Wycofanie produktu z rynku: co zrobić z zapasem i zwrotami zgodnie z przepisami?
W skrócie
Wycofany zapas, którego się pozbywasz, jest odpadem, a jego zagospodarowanie możesz zlecić tylko uprawnionemu odbiorcy. Podstawą są art. 3 ust. 1 pkt 6 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328), a informowanie klientów i środki dla konsumentów po wycofaniu ze względów bezpieczeństwa regulują art. 35 i art. 37 rozporządzenia (UE) 2023/988.
Czy wycofany zapas to towar, czy już odpad?
Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć albo do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328). Definicja odwołuje się do tego, co posiadacz robi z rzeczą lub zamierza z nią zrobić, a nie do samego faktu wycofania z rynku. Ustawa nie zawiera kryterium wartości rynkowej, więc ocena, czy zamierzasz się pozbyć danych sztuk, zależy od stanu faktycznego.
Komu wolno oddać wycofane sztuki, które są odpadem?
Wytwórca odpadów jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami. Wytwórca lub inny posiadacz może zlecić wykonanie tego obowiązku wyłącznie podmiotom, które mają: zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, albo koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych lub wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych, albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 (art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach). Wyjątek: katalog z ust. 2 nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru.
Nasza rekomendacja: przed wydaniem zapasu poproś odbiorcę o dokument potwierdzający jego uprawnienie, czyli zezwolenie albo numer wpisu do rejestru BDO. Zasady wpisu opisuje tekst o rejestracji w BDO, a dobór kodu do przekazywanych sztuk ułatwi zestawienie kodów odpadów w BDO.
Wycofanie produktu niebezpiecznego: obowiązki producenta
Gdy producent stwierdzi lub ma powody przypuszczać na podstawie posiadanych informacji, że wprowadzony przez niego do obrotu produkt jest niebezpieczny, natychmiast (art. 9 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2023/988):
- podejmuje środki naprawcze niezbędne do skutecznego doprowadzenia produktu do zgodności, w tym jego wycofanie z obrotu lub odzyskanie, w zależności od przypadku,
- informuje o tym konsumentów zgodnie z art. 35 lub 36 rozporządzenia, albo obydwoma,
- informuje przez portal Safety Business Gateway organy nadzoru rynku państw członkowskich, w których produkt udostępniono, podając szczegółowe informacje o ryzyku, podjętych środkach oraz, jeśli te dane są dostępne, o ilościach produktów nadal w obrocie, w podziale na państwa członkowskie.
Ten przepis wymienia producenta. Jeśli jesteś importerem albo sprzedawcą cudzego produktu, przed działaniem warto sprawdzić w organie nadzoru rynku, jakie obowiązki dotyczą Twojej roli w łańcuchu dostaw.
Zwroty od konsumentów: informacja i środek ochrony prawnej
Przy odzyskaniu produktu ze względów bezpieczeństwa podmioty gospodarcze zapewniają, aby można było zidentyfikować wszystkich dotkniętych konsumentów i poinformować ich bezpośrednio, bez zbędnej zwłoki (art. 35 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/988).
Gdy odzyskanie rozpoczął podmiot gospodarczy albo nakazał je właściwy organ krajowy, odpowiedzialny podmiot gospodarczy oferuje konsumentowi skuteczny, nieodpłatny i terminowy środek ochrony prawnej (art. 37 ust. 1 tego rozporządzenia). Konsument ma do wyboru co najmniej dwa z trzech środków (art. 37 ust. 2): naprawę, zastąpienie bezpiecznym produktem tego samego typu i co najmniej takiej samej wartości i jakości albo zwrot wartości nie niższy niż cena zapłacona przez konsumenta.
Zwrócone sztuki wracają do Twojego magazynu, więc o ich dalszym losie decyduje ta sama ocena co dla zapasu: czy się ich pozbywasz (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach) i komu je oddasz (art. 27 ust. 1 i 2 tej ustawy). Jeśli u Ciebie powstają odpady, zobacz też, jak wygląda sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.

