Opakowanie z celulozy i naturalnych polimerów podlega przepisom o opakowaniach, bo według art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi opakowaniem jest wyrób „wykonany z jakiegokolwiek materiału”. Przepisy o tworzywach (SUP) obejmą je dopiero wtedy, gdy jest wyrobem z tworzywa sztucznego wskazanym w załączniku nr 6, 7 lub 9 ustawy SUP. Według art. 2 pkt 11aa tej ustawy z tworzyw sztucznych wyłączone są polimery naturalne, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane.
Stan prawny na: 2026-10-13
Hasło „ekologiczny” na etykiecie nie jest kryterium prawnym. Dla firmy rozliczającej opakowania w BDO liczą się dwa osobne pytania: czy wyrób jest opakowaniem oraz czy znajduje się na wykazie wyrobów z tworzyw w ustawie SUP. Poniżej rozdzielamy je tak, aby fakty były oddzielone od wniosków.
Czy opakowanie z celulozy jest opakowaniem w rozumieniu ustawy?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst ustawy w serwisie ELI) opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Przepis obowiązuje w tym brzmieniu od 1 stycznia 2014 r.
W praktyce oznacza to, że papier, celuloza czy materiał biopochodny nie wyłączają wyrobu z definicji opakowania. O jego statusie decyduje funkcja wyrobu, a nie surowiec.
Jakie wyroby ustawa uznaje za opakowanie?
Art. 3 ust. 2 tej samej ustawy doprecyzowuje definicję. Za opakowanie uważa się:
- wyrób spełniający funkcje opakowania, bez uszczerbku dla innych funkcji, jakie może spełniać – z wyłączeniem wyrobu, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowiącego integralną część produktu i niezbędnego do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania (pkt 1);
- wyrób spełniający funkcje opakowania, wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży, a także wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży (pkt 2);
- część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania (pkt 3).
Wniosek: opakowaniem może być także wyrób jednorazowy napełniany dopiero przy sprzedaży, np. pojemnik czy kubek, niezależnie od tego, z jakiego materiału go wykonano.
Jak działają przepisy SUP i czy obejmują dany wyrób?
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433; nowelizacja SUP: ustawa z 14 kwietnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 877, skutki od 24 maja 2023 r.) przewiduje trzy odrębne mechanizmy produktowe. Każdy z nich działa przez wykaz wyrobów w załączniku:
| Mechanizm | Podstawa | Zakres według załącznika |
|---|---|---|
| Zakaz wprowadzania do obrotu | art. 3i, załącznik nr 7 | sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, pojemniki z EPS, wyroby oksydegradowalne |
| Opłata pobierana w punkcie sprzedaży od konsumenta | art. 3b i 3c, załącznik nr 6 | wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność |
| Roczna opłata producenta lub importera (nie pobierana od konsumenta) | art. 3k, załącznik nr 9 | pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego, filtry tytoniowe |
Wniosek: o objęciu przepisami SUP decyduje to, czy konkretny wyrób jest wyrobem z tworzywa wskazanym w odpowiednim załączniku, a nie sama nazwa materiału czy deklaracja „ekologiczny”. Wyrób, którego nie ma w żadnym z tych wykazów, nie jest objęty żadnym z trzech mechanizmów, ale nadal pozostaje opakowaniem w rozumieniu ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Załącznik nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży) jest węższy, niż się często zakłada: obejmuje wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność. Torby, chusteczki, baloniki i filtry do niego nie należą; torby i filtry znajdują się w załączniku nr 9, czyli w opłacie rocznej producenta lub importera.
Przypadków granicznych nie rozstrzygniemy ogólnie. Dotyczy to zwłaszcza celulozy regenerowanej, biopolimerów, materiałów biodegradowalnych lub kompostowalnych oraz wyrobów z powłoką czy laminatem z tworzywa. Kwalifikacja takiego wyrobu zależy od jego składu i wymaga weryfikacji. Według art. 2 pkt 11aa ustawy SUP tworzywo sztuczne to materiał składający się z polimeru w rozumieniu art. 3 pkt 5 rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 (REACH), do którego mogły zostać dodane dodatki lub inne substancje, mogący funkcjonować jako główny składnik strukturalny produktów końcowych, z wyjątkiem polimerów naturalnych, które nie zostały chemicznie zmodyfikowane. Polimer naturalny niezmodyfikowany chemicznie nie jest więc tworzywem sztucznym, natomiast polimer zmodyfikowany chemicznie lub syntetyzowany nie jest z tego wyłączony. Ocena dotyczy konkretnego wyrobu, więc potrzebna jest specyfikacja od dostawcy.
Co konkretnie zrobić teraz?
1. Ustal, czy wyrób jest opakowaniem. Sprawdź funkcję wyrobu względem art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jeśli sprzedajesz przez platformy, zobacz obowiązki sprzedawcy opakowań na Amazon FBA.
2. Porównaj wyrób z wykazem. Sprawdź załączniki nr 6, 7 i 9 ustawy SUP (Dz.U. 2024 poz. 433) i zastanów się, czy Twój wyrób to kubek, pojemnik na żywność, torba lub inny wyrób z wykazu. Przykład: kubek na napoje z celulozy z powłoką z tworzywa trafia na wykaz w załącznikach nr 6 i 9 dopiero wtedy, gdy po weryfikacji składu uznasz go za wyrób z tworzywa.
3. Zbierz dokumentację składu. Od dostawcy potrzebujesz informacji, z czego dokładnie wykonano wyrób i czy ma powłokę lub warstwę z tworzywa.
4. Przy wątpliwościach skonsultuj się ze specjalistą. Dotyczy to zwłaszcza materiałów mieszanych i biopochodnych.
Praktyczne przykłady rozliczeń znajdziesz w artykułach o ewidencji i sprawozdaniach dla kartonów i opakowań w BDO oraz o BDO dla sklepu spożywczego.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (ELI)
- Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)
Najczęściej zadawane pytania
Czy oznaczenie „ekologiczny” lub „biodegradowalny” wyłącza opakowanie z przepisów?
Same oznaczenia marketingowe nie są kryterium w przepisach, które tu analizujemy. Definicja opakowania obejmuje wyrób z „jakiegokolwiek materiału” (art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi), a zakres SUP wyznaczają wykazy w załącznikach nr 6, 7 i 9 (Dz.U. 2024 poz. 433). Status konkretnego materiału warto potwierdzić ze specjalistą. Więcej o ewidencji w artykule BDO: kartony i opakowania.
Czy opłata w punkcie sprzedaży obejmuje też torby i filtry?
Nie. Załącznik nr 6 (art. 3b i 3c ustawy SUP, Dz.U. 2024 poz. 433) obejmuje wyłącznie kubki na napoje i pojemniki na żywność. Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego i filtry tytoniowe są w załączniku nr 9, czyli w rocznej opłacie producenta lub importera z art. 3k. Więcej o gastronomii w artykule BDO dla restauracji i food trucka.
Czy wyrób napełniany dopiero przy sprzedaży może być opakowaniem?
Tak. Według art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi za opakowanie uważa się wyrób spełniający funkcje opakowania, wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży, oraz wyrób jednorazowego użytku sprzedany, wypełniony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Więcej dla handlu w artykule BDO dla sklepu spożywczego.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
