Kto jest zwolniony z obowiązku KOBiZE? 3 potwierdzone przypadki

Ustawa nie przewiduje żadnego progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę z obowiązku rocznego raportowania do Krajowej bazy (tzw. „KOBiZE”, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji) — obowiązek dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, niezależnie od tego, jak mała jest to działalność. Realnie potwierdzone są za to trzy konkretne przypadki, w których obowiązek raportowania faktycznie nie powstaje albo wygasa. Jeśli szukasz „zwolnienia dla małych firm” — takiego zwolnienia nie ma; poniżej trzy sytuacje, które faktycznie istnieją.

Przypadek 1: brak działalności powodującej emisje w danym roku

Jeśli podmiot w danym roku kalendarzowym w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje, formularz raportu do Krajowej bazy przewiduje pole „Brak działalności powodującej emisję” — po jego zaznaczeniu nie trzeba wykazywać żadnych wielkości emisji. To nie jest ustawowe zwolnienie w ścisłym sensie (przepis wciąż obowiązuje ten sam krąg podmiotów), tylko brak przedmiotu raportu: skoro nie było emisji, nie ma czego raportować liczbowo. Dotyczy to każdego podmiotu — także przedsiębiorcy — w roku, w którym faktycznie zawiesił lub nie prowadził działalności emisyjnej.

Przypadek 2: osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej — węższy zakres

Dla osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą obowiązek jest węższy niż dla firm (art. 7 ust. 1a) — dotyczy wyłącznie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw w rozumieniu art. 152 ust. 2b ustawy Prawo ochrony środowiska. Osoba, która korzysta wyłącznie z prywatnego pojazdu — a więc „urządzenia”, nie „instalacji” w rozumieniu ustawy — faktycznie nie ma obowiązku raportowania do Krajowej bazy z tego tytułu. To jest realne, potwierdzone zwolnienie, ale dotyczy wyłącznie tej jednej, wąskiej kategorii podmiotów. Dla przedsiębiorcy (w tym jednoosobowej działalności gospodarczej) taki węższy zakres nie obowiązuje — zakres jest pełny, bez progu i bez rozróżnienia urządzenie/instalacja jako podstawy do wyłączenia z samego obowiązku raportowania.

Przypadek 3: wygaśnięcie obowiązku po 5 latach

Obowiązek sporządzenia i wprowadzenia raportu za dany rok wygasa po upływie 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c). To ograniczenie retencyjne w czasie — nie zwalnia z obowiązku raportowania za bieżący czy niedawny rok, tylko wyznacza granicę, jak odległych wstecz lat może jeszcze dotyczyć obowiązek uzupełnienia zaległego raportu.

Czego ten artykuł nie rozstrzyga

Ten artykuł nie rozstrzyga, czy istnieje dodatkowy próg lub wyłączenie wprowadzone odrębnym rozporządzeniem wykonawczym wydanym na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy — nie potwierdzono, że takie rozporządzenie w ogóle zostało kiedykolwiek wydane, a jedyne rozporządzenie wskazywane przez KOBiZE jako obowiązujące (Dz.U. 2022 poz. 2217, wydane na innej podstawie — art. 7 ust. 7) progu takiego nie zawiera. Artykuł nie rozstrzyga też kwestii sankcji za brak lub spóźnienie raportu — to odrębne zagadnienie.

Co dalej

Jeśli Twoja sytuacja nie mieści się w żadnym z trzech powyższych przypadków, obowiązek raportowania do Krajowej bazy KOBiZE Cię dotyczy — niezależnie od skali działalności. RozliczeniaBDO.pl pomaga ustalić zakres i przygotować raport do Krajowej bazy.

Czy istnieje próg wielkości emisji lub przychodu zwalniający z obowiązku KOBiZE?

Nie. Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 7 ust. 1) nie przewiduje żadnego progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności — obowiązek raportowania do Krajowej bazy dotyczy każdego podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, niezależnie od jej skali.

Czy osoba prywatna korzystająca tylko z samochodu musi raportować do KOBiZE?

Nie, jeśli jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Dla takiej osoby obowiązek jest węższy (art. 7 ust. 1a) i dotyczy wyłącznie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw — prywatny pojazd jest „urządzeniem”, nie „instalacją” w rozumieniu ustawy, więc nie rodzi tego obowiązku.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.