Sklep musi przyjmować puste opakowania i zwracać kaucję, gdy jego powierzchnia sprzedaży przekracza 200 m². Sklep o powierzchni do 200 m² włącznie musi co najmniej pobierać kaucję (art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a zwrot kaucji i zbieranie opakowań są dla niego dobrowolne – poza szklanymi butelkami wielokrotnego użytku.
Stan prawny na: 2026-10-29
Jakie są progi powierzchni sprzedaży?
Zakres obowiązków sklepu zależy od powierzchni sprzedaży i od tego, czy sklep oferuje napoje w opakowaniach objętych systemem kaucyjnym. System kaucyjny działa od 1 października 2025 r. (art. 40g ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w brzmieniu z Dz.U. 2024 poz. 1911), a progi z art. 44 tej ustawy (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) wyglądają następująco:
| Powierzchnia sprzedaży | Co musi robić sklep | Podstawa |
|---|---|---|
| do 200 m² włącznie | co najmniej pobierać kaucję; zwrot kaucji i zbieranie pustych opakowań są dobrowolne (wyjątek: szklane butelki wielokrotnego użytku) | art. 44 ust. 1 |
| powyżej 200 m² | pobierać i zwracać kaucję oraz zbierać puste opakowania i odpady opakowaniowe | art. 44 ust. 2 |
| powyżej 2000 m² (sklep detaliczny) | to samo co wyżej, a dodatkowo na własny koszt selektywnie zbierać odpady opakowaniowe po produktach z własnej oferty, z wyłączeniem opakowań objętych systemem kaucyjnym | art. 44 ust. 3 |
Próg brzmi „powyżej 200 m²”, a nie „co najmniej 200 m²”. Sklep o powierzchni sprzedaży dokładnie 200 m² należy więc do niższej grupy. Obowiązek z ust. 2 dotyczy zarówno jednostek handlu detalicznego, jak i hurtowego, w których użytkownikom końcowym oferowane są napoje w opakowaniach objętych systemem.
Jak ustalić, do której grupy należy sklep?
1. Ustal powierzchnię sprzedaży. Ustawa o opakowaniach (art. 8 pkt 10a) odsyła do definicji z art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Liczy się fizyczna powierzchnia sprzedażowa lokalu, a nie powierzchnia magazynu ani wielkość sprzedaży internetowej.
2. Sprawdź, czy sklep oferuje napoje w opakowaniach objętych systemem. To trzy kategorie z załącznika nr 1a: jednorazowe butelki plastikowe do 3 l z zakrętkami, puszki metalowe do 1 l i szklane butelki zwrotne do 1,5 l. Pełny wykaz znajdziesz w artykule Które opakowania obejmuje system kaucyjny?.
3. Porównaj powierzchnię z progami 200 m² i 2000 m² i odczytaj zakres obowiązków z tabeli powyżej.
4. Zweryfikuj wyjątek dla szkła wielokrotnego użytku, jeśli w ofercie są butelki zwrotne (opisany niżej).
Przed ustaleniem grupy warto sprawdzić w dokumentacji lokalu, na przykład w rzucie z projektu budowlanego albo w umowie najmu, jaka jest powierzchnia sprzedaży, bo to ona, a nie powierzchnia całkowita z zapleczem, decyduje o zakresie obowiązków.
Przykłady
- Ten sam sklep, który dodatkowo sprzedaje napoje w szklanych butelkach zwrotnych: w odniesieniu do tych butelek musi także zwracać kaucję i zbierać puste butelki.
Jakie wyjątki i przypadki brzegowe trzeba znać?
Szklane butelki wielokrotnego użytku (poz. 3 załącznika nr 1a). Mały sklep nie ma tu swobody: także sklep do 200 m² musi zwracać kaucję i zbierać puste butelki. Od 18 lutego 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 174) art. 44 ust. 2a przewiduje ponadto, że w systemie zbierania butelek wielokrotnego użytku sklep oferujący te napoje przyjmuje puste opakowania po napojach oferowanych w danej jednostce i zwraca kwotę kaucji bez dowodu zakupu.
