącznika nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443).

7. Osobno sprawdź, czy Twoja działalność powoduje emisje i czy musisz złożyć raport do KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami, Dz.U. 2026 poz. 526).

Pomaga też artykuł o obowiązkach i kontroli w zakresie BDO i KOBiZE w 2026 r..

Stan prawny na: 2026-10-29

Źródła oficjalne: rozporządzenie Dz.U. 2019 poz. 2443, ustawa o systemie zarządzania emisjami, Dz.U. 2026 poz. 526.

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
• Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)