Paliwo do auta firmowego: 2 obowiązki środowiskowe

Przedsiębiorca użytkujący auta spalinowe w działalności formalnie mieści się w zakresie dwóch obowiązków rozliczanych co roku: raportu emisji do Krajowej bazy KOBiZE, składanego do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami), oraz opłaty za korzystanie ze środowiska za dany rok, wnoszonej do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 Prawa ochrony środowiska). Opłaty z danego rodzaju korzystania ze środowiska, która nie przekracza 800 zł rocznie, nie wnosi się (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska).

Czym różnią się dwa obowiązki środowiskowe przy paliwie do auta firmowego?

Pierwszy obowiązek to roczny raport do Krajowej bazy. Art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji nakłada go na podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje. Raport za dany rok kalendarzowy składa się w terminie do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 tej ustawy).

Drugi obowiązek to opłata za korzystanie ze środowiska. Według art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) podmiot korzystający ze środowiska wnosi ją za dany rok kalendarzowy do 31 marca następnego roku. Opłatę nalicza się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ).

W tym samym terminie, czyli do 31 marca, podmiot przedkłada marszałkowi województwa wykaz (art. 286 ust. 1 POŚ). Wykaz dla marszałka i raport do KOBiZE to dwa osobne dokumenty, składane innym adresatom i w różnych terminach.

Warto sprawdzić w poradniku KOBiZE do Krajowej bazy, jak wypełnić część raportu dotyczącą urządzeń. Szczegóły opisujemy w usłudze sprawozdanie za emisję i korzystanie ze środowiska.

Czy auta firmowe podlegają raportowaniu do KOBiZE?

Przedsiębiorca użytkujący samochody w działalności gospodarczej formalnie mieści się w zakresie podmiotów objętych obowiązkiem raportowania. Art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami obejmuje każdy podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, bez ograniczenia do posiadaczy instalacji. Przedsiębiorca w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a POŚ to także jednoosobowa działalność gospodarcza, bez progu wielkości.

Pojazd jest „urządzeniem” w rozumieniu art. 3 pkt 42 POŚ, czyli niestacjonarnym urządzeniem technicznym, w tym środkiem transportu. „Instalacja” według art. 3 pkt 6 POŚ jest z definicji stacjonarna. Spaliny z silnika mieszczą się w definicji emisji z art. 3 pkt 4 POŚ.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217, pkt 3 załącznika) ma osobną część raportu dla urządzeń, w której podaje się rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa. Rozporządzenie nie wprowadza progu ilościowego, a poradnik KOBiZE wprost wymienia samochody wśród urządzeń niestacjonarnych kwalifikujących do uproszczonej wersji raportu, bez minimalnej liczby pojazdów. Te przepisy nie rozstrzygają sankcji za brak raportu ani praktyki egzekwowania wobec mikroprzedsiębiorców.

Kto nie musi składać raportu do KOBiZE?

Obowiązek raportowania ma dwa ograniczenia, które wynikają z przepisów:

• brak działalności powodującej emisje w danym roku. Obowiązek powstaje dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot prowadził działalność powodującą emisje (art. 7 ust. 1 i 2c ustawy o systemie zarządzania emisjami). Według poradnika KOBiZE jedynym zwolnieniem z raportu jest całkowity brak takiej działalności w danym roku;
• osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Art. 7 ust. 1a ustawy ogranicza jej raport do eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 152 ust. 2b POŚ). Nie obejmuje to wprost jej prywatnego pojazdu. To zawężenie nie dotyczy przedsiębiorców.

Od jakich kwot opłata i wykaz są wymagane?

Art. 289 ust. 1 POŚ wprowadza dwa progi, liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 POŚ, a nie łącznie. Pierwsze zdanie tego ustępu zwalnia z samej zapłaty. Drugie zwalnia ze składania wykazu (wykazów z art. 286 ust. 1 POŚ).

Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona. Wykaz dla jednego rodzaju korzystania może być zbędny, a dla innego rodzaju, którego opłata przekracza 100 zł, nadal wymagany. Opłaty za gazy lub pyły wprowadzane do powietrza z eksploatacji urządzeń wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego ze względu na miejsce rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 POŚ).

Stawki obowiązujące w okresie korzystania ze środowiska wyznaczają wysokość opłaty (art. 285 ust. 1 POŚ). Przegląd stawek znajdziesz w artykule Jakie są stawki opłat za korzystanie ze środowiska.

Przepisy znajdziesz w Prawie ochrony środowiska na portalu ELI oraz w ustawie o systemie zarządzania emisjami.

Jak sprawdzić, czy mój przypadek wymaga działania?

1. Ustal, czy firma w danym roku prowadziła działalność powodującą emisje, w tym eksploatowała samochody spalinowe (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Jeśli nie prowadziła, obowiązek raportu za ten rok nie powstaje.

2. Zbierz z faktur ilość i rodzaj paliwa, bo to dane do części raportu dotyczącej urządzeń (Dz.U. 2022 poz. 2217).

3. Wprowadź raport do Krajowej bazy do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).

4. Wylicz roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska i porównaj ją z progami z art. 289 ust. 1 POŚ.

5. Wykaz przedłóż marszałkowi województwa, a ewentualną opłatę wnieś na rachunek urzędu marszałkowskiego, do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ).

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Tę sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy jest porównywalny z drobnym, stałym wydatkiem firmy, na przykład z miesięcznym abonamentem na firmowy internet. W zamian zyskujesz spokój, że raport i wykaz zostały przygotowane poprawnie i na czas.

Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Zapraszamy do zgłoszenia przez kontakt z ekspertem.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.