Apteka może zlecić zagospodarowanie swoich odpadów wyłącznie podmiotowi z uprawnieniem z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach. Chodzi o zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jedną z pozostałych form uprawnień z tego przepisu albo wpis do rejestru BDO (art. 50 ust. 1 pkt 5), chyba że działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu.
Stan prawny na: 2026-11-03
Odpowiedź dotyczy każdej apteki, w której powstają odpady, na przykład przeterminowane leki, opakowania czy odpady biurowe. Przepisy opisane poniżej pochodzą z ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328). To, jak klasyfikować konkretny odpad z apteki, zależy od jego rodzaju i kodu, więc ten tekst pokazuje zasady przekazania, a nie listę kodów.
Co dokładnie nakazuje art. 27 ustawy o odpadach?
Art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na wytwórcę odpadów obowiązek gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Apteka, w której odpady powstają, jest takim wytwórcą. Nie oznacza to, że musi zagospodarować je samodzielnie: zgodnie z art. 27 ust. 2 wytwórca lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie tego obowiązku, ale wyłącznie podmiotom, które mają jedno z uprawnień z tego przepisu.
Ustawa wymienia następujące uprawnienia odbiorcy (art. 27 ust. 2):
- zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów;
- koncesja na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzja zatwierdzająca program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych;
- wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.
Wpis do BDO nie jest więc jedynym możliwym uprawnieniem, tylko jednym z kilku. Przepis nie ma też zastosowania, gdy działalność odbiorcy w ogóle nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Przed zleceniem odbioru warto sprawdzić w rejestrze BDO, jaki tytuł ma konkretny odbiorca i czy obejmuje on rodzaj odpadów, które oddaje apteka.
Kiedy odpowiedzialność za odpady przechodzi na odbiorcę?
Zlecenie odbioru uprawnionemu podmiotowi ma praktyczny skutek: przenosi odpowiedzialność. Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, gdy wytwórca lub inny posiadacz przekazuje odpady następnemu posiadaczowi, który ma decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na tego posiadacza z chwilą przekazania.
| Sytuacja apteki | Kto odpowiada za odpady | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Odpady trafiają do następnego posiadacza z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a | Odpowiedzialność przechodzi na tego posiadacza z chwilą przekazania | art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach |
| Odpady przejmuje wyłącznie przewoźnik, a następny uprawniony posiadacz jeszcze ich nie przejął | Apteka jako posiadacz nadal odpowiada, do czasu przejęcia odpowiedzialności przez uprawnionego posiadacza | art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach |
| Apteka wytwarza odpady niebezpieczne | Zwolnienie z odpowiedzialności dopiero z chwilą przekazania do ostatecznego procesu odzysku lub unieszkodliwiania przez posiadacza prowadzącego taki proces | art. 27 ust. 3b ustawy o odpadach |
| Wytwórca odpadów komunalnych przekazuje je posiadaczowi z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a | Stosuje się regułę ogólną z ust. 3, bez szczególnej reguły dla odpadów niebezpiecznych | art. 27 ust. 3c ustawy o odpadach |
Tabela: moment przejścia odpowiedzialności za odpady według art. 27 ust. 3-4 ustawy o odpadach.
Czy odpady konkretnej apteki są niebezpieczne, wynika z ich rodzaju. Ustalenie tego przed oddaniem odpadów przesądza, którą regułę z tabeli stosować. Pomocą przy rozpoznaniu kodu jest poradnik o kodach odpadów w BDO.
Co z transportem odpadów z apteki?
Odpady często odbiera przewoźnik, który nie jest ich docelowym odbiorcą. Art. 24 ust. 1-5 ustawy o odpadach reguluje wtedy, kto za co odpowiada. Transport musi spełniać wymagania ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi, z uwzględnieniem właściwości chemicznych i fizycznych odpadów. Transport odpadów niebezpiecznych, które są towarami niebezpiecznymi w rozumieniu ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, odbywa się z zachowaniem przepisów o transporcie takich towarów (art. 24 ust. 2).
