Gospodarowanie odpadami różni się od gospodarki odpadami zakresem. Według art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach gospodarowanie to zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów (w tym sortowanie) wraz z nadzorem, późniejszym postępowaniem z miejscami unieszkodliwiania oraz działaniami sprzedawcy lub pośrednika. Gospodarka odpadami to według art. 3 ust. 1 pkt 3 wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami.
Stan prawny na: 2026-10-16
Oba pojęcia pochodzą z tej samej ustawy, ale mają inny zakres. Poniżej znajdziesz ich definicje, przykłady użycia w dokumentach ewidencji odpadów i wskazówkę, jak z nich korzystać w praktyce. Źródłem jest ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587).
Jak ustawa definiuje oba pojęcia?
Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o gospodarowaniu odpadami, rozumie się przez to zbieranie, transport lub przetwarzanie odpadów, w tym sortowanie, wraz z nadzorem nad tymi działaniami. Obejmuje to także późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów oraz działania wykonywane w charakterze sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami. Definicja w tym brzmieniu obowiązuje od 2022-01-01.
Art. 3 ust. 1 pkt 3 tej ustawy stanowi, że gospodarka odpadami to wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Przepis obowiązuje od 2013-01-23.
| Pojęcie | Co obejmuje | Podstawa |
|---|---|---|
| Gospodarowanie odpadami | zbieranie, transport lub przetwarzanie (w tym sortowanie), nadzór nad tymi działaniami, późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania, działania sprzedawcy lub pośrednika | art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach |
| Gospodarka odpadami | wytwarzanie odpadów oraz gospodarowanie odpadami | art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach |
W praktyce oznacza to, że gospodarowanie jest częścią gospodarki. Wytwarzanie odpadów należy do gospodarki odpadami, ale – wobec brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 2 – nie jest wymienione wśród czynności gospodarowania.
Gdzie te terminy pojawiają się w ewidencji odpadów?
Art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach wymaga, aby dokument ewidencji odpadów zawierał rodzaj działalności w zakresie gospodarki odpadami. Tu występuje więc szersze pojęcie, które obejmuje także wytwarzanie.
Art. 67 ust. 3 pkt 10 tej ustawy mówi natomiast o sposobie gospodarowania odpadami. Podaje go posiadacz odpadów prowadzący przetwarzanie. To węższe pojęcie dotyczy konkretnych czynności z odpadami.
Wniosek praktyczny: opisując profil firmy, używasz pojęcia gospodarki odpadami. Opisując to, co dzieje się z odpadem u przetwarzającego, używasz pojęcia gospodarowania.
Jakie dane zawierają dokumenty ewidencji?
Według art. 67 ust. 3 pkt 1–12 ustawy o odpadach dokument ewidencji odpadów zawiera m.in.:
- dane posiadacza odpadów, w tym wykonującego usługę transportu, z adresem siedziby i miejsca prowadzenia działalności,
- numer rejestrowy BDO (jak go uzyskać, wyjaśniamy w artykule o rejestracji firmy),
- NIP, o ile został nadany,
- masę lub suchą masę odpadów oraz kod i rodzaj odpadów (więcej o kodach w artykule o kodach odpadów BDO),
- adres miejsca przeznaczenia odpadów.
Art. 67 ust. 3a ustawy dodaje dla karty przekazania odpadów datę i godzinę rozpoczęcia transportu oraz dostarczenia odpadów, a także numery rejestracyjne środków transportu. Przy odpadach rtęci metalicznej wymaga też numerów pojemników i numeru certyfikatu. Według art. 67 ust. 3b karta ewidencji odpadów zawiera dodatkowo procentową zawartość PCB (jeśli odpad ją zawiera) oraz masę odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych.
Które pola nie dotyczą każdego podmiotu?
Część pól z art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach jest warunkowa:
- NIP wpisuje się tylko wtedy, gdy został nadany (pkt 3).
- Dane sprzedawcy lub pośrednika podaje się tylko wtedy, gdy uczestniczą w przekazaniu odpadów (pkt 4).
- Imię i nazwisko osoby sporządzającej dotyczy wyłącznie karty ewidencji odpadów (pkt 5).
