Jakie są obowiązki w zakresie gospodarki odpadami w Katowicach? Przewodnik dla firm

Firma w Katowicach wytwarzająca odpady musi nimi gospodarować (art. 27 ustawy o odpadach), a zależnie od działalności także być w BDO i prowadzić ewidencję. Zakres obowiązków wynika z ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) i jest taki sam w całym kraju: o tym, które z nich dotyczą konkretnej firmy, decyduje rodzaj jej działalności, a nie adres.

Stan prawny na: 2026-11-03

Poniżej zebrano obowiązki firmy: najpierw gospodarowanie odpadami i wybór odbiorcy, potem wpis do rejestru BDO, ewidencja i sprawozdanie, a na końcu osobny zestaw obowiązków firm wprowadzających baterie. Tekst dotyczy firm; nie omawia odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych.

Które obowiązki dotyczą firmy z Katowic?

Tabela: obowiązki firmy w zakresie gospodarki odpadami i podmioty, których dotyczą, według ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) i ustawy o bateriach i akumulatorach.

Jak gospodarować odpadami i wybrać odbiorcę?

Wytwórca odpadów jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach). Wytwórca lub inny posiadacz może zlecić wykonanie tego obowiązku wyłącznie podmiotom, które mają jedno z uprawnień wymienionych w art. 27 ust. 2: zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów; koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych; albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.

Wpis do BDO jest więc jedną z kilku dróg, a nie jedynym wymaganym dokumentem odbiorcy. Katalog z ust. 2 nie ma też zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Przed przekazaniem odpadów warto sprawdzić w rejestrze BDO i w dokumentach odbiorcy, na jakiej podstawie prowadzi on działalność i czy obejmuje ona dany rodzaj odpadów.

Kto musi być w rejestrze BDO i kiedy złożyć wniosek?

Obowiązkowi złożenia wniosku o wpis do rejestru BDO podlegają podmioty wymienione w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach. Są wśród nich m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, firmy transportujące odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami, prowadzący przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia (poza art. 45) oraz podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny lub baterie objęte odrębnymi ustawami. Zakres jest wieloraki i zależy od rodzaju działalności, a nie od jednego wspólnego progu.

Wniosek o wpis składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek trzeba złożyć niezwłocznie (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Procedurę opisujemy w tekście rejestracja firmy w BDO, a lokalny kontekst w artykule BDO w Katowicach.

Sam rodzaj działalności, na przykład sklep czy lokal gastronomiczny, nie przesądza obowiązku wpisu jako wytwórca odpadów. Decyduje to, czy firma jest obowiązana do prowadzenia ewidencji wytwarzanych przez siebie odpadów. Jeśli wytwarza wyłącznie odpady w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem z ewidencji (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 1644), obowiązek wpisu z tego tytułu nie powstaje. To rozporządzenie od 1 stycznia 2025 r. zawęziło zwolnienie dla odpadów niebezpiecznych: usunięto z listy dokładnie pięć kodów takich odpadów. Większość kodów odpadów innych niż niebezpieczne nadal ma zwolnienie ilościowe. Konkretne kody sprawdzisz w poradniku kody odpadów w BDO.

Część podmiotów ma inną ścieżkę wpisu. Kategorie wpisywane do rejestru z urzędu (art. 51 ust. 1) nie składają odrębnego wniosku o wpis, a kategorie z art. 51 ust. 2 są ustawowo zwolnione z tego obowiązku.

Jak prowadzić ewidencję odpadów?

Ewidencję odpadów, ilościową i jakościową, zgodnie z katalogiem odpadów prowadzi na bieżąco posiadacz odpadów (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Ustawa nie podaje liczby dni na wpis do karty ewidencji odpadów, a dawny wymóg wpisu po zakończeniu miesiąca uchylono z dniem 1 stycznia 2020 r., dlatego nie należy podawać stałego terminu jako wymogu ustawowego.

Przykłady odstępstw od zasady, że ewidencję prowadzi posiadacz odpadów:

1. Wytwórcy odpadów korzystający ze wspólnego lokalu mogą przenieść odpowiedzialność za wytwarzane odpady (art. 28 ust. 1) na jednego z nich lub na wynajmującego lokal. Wtedy ewidencję prowadzi podmiot, na który ją przeniesiono (art. 66 ust. 2). Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 28 ust. 2). To nie jest ogólna możliwość „przerzucenia” ewidencji na dowolnego usługodawcę.

2. Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami, którzy nie są posiadaczami odpadów, prowadzą na bieżąco ewidencję wyłącznie odpadów niebezpiecznych (art. 66 ust. 3).

