Czy można przekazać odpady bez KPO?

Co do zasady nie. Posiadacz odpadów objęty obowiązkiem ewidencji sporządza kartę przekazania odpadów (KPO) w BDO przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach). Kartę można pominąć tylko wtedy, gdy jeden z posiadaczy nie jest objęty obowiązkiem ewidencji (art. 69 ust. 4), na przykład korzysta ze zwolnienia z art. 66 ust. 4. Brak wymaganej karty to ewidencja niezgodna ze stanem rzeczywistym, zagrożona administracyjną karą pieniężną (art. 194 ust. 1 pkt 5b).

Aktualizacja: 1 października 2026 r.

Czym jest KPO i kto ma obowiązek jej wystawienia?

Karta Przekazania Odpadów (KPO) to elektroniczny dokument generowany w systemie BDO (bdo.mos.gov.pl), który potwierdza przekazanie odpadów od wytwórcy lub posiadacza do kolejnego posiadacza, transportującego lub odbierającego. Obowiązek jej sporządzania wynika z art. 67 ust. 1 i art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587). Dokumenty ewidencji sporządza się wyłącznie przez indywidualne konto w BDO (art. 67 ust. 6). Tylko na czas awarii systemu kartę sporządza się w formie papierowej albo elektronicznej poza BDO, a przekazujący wprowadza dane do BDO niezwłocznie po ustaniu awarii, nie później niż w 30 dni od jej ustania (art. 67 ust. 7 i 11).

Obowiązek wystawienia KPO spoczywa na przekazującym odpady — a więc na wytwórcy lub posiadaczu odpadów, który oddaje je innemu podmiotowi (szerzej o tym, kto wystawia KPO). Wyjątki od tej zasady wynikają z art. 66 ust. 4 i art. 69 ust. 4 ustawy o odpadach oraz z rozporządzenia wydanego na podstawie art. 66 ust. 5.

Czy można przekazać odpady bez KPO — kiedy prawo na to pozwala?

Wspólną podstawą wszystkich wyjątków jest art. 69 ust. 4 ustawy o odpadach: KPO można nie sporządzać, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji. O tym, kto jest zwolniony z ewidencji odpadów, rozstrzyga art. 66 ust. 4. Zwolnienia ustawowe z art. 66 ust. 4 pkt 1–3 obejmują między innymi wytwórców odpadów komunalnych — podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości dokumentuje je odrębną kartą przekazania odpadów komunalnych (art. 67 ust. 1 pkt 3). Z ewidencji zwolnione są także rodzaje i ilości odpadów określone w rozporządzeniu Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), stosowanym od 1 stycznia 2025 r. — zwolnienie wynika z art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy i dotyczy kodów odpadów wymienionych w załączniku, o ile roczna masa danego kodu mieści się w limicie.

Do zwolnień ustawowych należy też nieprofesjonalne zbieranie odpadów (art. 66 ust. 4 pkt 1–3 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach) — klasycznym przykładem jest apteka przyjmująca przeterminowane leki od pacjentów do specjalnych pojemników. Przy przekazaniu zebranych leków dalej ustawa dopuszcza niesporządzanie KPO, ponieważ jeden z posiadaczy (apteka) nie jest objęty obowiązkiem ewidencji (art. 69 ust. 4); odbierający ewidencjonuje przyjęte odpady u siebie (art. 66 ust. 1).

Kiedy KPO jest obowiązkowa mimo małej ilości odpadów?

Najwięcej pomyłek dotyczy odpadów niebezpiecznych. Rozporządzenie z 5 listopada 2024 r. nie obejmuje żadnego kodu odpadów niebezpiecznych, więc od 1 stycznia 2025 r. ewidencjonuje się je niezależnie od ilości, chyba że podmiot jest zwolniony na innej podstawie ustawowej (art. 66 ust. 4 pkt 1–3 ustawy o odpadach). Mała skala nie zwalnia też z KPO: podmiot wytwarzający do 100 kg odpadów niebezpiecznych rocznie prowadzi ewidencję uproszczoną właśnie za pomocą KPO, bez karty ewidencji odpadów (art. 71 pkt 1 lit. a).