Opakowania i sprzęt elektryczny: dodatkowe obowiązki
Wprowadzający produkty w opakowaniach jest obowiązany przekazać organizacji odzysku opakowań dane niezbędne do realizacji przejętego przez nią obowiązku, w tym informacje o wszystkich wprowadzonych przez niego do obrotu w danym roku kalendarzowym produktach w opakowaniach (art. 17 ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Jeśli tych danych nie przekaże, jest obowiązany wnieść opłatę produktową obliczoną dla produktów w opakowaniach, o których nie poinformował organizacji odzysku (art. 17 ust. 6 tej ustawy). Jak ująć w danych za dany rok sztuki, które wycofujesz, warto sprawdzić z organizacją odzysku opakowań, z którą współpracujesz.
Gdy wycofywany produkt jest sprzętem elektrycznym lub elektronicznym, wprowadzający sprzęt musi go oznakować symbolem selektywnego zbierania, na sprzęcie albo, gdy uzasadnia to wielkość lub funkcja sprzętu, na opakowaniu i dokumentach (art. 14 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym). Do sprzętu dla gospodarstw domowych dołącza informację o zakazie wyrzucania go z innymi odpadami (art. 13 ust. 1 tej ustawy) i informuje o systemie zbierania, w tym zwrotu, zużytego sprzętu (art. 13 ust. 2). Tych obowiązków nie można przenieść na organizację odzysku (art. 11 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy).
Co grozi za działalność bez wpisu w BDO?
Podmiot obowiązany do wpisu do rejestru BDO, który prowadzi działalność objętą art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach bez wymaganego wpisu, podlega administracyjnej karze pieniężnej od 1 000 do 1 000 000 zł, nakładanej decyzją Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska (art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328). Dotyczy to także podmiotu, który ma wpis, ale faktycznie prowadzona działalność wykroczyła poza jego zakres. Sam nieaktualny wpis przy niezmienionym zakresie działalności, na przykład po zmianie adresu, nie mieści się w tym przepisie, a podlega art. 179 ustawy o odpadach (kara aresztu albo grzywny).
Zestawienie obowiązków
| Sytuacja | Co trzeba zrobić | Kogo dotyczy | Podstawa |
|---|---|---|---|
| Zapas, którego się pozbywasz | traktować go jako odpad i zlecić gospodarowanie tylko uprawnionemu odbiorcy | wytwórca lub posiadacz odpadów | art. 3 ust. 1 pkt 6 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach |
| Produkt niebezpieczny | środki naprawcze, informacja dla konsumentów, zgłoszenie przez Safety Business Gateway | producent | art. 9 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2023/988 |
| Odzyskanie ze względów bezpieczeństwa | zidentyfikować konsumentów i poinformować ich bezpośrednio | podmioty gospodarcze | art. 35 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2023/988 |
| Odzyskanie rozpoczęte przez przedsiębiorcę albo nakazane przez organ | zaoferować nieodpłatny i terminowy środek ochrony prawnej | odpowiedzialny podmiot gospodarczy | art. 37 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) 2023/988 |
| Produkty w opakowaniach | przekazać dane organizacji odzysku, a przy braku danych wnieść opłatę produktową | wprowadzający produkty w opakowaniach | art. 17 ust. 5 i 6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
| Sprzęt elektryczny i elektroniczny | oznakowanie i informacje dla użytkownika | wprowadzający sprzęt | art. 13 i 14 w zw. z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym |
| Działalność objęta wpisem bez wpisu | administracyjna kara pieniężna decyzją WIOŚ (kwota i podstawa w tekście wyżej) | podmiot obowiązany do wpisu | art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach |
Przykład i następne kroki
Przykład: producent czajników elektrycznych stwierdza, że jedna partia jest niebezpieczna. Wycofuje ją z obrotu, a część sztuk wraca od klientów. Postępuje według poniższej kolejności.
