Jakie są obowiązki dotyczące odpadów z laboratorium?

Obowiązki laboratorium zależą od rodzaju i ilości wytwarzanych odpadów, a nie od samego prowadzenia laboratorium. Pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest potrzebne powyżej 1 Mg rocznie odpadów niebezpiecznych wytwarzanych w związku z eksploatacją instalacji (art. 180a w zw. z art. 180 pkt 3 Prawa ochrony środowiska), a pisemną umowę z posiadaczem odpadów, który ma zezwolenie, muszą mieć podmioty z art. 45 ust. 1 pkt 1 i 12 ustawy o odpadach (art. 45 ust. 2 dla pkt 1 oraz ust. 2a dla pkt 12).

Stan prawny na: 2026-10-31

Od czego zależą obowiązki laboratorium?

Samo prowadzenie laboratorium nie przesądza o żadnym obowiązku. Liczy się to, jakie odpady powstają, w jakiej masie rocznie, w związku z jaką instalacją i czy podmiot jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Dlatego warto zacząć od wykazu odpadów laboratorium: kod, masa roczna, odpad niebezpieczny albo inny niż niebezpieczny. Kody odpadów opisujemy w artykule o kodach odpadów w BDO.

Kiedy laboratorium potrzebuje pozwolenia na wytwarzanie odpadów?

Pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane do wytwarzania odpadów o masie powyżej 1 Mg rocznie – w przypadku odpadów niebezpiecznych, lub powyżej 5000 Mg rocznie – w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne (art. 180a Prawa ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2025 poz. 647). Próg dotyczy wytwarzania odpadów w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3 Prawa ochrony środowiska).

Przykład: laboratorium wytwarza odpady niebezpieczne w masie nieprzekraczającej 1 Mg rocznie. Próg z art. 180a nie jest wtedy przekroczony, ale to nie zamyka sprawy – ewidencja, wpis do BDO i sprawozdanie zależą od odrębnych przepisów, opisanych niżej. Więcej o tym, jak wygląda wytwarzanie odpadów w instalacji, znajdziesz w artykule o wytwarzaniu odpadów w instalacji.

Czy laboratorium musi mieć pisemną umowę na odbiór odpadów?

Podmiot, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach, jest obowiązany posiadać umowę zawartą w formie pisemnej pod rygorem nieważności z posiadaczem odpadów, który ma zezwolenie na zbieranie albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów wymienionych w ust. 1 pkt 1. Umowa ma dotyczyć co najmniej nieodpłatnego przyjmowania odpadów (art. 45 ust. 2 ustawy o odpadach). Podmiot, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 12, również musi – na podstawie art. 45 ust. 2a – mieć pisemną umowę pod rygorem nieważności z posiadaczem odpadów mającym odpowiednio zezwolenie na zbieranie lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów wymienionych w ust. 1 pkt 12.

Przepis odnosi się do podmiotów wskazanych w tych punktach, a nie do każdego laboratorium. Przed podpisaniem umowy z odbiorcą warto sprawdzić w brzmieniu art. 45 ust. 1 ustawy o odpadach, czy działalność laboratorium mieści się w pkt 1 lub pkt 12.

Kiedy laboratorium musi być w rejestrze BDO i składać sprawozdanie?

Wniosek o wpis do rejestru BDO składają między innymi wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji (art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach). Wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu, a gdy działalność jest już prowadzona bez wpisu – niezwłocznie (art. 50 ust. 2). Podmioty wpisywane z urzędu na podstawie posiadanych pozwoleń, w tym pozwolenia zintegrowanego lub pozwolenia na wytwarzanie odpadów, nie składają odrębnego wniosku (art. 51 ust. 1). Szczegóły rejestracji opisuje strona o rejestracji firmy w BDO.

O wpisie z tytułu wytwarzania odpadów nie przesądza rodzaj działalności, tylko to, czy podmiot jest obowiązany do prowadzenia ewidencji. Rodzaje i ilości odpadów zwolnionych z ewidencji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 ustawy o odpadach. Od 1 stycznia 2025 r. usunięto z listy zwolnień pięć kodów odpadów niebezpiecznych: przepracowane oleje, opakowania po substancjach niebezpiecznych, pojemniki ciśnieniowe, zużyte urządzenia z elementami niebezpiecznymi oraz baterie z rtęcią. Kody odpadów innych niż niebezpieczne w większości nadal mają zwolnienie, więc twierdzenie, że limity ewidencji zniesiono, jest nieprawdziwe. Przed ustaleniem obowiązku warto zweryfikować w tekście rozporządzenia, czy kody odpadów laboratorium mają zwolnienie ilościowe.

Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami obejmuje wytwórców odpadów obowiązanych do ewidencji (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach). Sama produkcja jakichkolwiek odpadów nie tworzy tego obowiązku – warunkiem jest obowiązek ewidencji (art. 66). Sprawozdanie odbiera Marszałek Województwa za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO. Zasady opisuje artykuł o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów, a praktykę rozliczenia – strona o sprawozdaniu odpadowym.

Jakie obowiązki ma laboratorium, które wprowadza do obrotu baterie lub opakowania?

Przepisy o bateriach są adresowane do wprowadzającego baterie lub akumulatory, dlatego warto sprawdzić, czy laboratorium spełnia tę definicję, zanim zastosuje art. 29–33 ustawy o bateriach i akumulatorach. Wprowadzający może wprowadzać do obrotu wyłącznie prawidłowo oznakowane baterie (art. 29) i musi umieszczać numer rejestrowy na dokumentach handlowych (art. 30). Na zgłoszenie użytkownika końcowego odbiera od niego zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż mu przekazana (art. 31 ust. 1); akumulatory kwasowo-ołowiowe mają odrębny tryb (art. 31 ust. 2). Taki podmiot podlega wpisowi do rejestru BDO w Dziale V Tabela 1 (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach).

Odrębny wątek dotyczy opakowań: wytwórca w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2025/40 (PPWR) może od 12 sierpnia 2026 r. wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami art. 5–12 rozporządzenia i przed wprowadzeniem do obrotu musi przeprowadzić procedurę oceny zgodności (art. 38) oraz sporządzić deklarację zgodności UE (art. 39) – art. 15 ust. 1–8. Dotyczy to podmiotu będącego wytwórcą w rozumieniu art. 3 pkt 13 albo uważanego za niego na podstawie art. 21; wymogi z art. 5–12 mają własne daty stosowania.

Zestawienie obowiązków

Co zrobić teraz?

1. Sporządź wykaz odpadów laboratorium: kod, masa roczna, odpad niebezpieczny albo inny.

2. Porównaj masę z progami 1 Mg i 5000 Mg i ustal, czy odpady powstają w związku z eksploatacją instalacji.

3. Sprawdź w rozporządzeniu z 5 listopada 2024 r., czy kody odpadów mają zwolnienie z ewidencji. Jeśli nie, potrzebne są ewidencja, wpis do BDO i sprawozdanie.

4. Ustal odbiorcę odpadów z zezwoleniem i – jeśli laboratorium jest podmiotem z art. 45 ust. 1 pkt 1 lub 12 – zawrzyj umowę w formie pisemnej.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity)
• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity)
• Ustawa o bateriach i akumulatorach (tekst jednolity)
• Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR)

Najczęściej zadawane pytania

Kogo dotyczy obowiązek zawarcia pisemnej umowy na odbiór odpadów?

Art. 45 ust. 2 (dla podmiotów z pkt 1) i ust. 2a (dla podmiotów z pkt 12) ustawy o odpadach nakładają go na podmioty, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 12. Umowa musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności, a odbiorca musi mieć zezwolenie na zbieranie albo przetwarzanie odpadów. Dla podmiotu z pkt 1 umowa ma dotyczyć co najmniej nieodpłatnego przyjmowania odpadów.

Od jakiej masy odpadów laboratorium potrzebuje pozwolenia na ich wytwarzanie?

Od ilości powyżej 1 Mg rocznie w przypadku odpadów niebezpiecznych i powyżej 5000 Mg rocznie w przypadku odpadów innych niż niebezpieczne (art. 180a Prawa ochrony środowiska), gdy odpady powstają w związku z eksploatacją instalacji (art. 180 pkt 3). Jeśli instalacja ma pozwolenie zintegrowane, obejmuje ono wytwarzanie odpadów i odrębne pozwolenie nie jest wydawane. Właściwy jest organ ochrony środowiska (art. 183 Prawa ochrony środowiska).