Jeżeli obaj posiadacze są objęci obowiązkiem ewidencji, wyjątek z art. 69 ust. 4 ustawy o odpadach nie ma zastosowania i karta jest obowiązkowa — przy odpadach niebezpiecznych bez względu na wielkość przekazywanej partii.

Jakie kary grożą za przekazanie odpadów bez KPO?

Kartę przekazania odpadów ustawa zalicza do dokumentów ewidencji (art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach), dlatego przekazanie odpadów bez wymaganej KPO oznacza nieprowadzenie ewidencji albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Grozi za to administracyjna kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3), którą w drodze decyzji wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196). Wyjątek przewiduje art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach: dotyczy on sytuacji, gdy za naruszenie może być ustalona opłata podwyższona z art. 293 Prawa ochrony środowiska. Kara dotyczy podmiotu obowiązanego do prowadzenia ewidencji, a nie tego, kto korzysta ze zwolnienia z art. 66 ust. 4.

Obowiązek ewidencji ciąży na każdym posiadaczu odpadów (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach) — zarówno na przekazującym, jak i na przejmującym. Odrębną sankcją jest grzywna za brak potwierdzenia wygenerowanego z BDO w trakcie transportu (art. 180 ust. 2 ustawy o odpadach). Art. 180 nie określa jej wysokości; ogólny zakres grzywny to od 20 do 5000 zł (art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń).

Jak prawidłowo przekazać odpady przez system BDO?

Przekazujący podaje w karcie kod odpadu, masę, datę i godzinę rozpoczęcia transportu, numer rejestracyjny pojazdu oraz dane transportującego i przejmującego (art. 67 ust. 3 i 3a ustawy o odpadach). Kierujący pojazdem ma w trakcie transportu potwierdzenie wygenerowane z BDO (art. 69 ust. 1a) — kolejne czynności opisujemy w poradniku jak wystawić KPO krok po kroku. Przejmujący niezwłocznie potwierdza przejęcie odpadów (art. 69 ust. 3), a transportujący potwierdza transport po jego zakończeniu (art. 69 ust. 3b).

Gospodarowanie odpadami można zlecić wyłącznie podmiotowi, który ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, inną decyzję wymienioną w art. 27 ust. 2 albo wpis do rejestru — chyba że jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach). Przed przekazaniem odpadów warto więc sprawdzić uprawnienia odbiorcy. Jeśli Twoja firma podlega wpisowi do rejestru, a jeszcze go nie ma, sprawdź, jak przebiega rejestracja w BDO.

Podmiot zwolniony z ewidencji na podstawie art. 66 ust. 4 nie składa z tego tytułu sprawozdania o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach), natomiast ewidencja uproszczona z art. 71 z tego obowiązku nie zwalnia.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców przy przekazywaniu odpadów

Pierwszym i najczęstszym błędem jest założenie, że skoro firma jest „mała”, to nie potrzebuje KPO. O obowiązku decyduje rodzaj odpadów i ich roczna masa, a nie wielkość przedsiębiorstwa. Drugi typowy błąd to rozciąganie zwolnienia na całą działalność: limit z rozporządzenia z 5 listopada 2024 r. liczy się osobno dla każdego kodu odpadu (art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach), więc firma może być zwolniona z ewidencji jednego rodzaju odpadów i jednocześnie musieć wystawiać KPO dla innego.

Trzeci błąd to wystawianie KPO po fakcie, czyli uzupełnianie dokumentacji już po fizycznym przekazaniu odpadów. Karta zawiera datę i godzinę rozpoczęcia transportu (art. 67 ust. 3a ustawy o odpadach), więc wpis dokonany później nie odpowiada stanowi rzeczywistemu. Czwartym problemem jest nieprawidłowa klasyfikacja: zaliczenie odpadu niebezpiecznego do odpadów innych niż niebezpieczne nie zwalnia z obowiązku ewidencji ani z KPO. Jeśli masz wątpliwości co do prawidłowego postępowania z odpadami w swojej firmie, warto skontaktować się z ekspertem BDO, który przeanalizuje specyfikę działalności i wskaże właściwe rozwiązania.