Sprawozdanie z eksploatacji urządzeń KOBiZE: obowiązki

Firma, której działalność powoduje emisje, także przez eksploatację samochodów służbowych, musi co roku sporządzić i wprowadzić raport do Krajowej bazy KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami, Dz.U. 2026 poz. 526). Obejmuje on część o eksploatacji urządzeń, bez progu liczby pojazdów (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy).

Kogo dotyczy sprawozdanie z eksploatacji urządzeń?

Art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2026 poz. 526) nakłada obowiązek raportowania na „podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje”. Przepis nie ogranicza go do posiadaczy instalacji. Według art. 3 pkt 20 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ) podmiotem korzystającym ze środowiska jest przedsiębiorca, także prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą, bez progu wielkości.

Pojazdy to w POŚ „urządzenia” (art. 3 pkt 42: niestacjonarne urządzenie techniczne, w tym środki transportu). „Instalacja” (art. 3 pkt 6) jest z definicji stacjonarna. Spaliny z silnika mieszczą się w definicji emisji z art. 3 pkt 4 POŚ. Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2217), wydane na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy, ma w załączniku (pkt 3) osobną część raportu o urządzeniach, których eksploatacja powoduje emisje. Podaje się w niej rodzaj urządzenia, rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa. Oficjalny poradnik KOBiZE wprost wymienia „urządzenia niestacjonarne, w tym środki transportu (np. samochody)”.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca używający aut służbowych w działalności mieści się w zakresie obowiązku z art. 7 ust. 1 ustawy, nawet przy jednym pojeździe. Ograniczenie z art. 7 ust. 1a dotyczy tylko osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami. To wniosek z przepisów i poradnika, a nie odrębny zapis o flocie.

Kto nie musi składać raportu?

Ustawa nie przewiduje dla przedsiębiorcy progu emisji, przychodu ani skali działalności zwalniającego z raportu (art. 7 ust. 1). Progu nie znaleziono też w przebadanych źródłach: rozporządzeniu Dz.U. 2022 poz. 2217 i poradniku KOBiZE. Niezbadane pozostaje, czy istnieje rozporządzenie wydane na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy, które mogłoby wprowadzać dodatkowy próg. Potwierdzone są trzy sytuacje, w których raportu nie ma lub obowiązek jest węższy:

Ograniczenie z art. 7 ust. 1a dotyczy wyłącznie osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami. Spółki i jednoosobowe działalności gospodarcze go nie mają. Nie badano praktyki egzekwowania wobec mikroprzedsiębiorców.

Jak krok po kroku złożyć raport w Krajowej bazie?

Raport wprowadza się wyłącznie elektronicznie, przez portal krajowabaza.kobize.pl, za pośrednictwem konta podmiotu (§ 3 ust. 1 rozporządzenia, Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy). Przyjmuje go Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE).

1. Konto. Przyciskiem „Zarejestruj podmiot” składa się formularz rejestracyjny. Wymaga on uwierzytelnienia przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej (login.gov.pl, profil zaufany, e-dowód) – § 4 rozporządzenia.

2. Logowanie. Według poradnika KOBiZE: przez login.gov.pl albo indywidualny login i hasło. Sesja trwa 60 minut, a niezapisane dane po jej wygaśnięciu przepadają, więc dane zapisuje się przyciskiem „Zapisz dane”.

3. Wypełnianie. Etapami, zgodnie z zakresem informacji z załącznika do rozporządzenia: dane podmiotu, miejsca korzystania ze środowiska, sprawozdania dla poszczególnych miejsc, sprawozdanie z eksploatacji urządzeń, raport zbiorczy.

4. Wysyłka. Według poradnika KOBiZE najpierw przycisk „Zatwierdź sprawozdanie” przy każdym sprawozdaniu cząstkowym, potem „Wyślij” w oknie raportu zbiorczego. System odrzuca wysyłkę, gdy wykryje błędy.

5. Potwierdzenie i korekta. Po wysłaniu można pobrać podgląd PDF i potwierdzenie wprowadzenia. Według poradnika KOBiZE przycisk „Pobierz do korekty” tworzy edytowalną kopię z zachowaniem oryginału, a zmieniony raport wysyła się tą samą ścieżką. Ta funkcja wynika z poradnika, a nie z wyraźnego przepisu ustawy ani rozporządzenia. Odrębna jest korekta na żądanie KOBiZE lub WIOŚ, uregulowana w art. 8 ustawy.

Roczny termin wprowadzenia raportu nie wynika z przepisów przytoczonych w tym opracowaniu. Przed rozpoczęciem wypełniania warto sprawdzić na stronie krajowabaza.kobize.pl aktualny komunikat o terminie za dany rok. Szczegóły praktyczne opisuje strona o raporcie KOBiZE.

Czy za brak raportu grozi kara?

Ustawa o systemie zarządzania emisjami (Dz.U. 2026 poz. 526) nie ustanawia kary za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1. Jedyna administracyjna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g–54h) dotyczy kwartalnego sprawozdania CBAM, czyli odrębnego mechanizmu unijnego dla emisji wbudowanych w importowane towary. Nie zmienia to samego obowiązku raportowania z art. 7 ust. 1. Nie zbadano, czy brak raportu rodzi pośrednią ekspozycję finansową na gruncie art. 285–286 POŚ.

Co zrobić teraz?

W praktyce oznacza to następujące kroki, o ile w danym roku w działalności spalano paliwo w silnikach pojazdów (art. 7 ust. 1 ustawy):

• zbierz dane dla każdego pojazdu lub rodzaju urządzenia: rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa (załącznik do rozporządzenia, Dz.U. 2022 poz. 2217);
• załóż konto w Krajowej bazie (§ 4 rozporządzenia) albo zaloguj się na istniejące;
• jeśli w roku nie było działalności powodującej emisje, wybierz w formularzu „Brak działalności powodującej emisję” (art. 7 ust. 1 ustawy).

W razie wątpliwości co do zakresu w konkretnej firmie warto zweryfikować go w oficjalnym poradniku KOBiZE na stronie krajowabaza.kobize.pl. Więcej o tym, czy rejestracja jest obowiązkowa, w artykule Czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa. Szerszy kontekst kontroli znajdziesz w tekście BDO i KOBiZE: obowiązki i kontrola w 2026. Obowiązki środowiskowe flot opisuje też artykuł o branżach bez BDO i KOBiZE w transporcie.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.