Co to jest kara BDO? Podstawy i rodzaje kar

Kara BDO to sankcja za naruszenie obowiązków w rejestrze BDO. Art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach przewiduje administracyjną karę od 1000 do 1 000 000 zł za całkowity brak wymaganego wpisu. Niezłożenie wniosku o wpis, zmianę wpisu lub wykreślenie z rejestru to osobne wykroczenie z art. 179 tej ustawy, zagrożone karą aresztu albo grzywny.

Jakie kary obejmuje kara BDO?

Potocznie „kara BDO” oznacza kilka różnych sankcji z ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328). Różnią się podstawą, rodzajem i organem, dlatego nie należy ich ze sobą utożsamiać. Poniższa tabela zestawia je w jednym miejscu.

Kwota administracyjnej kary pieniężnej za czyny z art. 194 ust. 1 pkt 5, 5a i 5b wynika z ust. 3 tego artykułu i wynosi od 1000 do 1 000 000 zł. Karę za pominięcie numeru (pkt 5a) i za błędną ewidencję (pkt 5b) wymierza wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ). W praktyce oznacza to, że ten sam przedsiębiorca może odpowiadać za różne czyny w różnym trybie: administracyjnym albo przed sądem.

Czy nieaktualny wpis w BDO oznacza karę z art. 194?

Nie w każdym przypadku. Art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach dotyczy prowadzenia działalności z art. 50 ust. 1 bez wymaganego wpisu do rejestru. Karze więc całkowity brak wpisu, a nie samo posiadanie wpisu, który się zdezaktualizował.

Zaległość w zmianie wpisu (art. 59 ustawy o odpadach) jest odrębnym czynem. Odpowiada się za nią na podstawie art. 179, czyli w trybie wykroczeniowym, a nie z art. 194.

Jest jednak wąski przypadek graniczny. Jeśli faktycznie prowadzona, nowa lub rozszerzona działalność nie jest pokryta żadnym wpisem, ta część działalności może dodatkowo, samodzielnie podlegać art. 194 ust. 1 pkt 5. Nie dotyczy to każdego nieaktualnego wpisu, lecz sytuacji, w której zakres działalności faktycznie wykracza poza wpis. Warto sprawdzić w swoim wpisie w rejestrze BDO, czy obejmuje on wszystkie rodzaje działalności, które firma rzeczywiście wykonuje.

Co grozi za niezłożenie wniosku o wpis, zmianę lub wykreślenie?

Kto wbrew art. 50 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz art. 60 ust. 1 ustawy o odpadach nie składa wniosku o wpis do rejestru, o zmianę wpisu lub o wykreślenie z rejestru, podlega według art. 179 karze aresztu albo grzywny. Ta sama kara grozi za złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym. Jest to wykroczenie, więc sprawę rozpatruje sąd, a nie organ ochrony środowiska.

Odpowiedzialność z art. 179 nie znika dlatego, że marszałek województwa dokona odpowiedniej czynności z urzędu. Przepis obejmuje też wniosek aktualizacyjny (art. 59) i wniosek o wykreślenie (art. 60), nie tylko pierwotny wniosek o wpis (art. 50). Ustawa o odpadach nie podaje w art. 179 kwoty grzywny, więc jej wysokość trzeba sprawdzić w przepisach o wykroczeniach.

Czy brak numeru BDO na dokumentach i błędna ewidencja to osobne kary?

Tak. Podmiot już zarejestrowany, który pomija numer rejestrowy na dokumentach wbrew art. 63, podlega administracyjnej karze pieniężnej z art. 194 ust. 1 pkt 5a w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach. Jest to samodzielny czyn, dlatego ważny wpis nie chroni przed tą karą.

Osobno art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 karze nieprowadzenie ewidencji odpadów albo prowadzenie jej w sposób nieterminowy lub niezgodny ze stanem rzeczywistym. Karę wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska. Obowiązek ewidencji dotyczy podmiotów objętych art. 66 ust. 1–3 tej ustawy. Szczegóły omawia artykuł o karze za brak ewidencji odpadów.

Co zrobić teraz?

Poniższe kroki to wnioski praktyczne oparte na opisanych przepisach, a nie osobne normy prawne.

• Sprawdź, czy masz wpis. W praktyce oznacza to, że jeśli prowadzisz działalność z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, a wpisu nie masz, grozi Ci kara z art. 194 ust. 1 pkt 5. Zacznij od rejestracji w BDO.
• Aktualizuj wpis w terminie. Niezłożenie wniosku o zmianę wpisu (art. 59) lub o wykreślenie (art. 60) podlega art. 179.
• Sprawdzaj dokumenty i ewidencję. Numer rejestrowy musi być na dokumentach objętych art. 63, a ewidencja ma być prowadzona terminowo i zgodnie ze stanem rzeczywistym (art. 194 ust. 1 pkt 5a i 5b).
• Przygotuj się na kontrolę. Przebieg opisuje artykuł o kontroli BDO.

Pełne brzmienie przepisów znajdziesz w ustawie o odpadach w Dzienniku Ustaw. Przy wątpliwościach, który przepis dotyczy Twojej firmy, skontaktuj się z doradcą ROZ.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.