Od kiedy rozlicza się opłatę SUP w vendingu?

Opłatę SUP w vendingu pobiera się od 1 stycznia 2024 r. (art. 3b ust. 2 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej). Pobraną opłatę wnosi się na rachunek marszałka województwa do 15 marca roku następnego (art. 3d). W praktyce pierwszy termin wpłaty za 2024 r. to 15 marca 2025 r.

Kto w vendingu musi pobierać opłatę SUP?

Obowiązek pobrania opłaty od użytkownika końcowego dotyczy przedsiębiorcy, który oferuje produkty z załącznika nr 6 do ustawy będące opakowaniami. Art. 3b ust. 2 ustawy rozciąga go na sprzedaż przez urządzenie vendingowe, także takie, które stoi poza sklepem, hurtownią lub lokalem gastronomicznym. Według art. 3b ust. 1 ten sam obowiązek mają jednostki handlu detalicznego, hurtowego i gastronomicznego. Źródło: tekst jednolity ustawy, Dz.U. 2024 poz. 433.

Zakres produktów jest wąski. Zgodnie z art. 3b i 3c w związku z załącznikiem nr 6 opłatę w punkcie sprzedaży pobiera się wyłącznie za kubki na napoje i pojemniki na żywność. Lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe, opakowania i owijki oraz pojemniki na napoje są w załączniku nr 9. Dotyczy ich opłata roczna producenta lub importera z art. 3k, której nie pobiera się od konsumenta. W praktyce oznacza to, że o obowiązku operatora automatu decyduje to, czy sprzedaje on kubek lub pojemnik na żywność z załącznika nr 6. Samo to, że produkt jest w plastiku, o tym nie przesądza. Warto sprawdzić w załączniku nr 6 do ustawy, czy produkty z Twojego automatu są tam wymienione.

Od kiedy obowiązują poszczególne elementy?

Ust. 3 art. 3b wymaga dostępności opakowań alternatywnych, wykonanych z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) lub opakowań wielokrotnego użytku. Dopiero od lipca 2024 r. obowiązek ten obejmuje także automaty. Źródło: Dz.U. 2024 poz. 433.

Do kiedy i gdzie wpłacić pobraną opłatę?

Art. 3d ustawy stanowi, że przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 wnoszą pobraną opłatę na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa. Wskazuje go miejsce pobrania opłaty, czyli lokalizacja automatu. Termin to 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym opłatę pobrano. Opłata pobrana w styczniu i opłata pobrana w grudniu tego samego roku mają więc ten sam termin wpłaty.

Wniosek praktyczny: jeśli automaty stoją w różnych województwach, wpłaty trzeba rozdzielić na rachunki właściwych marszałków. Więcej o ujęciu opłaty w sprawozdaniu przeczytasz w artykułach BDO: sprawozdanie i opłata SUP oraz opłata SUP w BDO.

Czym różni się to od obowiązku finansowania kampanii edukacyjnych?

Art. 11b ustawy to odrębny obowiązek. Dotyczy przedsiębiorcy wprowadzającego do obrotu produkty z pkt 5-9 załącznika nr 10 lub narzędzia połowowe zawierające tworzywa sztuczne. Stosuje się go od 1 stycznia 2024 r. Przedsiębiorca albo przeznacza opłatę obliczoną według ust. 6 na kampanie do 1 marca roku następnego, albo wnosi ją na rachunek urzędu marszałkowskiego do 15 marca roku następnego (art. 11b ust. 4). Wprowadzający wyroby tytoniowe z filtrami może wykonać ten obowiązek wyłącznie przez wniesienie opłaty (art. 11b ust. 5). Operator automatu podlega art. 11b tylko wtedy, gdy sam wprowadza takie produkty do obrotu. Sama sprzedaż w automacie z art. 3b ust. 2 go nie wywołuje.

Jakie są wyjątki i kto to kontroluje?

Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4), a w ujęciu organu jest to wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej. Obowiązek pobrania opłaty z ust. 1-2 jest związany z produktami z załącznika nr 6. Produkt spoza tego wykazu nie rodzi obowiązku pobrania opłaty w punkcie sprzedaży. Zakaz wprowadzania do obrotu z art. 3i dotyczy produktów z załącznika nr 7, np. sztućców, talerzy i słomek, i działa niezależnie od opłaty.

Co zrobić teraz?

1. Przejrzyj asortyment automatów i zestaw go z załącznikiem nr 6 do ustawy (kubki na napoje, pojemniki na żywność).

2. Ustal, w których województwach stoją automaty, bo opłatę wnosi się do właściwego marszałka (art. 3d).

3. Prowadź ewidencję opłat pobranych w danym roku kalendarzowym i zaplanuj wpłatę do 15 marca roku następnego.

4. Przed pierwszym terminem skonsultuj zakres obowiązku z doradcą BDO. Pomocne będą też kody odpadów w BDO oraz sprawozdanie roczne w BDO.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.