Przy budowie lub rozbudowie obiektu firmy wytwórcą odpadów z budowy jest co do zasady wykonawca, czyli usługodawca, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Raport emisji do Krajowej bazy KOBiZE składa podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Kto jest wytwórcą odpadów z budowy: inwestor czy wykonawca?
Podstawą jest ustawa o odpadach. Wytwórcą odpadów jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Wytwórcą odpadów powstających w wyniku świadczenia usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Przy zleceniu robót budowlanych wytwórcą jest więc wykonawca, a nie inwestor, o ile umowa nie stanowi inaczej.
Umowa może wskazać innego wytwórcę, na przykład zleceniodawcę (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). To częsty punkt sporny w praktyce, więc warto rozstrzygnąć go w umowie na piśmie przed rozpoczęciem robót (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
Dla usług spoza katalogu wytwórcę ustala się według ogólnej definicji, czyli według tego, czyja działalność powoduje powstanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach). Katalog wymienia budowę, rozbiórkę i remont obiektów, a nie wymienia wprost rozbudowy, więc warto sprawdzić w umowie i zakresie robót, czy dana usługa mieści się w katalogu z pkt 32.
Więcej o ewidencji w branży budowlanej znajdziesz w artykule BDO dla firm budowlanych: jakie odpady i ewidencja, a o doborze kodów w tekście kody odpadów w BDO.
Komu przypisać role w BDO i KOBiZE?
| Obowiązek | Kto | Podstawa |
|---|---|---|
| Wytwórca odpadów z usługi budowlanej | usługodawca (wykonawca), chyba że umowa stanowi inaczej | art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
| Sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 1 | wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów | art. 75 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach |
| Sprawozdanie z art. 75 ust. 1 pkt 2 | prowadzący zbieranie lub przetwarzanie odpadów (z wyłączeniem odbierających odpady komunalne) | art. 75 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 34 i 21 ustawy o odpadach |
| Roczny raport do Krajowej bazy | podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje | art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami |
Samo przewożenie odpadów, ich sprzedaż lub pośrednictwo w obrocie nie są wymienione w art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach jako samodzielny tytuł do tego sprawozdania. Transportujący cudze odpady, który wykonuje wyłącznie usługę transportu, ma uproszczoną ewidencję (art. 71 pkt 2 ustawy o odpadach).
Zbieranie to gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym tymczasowe magazynowanie odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach). Jeśli więc wykonawca na placu budowy gromadzi odpady przed transportem, jego działalność może spełniać definicję zbierania (art. 3 ust. 1 pkt 34 ustawy o odpadach).
Czy usługodawca musi mieć wpis do BDO, wynika z art. 49-51 ustawy o odpadach i zwolnień z ewidencji, a nie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach. Więcej o samym sprawozdaniu: sprawozdanie z wytwarzanych odpadów i sprawozdanie BDO o odpadach.
Kto odpowiada za emisje z budowy i kogo dotyczy raport do KOBiZE?
Podstawą jest ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji nakłada obowiązek rocznego raportu do Krajowej bazy na podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje w danym roku kalendarzowym.
Obowiązek jest wyzwalany samym faktem emitowania, a nie wpisem do odrębnego rejestru ani złożeniem wniosku (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Raport trafia do Krajowego ośrodka bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Oficjalny formularz raportu, opisany w Poradniku KOBiZE (grudzień 2024), wymienia agregat prądotwórczy jako rodzaj obiektu oraz jako rodzaj źródła w instalacji do spalania paliw (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Instalacja do magazynowania lub przeładunku ropy naftowej, produktów naftowych, LPG lub CNG jest osobną pozycją katalogu rodzajów instalacji (z atrybutem pojemności w m3), więc zbiornik lub stacja LPG jest w formularzu instalacją, a nie „urządzeniem niestacjonarnym” (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Dla przedsiębiorcy ta klasyfikacja nie zmienia obowiązku raportowania z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami; wpływa tylko na to, którą część formularza wypełnić i czy raport może być uproszczony. Żadne oficjalne źródło nie potwierdza zwolnienia dla agregatów używanych wyłącznie awaryjnie lub sporadycznie (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Wersja uproszczona raportu nie jest zwolnieniem z raportu. Dla instalacji typu kotły, agregaty i piece wymaga łącznie: braku urządzeń ograniczających emisję, automatycznej wyliczalności emisji ze wskaźników KOBiZE oraz łącznej nominalnej mocy cieplnej wszystkich instalacji tego rodzaju w danym miejscu do 0,5 MW przy nie więcej niż 10 takich instalacjach (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami; Poradnik KOBiZE, grudzień 2024).
Na placu budowy trzeba więc ustalić, czyja działalność powoduje emisje z agregatów czy zbiorników, bo obowiązek raportu ciąży na podmiocie, którego działalność powoduje emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Warto sprawdzić w Krajowej bazie na kobize.pl, czy raport za dany rok został już wprowadzony przez ten podmiot. Szerzej: czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa.
Co zrobić teraz?
1. Wpisz do umowy z wykonawcą, kto jest wytwórcą odpadów z budowy; bez zapisu wytwórcą jest usługodawca (art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach).
2. Sporządź listę agregatów, zbiorników LPG i innych źródeł spalania paliw używanych na budowie i ustal, czyja działalność powoduje z nich emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
3. Sprawdź w Krajowej bazie na kobize.pl i w Poradniku KOBiZE, czy ten podmiot spełnia łącznie warunki wersji uproszczonej raportu (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).
Stan prawny na: 2026-10-18
Podstawa prawna i źródła
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
