Obowiązki BDO, odpadów, opakowań i środowiska

Na skróty:

Sprawdź obowiązek →Zarejestruj firmę →Złóż sprawozdanie →Uniknij kary →

Wniosek o wpis do rejestru BDO składają podmioty z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach (m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do ewidencji oraz wprowadzający opakowania), przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu (art. 50 ust. 2). Przedsiębiorców objętych obowiązkowym wpisem w branży opakowaniowej wymienia art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami. Obowiązki środowiskowe wynikają odrębnie z Prawa ochrony środowiska (m.in. art. 285 ust. 2 i art. 289 ust. 1).

Stan prawny na: 2026-10-23

W firmie mogą nakładać się różne reżimy: rejestr BDO, opakowania, baterie i opłaty środowiskowe. Dla wpisu do BDO nie ma jednego wspólnego progu: zakres obowiązku zależy od rodzaju prowadzonej działalności (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach).

Spis treści

Co z oznaczeniami szwo, FCG i bds?

Ten artykuł nie opiera się na żadnym przepisie, który definiowałby oznaczenia szwo, FCG ani bds. Obowiązek wpisu zależy od rodzaju działalności (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a nie od skrótu użytego w dokumencie. Jeśli to oznaczenia z umowy, wzoru dokumentu lub systemu zleceniodawcy, warto sprawdzić w tym dokumencie, jaką czynność opisują, a następnie przypisać ją do jednej z ról opisanych niżej.

Kto musi złożyć wniosek o wpis do rejestru BDO?

Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1-7 ustawy o odpadach obowiązek wniosku o wpis dotyczy m.in.:

wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji (z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2),
transportujących odpady w ramach działalności zawodowej,
sprzedawców i pośredników w obrocie odpadami,
prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia (poza art. 45 ust. 1 pkt 2 i 3),
podmiotów wprowadzających do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami, a także podmiotów z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach stanowi, że wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie.

Wyjątki: podmioty wpisywane z urzędu (art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach) nie składają odrębnego wniosku, a kategorie z art. 51 ust. 2 tej ustawy są z obowiązku ustawowo zwolnione.

Czy każdy wytwórca odpadów musi mieć wpis?

Nie. Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach obejmuje wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji. Sam rodzaj działalności, na przykład sklep czy lokal gastronomiczny, nie przesądza więc o wpisie.

Obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów i ilości odpadów określonych w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 66 ust. 5 ustawy o odpadach (art. 66 ust. 4 pkt 4). Takim rozporządzeniem jest rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Jeśli wytwarzasz odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem, obowiązek wpisu z tego tytułu nie powstaje. Nie przesądza to o wpisie z innych tytułów, np. z tytułu wprowadzania produktów w opakowaniach.

Rozporządzenie obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i zawęża zwolnienie tylko dla odpadów niebezpiecznych: usunięto z listy dokładnie pięć kodów takich odpadów. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe. Przed decyzją warto sprawdzić własne kody odpadów w załączniku do rozporządzenia z 2024 r.; pomoże w tym artykuł o kodach odpadów w BDO.

Które firmy z branży opakowaniowej podlegają wpisowi?

Według art. 10 ust. 1 pkt 1-6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wpisowi do rejestru BDO, w zakresie tej działalności, podlega przedsiębiorca należący do którejkolwiek z sześciu kategorii:

Lp.	Kategoria przedsiębiorcy	Podstawa
1	organizacja odzysku opakowań	art. 10 ust. 1 pkt 1
2	dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy produktów w opakowaniach	art. 10 ust. 1 pkt 2
3	eksportujący opakowania lub produkty w opakowaniach	art. 10 ust. 1 pkt 3
4	wprowadzający opakowania	art. 10 ust. 1 pkt 4
5	wprowadzający produkty w opakowaniach	art. 10 ust. 1 pkt 5
6	prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową	art. 10 ust. 1 pkt 6

Osobno art. 10 ust. 2 tej ustawy przewiduje wpis wyłącznie na wniosek. Dotyczy on przedsiębiorcy dokonującego WDT odpadów opakowaniowych, eksportującego odpady opakowaniowe lub prowadzącego ich recykling, i tylko wtedy, gdy zamierza on wystawiać dokumenty DPR lub EDPR. To nie jest powszechny obowiązek.

Więcej o ewidencji w tej branży przeczytasz w artykule o ewidencji opakowań w BDO.

Jakie obowiązki wynikają z PPWR i z ustawy o bateriach?

Wytwórca w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5-12 (art. 15 ust. 1). Przed wprowadzeniem do obrotu musi przeprowadzić procedurę oceny zgodności (art. 38), sporządzić dokumentację techniczną (załącznik VII) i deklarację zgodności UE (art. 39). Dokumentację techniczną i deklarację przechowuje się 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku (art. 15 ust. 1-8).