Obowiązek ma wyjątki. Art. 66 ust. 4–5 zawiera katalog zwolnień z ewidencji, w którym są m.in. wytwórcy odpadów komunalnych, rolnicy z gospodarstwami poniżej 75 ha niepodlegający wpisowi, osoby fizyczne niebędące przedsiębiorcami w zakresie odpadów budowlanych oraz rodzaje i ilości odpadów określone w rozporządzeniu. Art. 71 ustawy o odpadach przewiduje ponadto uproszczoną ewidencję prowadzoną wyłącznie na kartach przekazania odpadów, na przykład do 100 kg rocznie odpadów niebezpiecznych i do 5 Mg rocznie innych odpadów; pełne warunki warto sprawdzić w tym przepisie, bo obowiązek ewidencji istnieje także wtedy, tylko w węższej formie.

Dokumenty ewidencji zawierają m.in. numer rejestrowy BDO, kod i rodzaj odpadów oraz ich masę (art. 67 ust. 3 ustawy o odpadach). Część pól jest warunkowa i zależy od rodzaju działalności, więc nie każdy podmiot wypełnia wszystkie. Więcej o kodach znajdziesz w tekście kody odpadów w BDO.

Kto składa roczne sprawozdanie o odpadach?

Roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami sporządza (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach):

• wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów,
• prowadzący działalność polegającą na gospodarowaniu odpadami, z wyłączeniem prowadzącego odbieranie odpadów komunalnych, w zakresie zbierania odpadów oraz przetwarzania odpadów (jeśli jest obowiązany do prowadzenia ewidencji),
• podmiot wydobywający odpady ze składowiska lub zwałowiska na podstawie zgody na wydobywanie odpadów albo decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska w fazie poeksploatacyjnej.

Samo wytwarzanie jakichkolwiek odpadów nie tworzy tego obowiązku. Warunkiem jest bycie obowiązanym do ewidencji, a to z kolei zależy od zwolnień opisanych wyżej. Szczegóły sprawozdania omawiamy w tekście sprawozdanie z wytwarzanych odpadów, a o pomocy w jego złożeniu piszemy na stronie sprawozdanie odpadowe. Obowiązki produktowe i opakowaniowe mają odrębne sprawozdanie (art. 73 ustawy o odpadach), którego ten tekst nie rozwija.

Jakie są terminy?

Tabela: terminy obowiązków firmy wynikające z ustawy o odpadach i ustawy o bateriach i akumulatorach.

Baterie i akumulatory: obowiązki wprowadzającego

Wprowadzający baterie lub akumulatory jest obowiązany zorganizować i sfinansować zbieranie, przetwarzanie, recykling i unieszkodliwianie zużytych baterii i akumulatorów (art. 27 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 809). Może to robić za pośrednictwem podmiotu pośredniczącego, który ma wdrożony system zarządzania środowiskowego zgodny z EMAS lub ISO 14001. Umowa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności i jest przechowywana przez obie strony przez 5 lat od końca roku, w którym przestała obowiązywać; odpowiedzialność za realizację obowiązków pozostaje przy wprowadzającym (art. 28 tej ustawy).

Wprowadzający podlega też wpisowi do rejestru BDO w Dziale V Tabela 1 (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach). Ponadto może wprowadzać do obrotu wyłącznie prawidłowo oznakowane baterie (art. 29), umieszcza numer rejestrowy na dokumentach handlowych (art. 30) i na zgłoszenie użytkownika końcowego odbiera od niego zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż mu przekazana (art. 31 ust. 1). Dla akumulatorów kwasowo-ołowiowych obowiązuje odrębny tryb z art. 31 ust. 2. Pisemne porozumienia o zbiórce baterii przenośnych (art. 32) i poziomy zbiórki (art. 33) opisano w ustawie o bateriach i akumulatorach.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy firma wytwarza odpady, transportuje je, nimi handluje lub wprowadza do obrotu produkty takie jak baterie. Od tego zależy, które sekcje wyżej ją dotyczą.

2. Sprawdź, czy mieści się w kategoriach z art. 50 ust. 1 i czy nie korzysta ze zwolnienia z ewidencji. Przykład: biuro w Katowicach, które wytwarza wyłącznie odpady z zakresu zwolnienia z ewidencji, nie musi się wpisywać do BDO z tytułu bycia wytwórcą, ale nadal gospodaruje odpadami zgodnie z art. 27.

3. Jeśli działalność wymaga wpisu, złóż wniosek przed jej rozpoczęciem, a gdy trwa bez wpisu – niezwłocznie.

4. Wybierając odbiorcę odpadów, warto sprawdzić w rejestrze BDO, czy ma wpis lub inne uprawnienie z art. 27 ust. 2 obejmujące Twój rodzaj odpadów.

5. Gdy zakres obowiązków jest niejasny, rozróżnienie pojęć wyjaśnia artykuł gospodarowanie a gospodarka odpadami.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328): art. 27, 28, 45, 50, 51, 66, 67, 71, 73 i 75.
• Ustawa o bateriach i akumulatorach (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 809): art. 27–33.

Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.