Selektywne zbieranie odpadów to zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach (art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach). Zgodnie z art. 23 ust. 1 tej ustawy odpady są zbierane w sposób selektywny.
Co mówi art. 23 ustawy o odpadach o selektywnym zbieraniu?
Art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach stanowi: „Odpady są zbierane w sposób selektywny”. Art. 23 ust. 2 tej ustawy zakazuje zbierania poza miejscem wytwarzania sześciu rodzajów odpadów, wśród nich niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne (tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1328). Pełna lista z art. 23 ust. 2:
| Pkt | Odpady, których zakazuje się zbierać poza miejscem wytwarzania (art. 23 ust. 2) |
|---|---|
| 1 | pozostałości z sortowania odpadów komunalnych, o ile są przeznaczone do składowania |
| 2 | komunalne osady ściekowe |
| 3 | zakaźne odpady medyczne |
| 4 | zakaźne odpady weterynaryjne |
| 5 | niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne |
| 6 | bioodpady stanowiące odpady komunalne |
Obecne brzmienie art. 23 ust. 2 pkt 5 i 6 obowiązuje od 6 września 2019 r. Pozostałości z sortowania (art. 23 ust. 2 pkt 1) objęte są zakazem tylko wtedy, gdy są przeznaczone do składowania. Zakaz nie jest bezwzględny: wyjątki od niego przewiduje art. 23 ust. 10 i 11 ustawy o odpadach (dotyczą stacji przeładunkowych oraz punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, czyli PSZOK).
Jak brzmi ustawowa definicja selektywnego zbierania?
Selektywne zbieranie definiuje art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach: jest to zbieranie, w ramach którego dany strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami (Dz.U. 2026 poz. 1328). Definicja z art. 3 ust. 1 pkt 24 obowiązuje od 23 stycznia 2013 r.
Przykład z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach: odpady selektywnie zebrane z gospodarstw domowych to m.in. papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne czy bioodpady.
Czym selektywne zbieranie różni się od zbierania i gospodarowania odpadami?
Ustawa o odpadach definiuje osobno trzy pojęcia, które łatwo pomylić:
| Pojęcie | Co oznacza według ustawy | Podstawa |
|---|---|---|
| Zbieranie odpadów | gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany ich klasyfikacji oraz tymczasowe magazynowanie, o którym mowa w pkt 5 lit. b | art. 3 ust. 1 pkt 34 |
| Selektywne zbieranie | zbieranie, w którym dany strumień obejmuje jedynie odpady o takich samych właściwościach i cechach | art. 3 ust. 1 pkt 24 |
| Gospodarowanie odpadami | zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad tymi działaniami, późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami | art. 3 ust. 1 pkt 2 |
Jak odróżnić odpady komunalne, niesegregowane i bioodpady?
Odpady komunalne to według art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady od innych wytwórców, które ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Ustawa wymienia wśród nich niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane. Odpady komunalne nie obejmują m.in. odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa ani odpadów budowlanych i rozbiórkowych (art. 3 ust. 1 pkt 7). Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają nimi, nawet jeśli poddano je przetwarzaniu, które nie zmieniło znacząco ich właściwości (art. 3 ust. 1 pkt 7).
Bioodpady to według art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady żywności i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, biur, hurtowni i handlu detalicznego, a także podobne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Definicje z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 obowiązują od 1 stycznia 2022 r.
Czy selektywne zbieranie to to samo co recykling?
Nie. Recykling to według art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy o odpadach odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym lub innym celu. Obejmuje ponowne przetwarzanie materiału organicznego, ale nie obejmuje odzysku energii ani przetwarzania na materiały przeznaczone na paliwa lub do prac ziemnych (art. 3 ust. 1 pkt 23). Selektywne zbieranie dotyczy zbierania, a recykling jest odzyskiem; w definicji z art. 3 ust. 1 pkt 24 strumień selektywnie zebrany służy ułatwieniu specyficznego przetwarzania.
Jak sprawdzić, czy w firmie odpady są zbierane zgodnie z tym pojęciem?
Praktyczna kolejność działań, oparta na przepisach przytoczonych wyżej:
1. Ustal, jakie odpady powstają w firmie, i przypisz im rodzaje. Pomoże w tym zestawienie kodów odpadów w BDO.
2. Sprawdź, czy każdy strumień obejmuje odpady o takich samych właściwościach i cechach (art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy o odpadach).
3. Upewnij się, że niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i bioodpady stanowiące odpady komunalne nie są zbierane poza miejscem ich wytwarzania (art. 23 ust. 2 pkt 5 i 6 ustawy o odpadach).
4. Zapisy o wytworzonych odpadach zestaw z danymi do sprawozdania z wytwarzanych odpadów.
5. Jeśli firma nie jest jeszcze zarejestrowana, zacznij od rejestracji firmy.
Przed wdrożeniem zmian warto sprawdzić aktualne brzmienie ustawy w tekście jednolitym.
Stan prawny na: 2026-10-16
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Kogo dokładnie dotyczy obowiązek (art. 23 ust. 1-2 ustawy o odpadach)?
Art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach formułuje zasadę ogólnie („Odpady są zbierane w sposób selektywny”) i nie wskazuje wprost adresatów ani nie zawęża jej do wybranej grupy podmiotów. Art. 23 ust. 2 pkt 5 i 6 odnosi się do zbierania poza miejscem wytwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych i bioodpadów stanowiących odpady komunalne, więc w praktyce warto sprawdzić każdą firmę, w której powstają takie odpady. Więcej o rozliczeniach w artykule BDO – sprawozdanie z odpadów.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