- Adres miejsca pochodzenia odpadów podaje się z wyłączeniem wytwórców (pkt 8).
- Sposób gospodarowania odpadami podaje tylko posiadacz prowadzący przetwarzanie (pkt 10).
- Masę i rodzaj produktów oraz materiałów z odzysku podaje tylko posiadacz prowadzący odzysk (pkt 12). To pole obowiązuje od 2022-01-01.
Art. 67 ust. 4b ustawy stanowi, że posiadacz odpadów zamieszcza informacje w karcie przekazania odpadów oraz karcie przekazania odpadów komunalnych odpowiednio do zakresu prowadzonej działalności.
Karty specjalne mają odrębne pola, których ten artykuł nie omawia: karta komunalnych osadów ściekowych (art. 67 ust. 3c), karta ZSEE (ust. 3d), karta pojazdów wycofanych z eksploatacji (ust. 3e), karta ewidencji odpadów niebezpiecznych sprzedawcy lub pośrednika (ust. 4) i karta przekazania odpadów komunalnych (ust. 4a). Artykuł opisuje też wymóg ustawowy, a nie układ formularzy w aplikacji BDO.
Co zrobić, żeby nie pomylić pojęć w dokumentacji?
1. Ustal, jakie czynności wykonujesz. Jeśli tylko wytwarzasz odpady, to według art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach prowadzisz gospodarkę odpadami w zakresie wytwarzania. Gospodarowanie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 2 zaczyna się, gdy zbierasz, transportujesz lub przetwarzasz odpady albo działasz jako sprzedawca lub pośrednik.
2. Rodzaj działalności opisuj zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy, czyli jako działalność w zakresie gospodarki odpadami.
3. Jeśli przetwarzasz odpady, wskaż sposób gospodarowania (art. 67 ust. 3 pkt 10). Jeśli prowadzisz odzysk, podaj masę i rodzaj produktów lub materiałów z odzysku (pkt 12).
4. Wytwarzasz odpady i chcesz uporządkować dane? Zobacz artykuł o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.
Wniosek praktyczny: w dokumentach nie zamieniaj tych terminów miejscami. Mają one w ustawie różny zakres, a art. 67 ust. 3 ustawy używa ich w różnych polach dokumentu ewidencji.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy wytwarzanie odpadów jest gospodarowaniem odpadami?
Nie wprost. Art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach nie wymienia wytwarzania wśród czynności gospodarowania. Wytwarzanie jest natomiast wskazane w art. 3 ust. 1 pkt 3 jako element gospodarki odpadami. W praktyce wytwórca prowadzi więc gospodarkę odpadami, ale gospodarowaniem w ścisłym znaczeniu zajmuje się dopiero wtedy, gdy zbiera, transportuje lub przetwarza odpady. Więcej o obowiązkach wytwórców w artykule o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.
Co obejmuje pojęcie gospodarowania odpadami według art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach?
Poza zbieraniem, transportem i przetwarzaniem do gospodarowania należy według art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach także nadzór nad tymi działaniami oraz późniejsze postępowanie z miejscami unieszkodliwiania odpadów. Obejmuje ono również działania sprzedawcy odpadów lub pośrednika w obrocie odpadami, nawet jeśli sam nie przetwarza odpadów. Aktualna treść definicji obowiązuje od 2022-01-01. Powiązane obowiązki raportowe opisuje artykuł o sprawozdaniu BDO z odpadów.
Jakie dane i dokumenty są wymagane w ewidencji odpadów?
Zakres określa art. 67 ust. 3 pkt 1–12, ust. 3a pkt 1–3, ust. 3b pkt 1–2 i ust. 4b ustawy o odpadach. Nie każdy podmiot wypełnia wszystkie pola. Przykładowo masę i rodzaj produktów z odzysku podaje tylko prowadzący odzysk, a sposób gospodarowania tylko przetwarzający. Karta przekazania odpadów ma dodatkowe pola transportowe, a karta ewidencji odpadów zawartość PCB i masy odpadów. Jak prawidłowo zapisać kody, wyjaśnia artykuł o kodach odpadów w BDO.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