Te same obowiązki ma importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania pod własną nazwą albo je modyfikuje (art. 21). Jeśli importer lub dystrybutor działający pod własną marką jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowań znajduje się w Unii, to dostawcę uznaje się za wytwórcę do celów art. 15 (art. 21 akapit drugi). Art. 15 ust. 9 wyłącza obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania dla opakowań wielokrotnego użytku wprowadzonych do obrotu przed 11 lutego 2025 r. Wymogi z art. 5-12 mają własne daty stosowania, więc to, że obowiązuje art. 15, nie oznacza, że każdy z nich już działa. Szczegóły omawia strona o PPWR.

Wprowadzający baterie lub akumulatory podlega rozdziałowi 5 ustawy o bateriach i akumulatorach (art. 29-33):

może wprowadzać do obrotu tylko prawidłowo oznakowane baterie (art. 29),
umieszcza numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem (art. 30),
na zgłoszenie użytkownika końcowego odbiera w ciągu 30 dni od zgłoszenia zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w ilości nie większej niż mu przekazana, z wyjątkiem kwasowo-ołowiowych (art. 31 ust. 1),
wprowadzający baterie przenośne zawiera pisemną umowę o zbiórce ze zbierającym (art. 32),
osiąga poziomy zbierania określone w przepisach wykonawczych (art. 33).

Jakie sprawozdania składa się w BDO?

Ustawa o odpadach przewiduje dwa odrębne roczne sprawozdania. Sprawozdanie o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach) składają m.in. wprowadzający opakowania, produkty w opakowaniach, pojazdy, sprzęt i baterie. Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach) składają m.in. wytwórcy obowiązani do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66) oraz zbierający lub przetwarzający odpady obowiązani do ewidencji, z wyłączeniem odbierających odpady komunalne.

Gdy obowiązek produktowy lub opakowaniowy wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza sprawozdanie (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Roczne sprawozdanie składa się do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, wyłącznie elektronicznie przez indywidualne konto w BDO (art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach). Przykład dla wytwórców opisuje strona o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.

Kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska i co z tego wynika?

Według art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska podmiotem korzystającym ze środowiska jest:

przedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców i przedsiębiorca zagraniczny, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie (uprawy, chów lub hodowla zwierząt, ogrodnictwo, warzywnictwo, leśnictwo, rybactwo śródlądowe),
jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą,
osoba fizyczna spoza pierwszej grupy, ale tylko w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.

Pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane do wytwarzania odpadów o masie powyżej 1 Mg rocznie w przypadku odpadów niebezpiecznych lub powyżej 5000 Mg rocznie w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne (art. 180a POŚ). Dotyczy to wytwarzania odpadów w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3 POŚ).

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ), według stawek z okresu korzystania (art. 285 ust. 1). W tym samym terminie składa się wykaz marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1). Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania z art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł; opłata równa 800 zł również nie jest wnoszona (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze). Nie zwalnia to automatycznie z odrębnego, niższego progu obowiązku sprawozdawczego z art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ (100 zł).

Od czego zacząć w swojej firmie?

Proponowana kolejność działań:

1. Ustal swoją rolę: wytwarzasz odpady, wprowadzasz opakowania, produkty w opakowaniach lub baterie, albo tylko korzystasz ze środowiska. Jeśli używasz oznaczeń szwo, FCG lub bds, najpierw sprawdź w dokumencie, który ich używa, jaką czynność opisują.

2. Dla odpadów sprawdź, czy jesteś obowiązany do ewidencji, bo od tego zależy wpis na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach.

3. Dla opakowań porównaj swoją działalność z sześcioma kategoriami z art. 10 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami. Przykład dla handlu opisuje strona BDO dla sklepu spożywczego.

4. Jeśli działalność już trwa bez wpisu, złóż wniosek niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach).

5. Dla korzystania ze środowiska policz roczną opłatę z każdego rodzaju korzystania osobno: opłaty nie wnosi się, gdy nie przekracza ona 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). Jeśli przekracza, zaplanuj zapłatę do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ), a wykaz dla marszałka województwa złóż w tym samym terminie (art. 286 ust. 1 POŚ).

Przykład z branży logistycznej pokazuje case study centrum logistycznego. Gdy nie masz pewności co do przypisania do kategorii, skonsultuj konkretne czynności firmy z ekspertem.

Podstawa prawna i źródła

O autorze

Piotr Chudeusz

Ekspert ds. BDO, KOBiZE i rozliczeń środowiskowych

Certyfikowany ekspert z ponad 10-letnim doświadczeniem w obsłudze polskich firm w zakresie rejestracji BDO, ewidencji odpadów i sprawozdań KOBiZE. Założyciel RozliczeniaBDO.pl. Doradza setkom przedsiębiorców rocznie w sprawach środowiskowych.

10+ lat w branżyBDO · KOBiZE · ISO 14001Weryfikacja: październik 2026

Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.

Umów bezpłatną konsultację →

Udostepnij: