Czy raport KOBiZE zastępuje wykaz opłatowy?
W skrócie
Nie, raport do KOBiZE nie zastępuje wykazu opłatowego, bo to dwa odrębne obowiązki. Wykaz za emisje do powietrza sporządza się jednak na podstawie danych z tego raportu (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami). Raport do KOBiZE składa się do końca lutego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).
Dlaczego raport KOBiZE nie wystarczy?
Wykaz opłatowy za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie rocznego raportu, który podmiot składa do Krajowej bazy KOBiZE. Tak stanowi art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. To realne powiązanie danych między dwoma odrębnymi systemami, a nie tylko podobieństwo nazw.
Powiązanie to nie oznacza, że wystarczy złożyć jeden dokument zamiast drugiego (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska). Raport i wykaz to dwa odrębne obowiązki, które mają różne organy.
Obowiązek raportu dotyczy podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Powstaje on osobno dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot prowadził taką działalność (art. 7 ust. 1 i 2c ustawy z 2009 r.), a wyzwala go sam fakt emitowania, bez odrębnego progu rejestracyjnego w art. 1–7 tej ustawy. Raport za dany rok składa się do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Gdy w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a ustawy z 2009 r.). Przed przygotowaniem wykazu warto sprawdzić w Krajowej bazie, czy raport za dany rok jest wprowadzony i jakie wielkości emisji zawiera.
Jak porównać oba obowiązki?
| Cecha | Raport do Krajowej bazy KOBiZE | Wykaz opłatowy |
|---|---|---|
| Podstawa prawna | art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. o systemie zarządzania emisjami | art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska |
| Organ | Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) | marszałek województwa (zbiorcze zestawienie składa się marszałkowi: Dz.U. 2019 poz. 2443, § 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4) |
*Tabela: porównanie raportu KOBiZE z wykazem opłatowym.*
Czy marszałek widzi dane z Krajowej bazy?
Tak, ale w ograniczonym zakresie. Na podstawie art. 7a ustawy z 2009 r. marszałek województwa ma nieodpłatny wgląd do Krajowej bazy (art. 7a ust. 4). Dotyczy on tylko informacji o eksploatacji urządzeń (art. 7a ust. 1 pkt 3). GIOŚ i WIOŚ (art. 7a ust. 1 pkt 1–2) mają dostęp bez tego ograniczenia.
To odrębny kanał nadzoru. Nie zastępuje on obowiązku podmiotu z art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, więc wgląd urzędu do bazy nie zwalnia ze złożenia wykazu. Przed złożeniem wykazu warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, w jaki sposób dane z raportu mają zostać uwzględnione w wykazie.

Czym jest zbiorcze zestawienie i czy ma związek z KOBiZE?
„Zbiorcze zestawienie” (potocznie załącznik nr 4) to wzór wykazu określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443; § 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4). Sumuje ono opłaty z wykazów szczegółowych i trafia do marszałka województwa wraz z roczną opłatą za korzystanie ze środowiska. Rozporządzenie wydano na podstawie art. 286 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. To obowiązek z Prawa ochrony środowiska, a nie część systemu KOBiZE. Zestawienie wypełnia się jako podsumowanie wykazów szczegółowych, a nie jako samodzielny obowiązek.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Powiązanie z raportem dotyczy wykazu za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza (art. 273 ust. 1 pkt 1). Art. 286 ust. 3 pkt 2 i 3 Prawa ochrony środowiska wskazują dla innych kategorii (EU ETS, odpady) inne źródła danych.
- Art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska mówi, że wykaz sporządza się „na podstawie” raportu. Sposób przeniesienia danych z raportu do wykazu warto zweryfikować w urzędzie marszałkowskim.
- Opłaty nie wnosi się, gdy jej roczna wysokość z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska, wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego, nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska).
- Jeżeli roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów z art. 286 ust. 1 (art. 289 ust. 1 zdanie drugie Prawa ochrony środowiska). Próg liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, a nie łącznie. Przy opłacie powyżej 100 zł do 800 zł wykaz za dany rodzaj korzystania trzeba więc złożyć, choć samej opłaty się nie wnosi.
Co zrobić teraz?
1. Jeśli w danym roku podmiot prowadził działalność powodującą emisje, należy złożyć raport do Krajowej bazy KOBiZE do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).
2. Na podstawie danych z raportu przygotuj wykaz za emisje do powietrza (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska).
3. Sprawdź w urzędzie marszałkowskim, czy dla danego rodzaju korzystania ze środowiska opłata mieści się w progach z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska (800 zł dla wnoszenia opłaty, odrębny próg 100 zł dla składania wykazu).
Więcej o obowiązku raportowania znajdziesz w artykułach czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa i obowiązki BDO i KOBiZE w 2026 roku. Jeśli montujesz kocioł lub agregat, zajrzyj do tekstu kocioł lub agregat: zgłoszenia, opłaty i raport KOBiZE.
Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?
Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co firmowy abonament internetowy, a w zamian zyskujesz spokój, że raport i wykaz są spójne. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Możesz zlecić nam usługę Raport KOBiZE albo napisać: kontakt z ekspertem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą musi składać raport do KOBiZE?
Ma węższy zakres obowiązku: raport dotyczy wyłącznie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r.). Osoba korzystająca wyłącznie z prywatnego pojazdu, który jest urządzeniem, a nie instalacją, faktycznie nie ma obowiązku raportowania. Dla przedsiębiorcy to ograniczenie nie obowiązuje, a w art. 1–7 ustawy z 2009 r. nie wskazano progu wielkości emisji. Więcej w artykule czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa.
Czy trzeba składać raport do KOBiZE, gdy w danym roku nie było emisji?
Obowiązek z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. dotyczy podmiotu, którego działalność powoduje emisje. Podmiot, który w danym roku kalendarzowym w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje, nie ma przedmiotu raportu. W formularzu Krajowej bazy służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję” (według poradnika KOBiZE).
Za ile lat wstecz można być rozliczanym z raportu KOBiZE?
Obowiązek sporządzenia raportu za dany rok wygasa po upływie 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c ustawy z 2009 r.). Jest to ograniczenie czasowe, a nie zwolnienie z obowiązku w danym roku.
Czy samochody służbowe firmy trzeba uwzględnić w raporcie do KOBiZE?
Przedsiębiorca użytkujący pojazdy w działalności gospodarczej formalnie mieści się w zakresie podmiotów objętych obowiązkiem raportowania, ponieważ art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. nie jest ograniczony do posiadaczy instalacji, a ograniczenie z art. 7 ust. 1a dotyczy tylko osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Rozporządzenie wykonawcze (Dz.U. 2022 poz. 2217) ma osobną część raportu dla urządzeń, w tym środków transportu. Według poradnika KOBiZE nie ma minimalnego progu liczby pojazdów.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (art. 273, 286, 289)
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 7 i 7a)