1. Producent podejmuje środki naprawcze, informuje konsumentów i przez Safety Business Gateway organy nadzoru rynku (art. 9 ust. 8 rozporządzenia (UE) 2023/988).
2. Identyfikuje klientów i informuje ich bezpośrednio, a następnie oferuje nieodpłatny środek ochrony prawnej (art. 35 i art. 37 tego rozporządzenia).
3. Zwrócone sztuki oraz zapas w magazynie ocenia pod kątem tego, czy się ich pozbywa (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach).
4. Sztuki, których się pozbywa, oddaje wyłącznie odbiorcy z uprawnieniem z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach i zachowuje dokument potwierdzający to uprawnienie.
5. Przed ponowną sprzedażą wycofanych sztuk albo zwrotem ich dostawcy warto sprawdzić z organem nadzoru rynku, któremu zgłoszono wycofanie, czy ma on w tej sprawie dodatkowe wymagania.
Jak możemy pomóc
Jeśli wycofywane produkty były wprowadzane do obrotu w opakowaniach, a nie wiesz, jak uporządkować dane do rozliczeń w BDO, przygotujemy je za Ciebie w usłudze Sprawozdanie produktowe. RozliczeniaBDO.pl zajmuje się obowiązkami środowiskowymi firm.
Najczęściej zadawane pytania
Co zrobić, gdy nie mogę skontaktować się ze wszystkimi klientami objętymi wycofaniem?
Gdy nie można skontaktować się ze wszystkimi dotkniętymi konsumentami, podmioty gospodarcze rozpowszechniają jasne i widoczne zawiadomienie innymi kanałami, o możliwie najszerszym zasięgu, na przykład na stronie internetowej, w mediach społecznościowych, w biuletynach i w punktach sprzedaży (art. 35 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2023/988). Dotyczy to odzyskania produktu ze względów bezpieczeństwa albo ostrzeżenia dotyczącego bezpieczeństwa (art. 35 ust. 1 tego rozporządzenia).
Czy konsument może od razu żądać zwrotu pieniędzy zamiast naprawy?
Nie w każdej sytuacji od razu. Zwrot wartości, nie niższy niż cena zapłacona, jest jednym z trzech środków, z których konsument ma wybór co najmniej dwóch (art. 37 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2023/988). Konsument zawsze ma jednak prawo do zwrotu pieniędzy, jeśli naprawa lub wymiana nie nastąpiła w rozsądnym czasie i bez znaczących niedogodności. Wyjątkowo wystarczy jeden środek, gdy pozostałe byłyby niemożliwe lub nieproporcjonalnie kosztowne (art. 37 ust. 2 akapit 2 tego rozporządzenia).
Co obowiązuje sprzedawcę sprzętu elektrycznego przy takim wycofaniu?
Dystrybutor sprzętu elektrycznego i elektronicznego udostępnia na rynku wyłącznie sprzęt wprowadzony do obrotu przez wprowadzającego wpisanego do rejestru albo pochodzący od producenta, który wyznaczył autoryzowanego przedstawiciela wpisanego do rejestru, oraz oznakowany zgodnie z art. 14 ust. 1. Musi też umieścić w widocznym miejscu w punkcie sprzedaży informację o punktach zbierania zużytego sprzętu, a przy sprzedaży na odległość przekazać ją w sposób umożliwiający zapoznanie się z nią, w szczególności na stronie internetowej lub w komunikacie, oraz udostępniać sprzęt dla gospodarstw domowych wraz z informacją z art. 13 ust. 1 (art. 39 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 3, art. 27, art. 179, art. 194.
- Rozporządzenie (UE) 2023/988: art. 9, art. 35, art. 37.
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity): art. 17.
- Ustawa z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity z 2024 r.): art. 11, art. 13, art. 14, art. 39.