Dobrowolny udział w systemie scentralizowanym. Udział w scentralizowanym systemie kaucyjnym dla szklanych opakowań wielokrotnego użytku jest dobrowolny do 31 grudnia 2028 r. (art. 40h ust. 2a–2b ustawy o opakowaniach, Dz.U. 2026 poz. 174). Rezygnacja nie zwalnia jednak z obowiązku: podmiot jest wtedy kierowany do alternatywnej ścieżki własnej zbiórki (art. 34 ust. 2d). Wyjątek dotyczy wyłącznie szkła wielokrotnego użytku – plastikowe butelki jednorazowe i puszki metalowe go nie obejmują, więc udział w systemie pozostaje dla nich obowiązkowy.
Sklep do 200 m² nie jest zwolniony z systemu. Nawet jeśli nie musi przyjmować opakowań, pobiera kaucję od klientów (art. 44 ust. 1).
Powierzchnia internetowa i magazynowa. Sprzedaż przez internet i powierzchnia magazynu nie zwiększają powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 8 pkt 10a.
Czy progi kaucyjne to ten sam próg co dla „wprowadzającego”?
Progi 200 m² i 2000 m² dotyczą obowiązków kaucyjnych. To odrębna sprawa od statusu wprowadzającego produkty w opakowaniach: według art. 8 pkt 23 lit. c ustawy o opakowaniach należy do niego m.in. przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego o powierzchni sprzedaży powyżej 500 m² (albo kilka jednostek o łącznej powierzchni powyżej 5000 m²), który sprzedaje produkty pakowane w tych jednostkach. Jak ten status wygląda w sklepie, który tylko odsprzedaje towary zapakowane przez dostawcę, opisujemy w artykule Mały sklep a wprowadzający produkty w opakowaniach.
Wpis do rejestru BDO to z kolei osobny obowiązek, który wynika z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach i zależy od rodzaju prowadzonej działalności, a nie od jednego wspólnego progu. Wniosek o wpis składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu (art. 50 ust. 2). Praktyczne omówienie obowiązków sklepu znajdziesz w tekście BDO dla sklepu spożywczego, a szerzej o całym mechanizmie piszemy na stronie System kaucyjny. O prowadzeniu ewidencji opakowań w BDO i sprawozdaniach opakowaniowych piszemy w osobnych opracowaniach.
Co zrobić teraz?
1. Zmierz lub odczytaj z dokumentów powierzchnię sprzedaży sklepu (bez magazynu).
2. Porównaj ją z progiem 200 m² (pamiętaj: dokładnie 200 m² to jeszcze niższa grupa) i ewentualnie 2000 m².
3. Sprawdź, czy oferujesz szklane butelki zwrotne – wtedy zwrot kaucji i zbiórka butelek obowiązują także przy małej powierzchni.
4. Jeżeli powierzchnia sprzedaży jest bliska progu albo sklep ma kilka lokali, omów swoją sytuację ze specjalistą, zanim zmienisz organizację przyjmowania opakowań.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Od ilu metrów kwadratowych sklep musi zwracać kaucję?
Od powierzchni sprzedaży powyżej 200 m². Taki sklep pobiera i zwraca kaucję oraz zbiera puste opakowania i odpady opakowaniowe (art. 44 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Sklep detaliczny o powierzchni powyżej 2000 m² dodatkowo prowadzi na własny koszt selektywne zbieranie odpadów opakowaniowych po produktach ze swojej oferty, z wyłączeniem opakowań objętych systemem kaucyjnym (art. 44 ust. 3).
Czy sklep o powierzchni dokładnie 200 m² musi przyjmować puste opakowania?
Nie, o ile nie oferuje szklanych butelek wielokrotnego użytku. Próg brzmi „powyżej 200 m²”, więc sklep o powierzchni dokładnie 200 m² należy do grupy, która musi co najmniej pobierać kaucję (art. 44 ust. 1), a zwrot kaucji i zbieranie opakowań są dla niej dobrowolne. Przy szklanych butelkach wielokrotnego użytku z poz. 3 załącznika nr 1a obowiązek zwrotu kaucji i zbierania pustych butelek istnieje także w małym sklepie.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