Gdy transport jest wykonywany jako usługa, zlecający, czyli apteka, musi wskazać przewoźnikowi miejsce przeznaczenia odpadów i posiadacza, któremu należy je dostarczyć. Przewoźnik dostarcza odpady do tego miejsca, przekazuje je wskazanemu posiadaczowi i umieszcza swój numer rejestrowy BDO na dokumentach związanych z usługą (art. 24 ust. 3-5). Gdy przewoźnik jedzie bez wymaganych dokumentów wskazujących przekazującego i odbierającego posiadacza, to właśnie on jest posiadaczem odpadów.
Praktyczny wniosek: samo oddanie odpadów kierowcy nie kończy odpowiedzialności apteki. Kończy ją dopiero przejęcie odpadów przez uprawnionego posiadacza. Przed przekazaniem warto sprawdzić, czy dokumenty transportu wskazują zarówno aptekę, jak i konkretnego odbiorcę. Kto wystawia kartę przekazania odpadów, wyjaśnia artykuł kto wystawia KPO: wytwórca czy odbiorca.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Art. 27 ust. 3c: szczególna reguła dla odpadów niebezpiecznych (ust. 3b) nie dotyczy wytwórcy odpadów komunalnych ani wytwórcy odpadów z art. 71 pkt 1 lit. a, który przekazuje je posiadaczowi z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a. Dla nich stosuje się regułę ogólną z ust. 3.
- Art. 27 ust. 3b nie obejmuje wytwórców pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego.
- Gdy po przekazaniu odpadów nie można ustalić wytwórcy, za zagospodarowanie odpadów odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz (art. 27 ust. 3a).
- Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami nie przejmują odpowiedzialności, jeżeli nie są posiadaczami tych odpadów (art. 27 ust. 7).
- Zakaźne odpady medyczne i weterynaryjne podlegają odrębnej regule z art. 27 ust. 5, której ten tekst nie omawia. Jeśli apteka ma takie odpady, warto zweryfikować ich zasady u odbiorcy lub w tekście ustawy.
- Przepisy o sankcjach za przekazanie odpadów podmiotowi bez uprawnień nie są przedmiotem tego tekstu.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, jakie odpady powstają w aptece i czy któreś z nich są niebezpieczne. Od tego zależy, czy odpowiedzialność przejdzie na odbiorcę przy samym przekazaniu (art. 27 ust. 3), czy dopiero po ostatecznym procesie odzysku lub unieszkodliwiania (art. 27 ust. 3b).
2. Przed zawarciem umowy warto sprawdzić w rejestrze BDO wpis odbiorcy albo poprosić go o kopię zezwolenia, które obejmuje Twoje odpady.
3. Jeśli odbiór wykonuje osobny przewoźnik, wskaż mu w zleceniu miejsce przeznaczenia i uprawnionego posiadacza (art. 24 ust. 3).
4. Zachowaj dokumenty przekazania. Zasady kart i ewidencji w BDO omawiamy w artykule o zmianie odbiorcy odpadów.
Przykład: apteka zawiera umowę z firmą, która ma wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a i odbiera odpady własnym samochodem. Gdy firma przejmie odpady, odpowiedzialność za ich zagospodarowanie przechodzi na nią (art. 27 ust. 3). Gdyby odpady zabrał kierowca zewnętrznego przewoźnika bez wskazania odbiorcy w dokumentach, apteka nadal odpowiadałaby za odpady do czasu przejęcia ich przez uprawnionego posiadacza (art. 27 ust. 4).
Szerszy obraz obowiązków apteki w systemie opisuje artykuł BDO dla apteki: obowiązki farmaceuty. O rocznym raportowaniu odpadów piszemy w tekście o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów, a pomoc w jego złożeniu opisuje strona sprawozdanie odpadowe.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 24 ust. 1-5 oraz art. 27 ust. 1-4 i 7.
Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
