Jakie obowiązki w BDO ma firma zbierająca odpady (dział XII)?

Firma zbierająca odpady sporządza w BDO karty przekazania odpadów i składa sprawozdanie o gospodarowaniu odpadami do właściwego marszałka województwa. Wynika to z art. 69 i art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328); kartę sporządza posiadacz przekazujący odpady dalej, a o marszałku decyduje miejsce zbierania, nie siedziba firmy.

Z czego składają się obowiązki firmy zbierającej odpady?

Zbieranie odpadów to w rozumieniu ustawy gromadzenie odpadów przed ich transportem (art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach). Zakres obowiązków zależy od tego, co firma faktycznie robi: czy tylko zbiera, czy także transportuje, przetwarza, wytwarza własne odpady albo wprowadza do obrotu baterie. Poniższa tabela porządkuje obowiązki, które mogą dotyczyć takiej firmy.

Stan prawny na: 2026-11-03

Jak działa karta przekazania odpadów?

Kartę przekazania odpadów sporządza posiadacz odpadów, który przekazuje je do następnego posiadacza albo do własnych miejsc zbierania lub przetwarzania. Robi to przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ustawy o odpadach). Dalsze kroki zapisuje już system BDO: przejmujący odpady potwierdza przejęcie, a transportujący potwierdza zakończenie transportu. Kierujący środkiem transportu musi mieć przy sobie w czasie przewozu potwierdzenie wygenerowane z BDO.

Przykład: firma zgromadziła partię odpadów i przekazuje ją zakładowi przetwarzającemu. Przed wyjazdem samochodu sporządza w BDO kartę, odbiorca potwierdza przejęcie, a przewoźnik zamyka transport. Przed pierwszym przekazaniem warto sprawdzić w koncie BDO, czy odbiorca potwierdził przejęcie odpadów, zanim karta zostanie uznana za zamkniętą.

Odpady komunalne mają odrębny mechanizm o analogicznej konstrukcji: kartę przekazania odpadów komunalnych sporządza się osobno dla każdego ładunku danego rodzaju (art. 71a ustawy o odpadach).

Sprawozdanie i właściwy marszałek województwa

Podmiot zbierający odpady składa sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach). Wyłączony z tej kategorii jest prowadzący odbieranie odpadów komunalnych, co nie przesądza o braku jego obowiązków z innej ustawy. Obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wykraczają poza ten artykuł.

Adresatem sprawozdania jest marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, a nie siedzibę firmy (art. 76 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o odpadach). Z tego wynika, że firma zbierająca odpady w kilku województwach może składać kilka odrębnych sprawozdań, po jednym dla każdego miejsca.

Reguła z siedzibą dotyczy innego sprawozdania. Przy sprawozdaniu o produktach i opakowaniach decyduje siedziba lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, a przedsiębiorca bez siedziby w Polsce składa je do Marszałka Województwa Mazowieckiego.

Ewidencja własnych odpadów firmy

Firma zbierająca odpady bywa jednocześnie wytwórcą własnych odpadów, na przykład z biura czy warsztatu. Wtedy sam fakt ich wytwarzania nie tworzy obowiązku sprawozdawczego z art. 75 ust. 1 pkt 1; warunkiem jest obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66 ustawy o odpadach). To zależy od progów zwolnienia z ewidencji z rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Od 1 stycznia 2025 r. usunięto z listy zwolnień dokładnie 5 kodów odpadów niebezpiecznych; większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe.

Baterie i akumulatory: dodatkowe obowiązki

Jeżeli firma sama wprowadza do obrotu baterie lub akumulatory, dochodzą obowiązki wprowadzającego. Może wprowadzać wyłącznie prawidłowo oznakowane baterie (art. 29), numer rejestrowy umieszcza na dokumentach handlowych (art. 30), a na zgłoszenie użytkownika końcowego odbiera zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż mu przekazana (art. 31 ust. 1). Odrębny tryb dla baterii kwasowo-ołowiowych przewiduje art. 31 ust. 2. Zbiórkę baterii przenośnych reguluje pisemne porozumienie (art. 32), a poziomy zbiórki wynikają z art. 33 i rozporządzenia wykonawczego (ustawa o bateriach i akumulatorach). Wprowadzający baterie podlega wpisowi do rejestru BDO w Dziale V Tabela 1 (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Przed rozpoczęciem takiej sprzedaży warto sprawdzić, czy firma spełnia definicję wprowadzającego baterie z art. 6 pkt 22 tej ustawy.

Kiedy obowiązki wyglądają inaczej?

Karty nie trzeba sporządzać, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów (art. 69 ust. 4 ustawy o odpadach). Ten wyjątek opisuje przepis o karcie dla odpadów innych niż komunalne; dla karty odpadów komunalnych z art. 71a odpowiednika nie potwierdzono.

Transportujący cudze odpady, który wykonuje wyłącznie usługę transportu, ma uproszczoną ewidencję (art. 71 pkt 2). Sprzedawcy odpadów i pośrednicy podlegają wpisowi do rejestru z art. 50 ust. 1, ale art. 75 ust. 1 nie wymienia ich jako odrębnej kategorii sprawozdawczej. Ich obowiązki sprawozdawcze z innego tytułu trzeba ocenić osobno.

Co dalej

Najpierw ustal, które z wymienionych obowiązków dotyczą Twojej działalności. Sam przebieg sprawozdania opisano w tekście o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów, a praktyczne omówienie znajdziesz na stronie Sprawozdanie odpadowe w BDO. Kwestie wpisu opisuje materiał o rejestracji firmy w BDO, a klasyfikację odpadów w karcie i sprawozdaniu: kody odpadów w BDO. Definicję zbierania odpadów przybliża tekst o selektywnym zbieraniu odpadów, a granicę między odpadami komunalnymi a firmowymi opisano w artykule o różnicach między odpadami komunalnymi a odpadami z działalności firmy.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328), art. 3, 50, 66, 69, 71, 71a, 75, 76
• Ustawa o bateriach i akumulatorach, art. 29-33
• Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, dla firm, które same wprowadzają opakowania do obrotu