Jak wygląda oznaczenie kaucji na butelce?

Oznaczenie kaucji na butelce wskazuje, że opakowanie objęto systemem kaucyjnym, i określa wysokość kaucji. Według art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi umieszczają je na opakowaniach wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio takie produkty. Wzór oznakowania, czyli jego wygląd, określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 40l ust. 2).

Co musi zawierać oznaczenie kaucji na butelce?

Według art. 40l ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje oraz wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje są obowiązani umieszczać na opakowaniach oznakowanie. Oznakowanie to ma wskazywać na objęcie opakowania systemem kaucyjnym oraz określać wysokość kaucji.

W praktyce oznacza to, że na opakowaniu powinny być dwie informacje: że opakowanie podlega systemowi kaucyjnemu oraz ile wynosi kaucja. Ten wniosek opiera się na art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Ogólny opis systemu znajdziesz w artykule System kaucyjny w Polsce.

Jak wygląda wzór oznakowania i gdzie go zobaczyć?

Art. 40l ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi stanowi, że wzór oznakowania, o którym mowa w ust. 1, określa załącznik nr 4 do ustawy. Wygląd oznaczenia na butelce wynika więc z tego załącznika, a nie z dowolnego projektu etykiety.

Aby zobaczyć wzór, otwórz tekst jednolity ustawy (Dz.U. 2026 poz. 619) na portalu Dziennik Ustaw (ELI) i przejdź do załącznika nr 4. Treść oznaczenia, zgodnie z art. 40l ust. 1, obejmuje informację o objęciu opakowania systemem kaucyjnym oraz kwotę kaucji. Szczegóły graficzne, takie jak kształt symbolu, jego rozmiar czy umiejscowienie, warto odczytać bezpośrednio z załącznika nr 4, bo to on jest wzorem wskazanym w ustawie.

Kto musi umieścić oznaczenie na opakowaniu?

Obowiązek z art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dotyczy dwóch grup. Pierwsza to wprowadzający produkty w opakowaniach na napoje. Druga to wprowadzający bezpośrednio produkty w opakowaniach na napoje. Przepis wymienia tylko te dwie grupy, więc konsument jako taki nie jest adresatem obowiązku.

W praktyce oznacza to, że za treść etykiety odpowiada firma, która wprowadza napój w opakowaniu na rynek. Konsument odczytuje oznakowanie na opakowaniu, które trzyma w ręku. Firma powinna uwzględnić wzór przy przygotowaniu etykiety albo nadruku. Osobno uregulowane są obowiązki rejestracyjne firm, które opisuje artykuł Rejestracja w BDO i wpis do rejestru.

Jaką kwotę kaucji podaje oznaczenie?

Oznakowanie ma określać wysokość kaucji (art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Stawki ustala rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 lipca 2024 r. w sprawie wysokości kaucji dla poszczególnych rodzajów opakowań objętych systemem kaucyjnym (Dz.U. 2024 poz. 1046), wydane na podstawie delegacji z art. 40m ust. 2 ustawy. Rozporządzenie obowiązuje od 31 lipca 2024 r.

Wysokość kaucji zależy od rodzaju opakowania, jego materiału i pojemności. Wartości z § 1 rozporządzenia zestawia tabela.

Pełniejsze zestawienie stawek znajdziesz w artykule Ile wynosi kaucja za butelkę i za puszkę.

Co oznacza oznaczenie na butelce zwrotnej?

Jeśli trzymasz zwrotną butelkę szklaną, oznakowanie z art. 40l ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi powinno wskazywać na objęcie jej systemem kaucyjnym oraz określać wysokość kaucji. Według § 1 rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1046) kaucja za butelkę szklaną zwrotną (wielokrotnego użytku) do 1,5 l wynosi 1,00 zł.

W praktyce oznacza to, że kwota na takiej butelce powinna odpowiadać 1,00 zł. Wygląd samego oznaczenia wyznacza załącznik nr 4 do ustawy (art. 40l ust. 2), więc ten sam wzór służy do sprawdzenia etykiety zarówno na butelce zwrotnej, jak i na innych opakowaniach objętych systemem.

Co zrobić, gdy trzymasz butelkę lub puszkę?

Sprawdź na opakowaniu, czy jest oznakowanie wskazujące na objęcie systemem kaucyjnym oraz czy podano kwotę kaucji. Następnie porównaj rodzaj opakowania z tabelą. Jednorazowa butelka plastikowa do 3 l i puszka metalowa do 1 l mają kaucję 0,50 zł, a zwrotna butelka szklana do 1,5 l ma kaucję 1,00 zł (§ 1 rozporządzenia, Dz.U. 2024 poz. 1046).

Jeśli kwota wygląda inaczej, warto zweryfikować w tekście rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1046), opublikowanym w Dzienniku Ustaw, czy opakowanie należy do właściwej kategorii pod względem materiału, pojemności i tego, czy jest jednorazowe, czy zwrotne.

Co sprawdzić, gdy przygotowujesz etykietę?

Jeśli wprowadzasz napoje w opakowaniach, wykonaj trzy kroki. Po pierwsze, ustal rodzaj opakowania i jego pojemność. Po drugie, odczytaj odpowiednią stawkę z § 1 rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1046). Po trzecie, porównaj projekt etykiety ze wzorem z załącznika nr 4 do ustawy, o którym mowa w art. 40l ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Oznakowanie ma wskazywać na objęcie opakowania systemem kaucyjnym i określać wysokość kaucji (art. 40l ust. 1 tej ustawy). Przy wątpliwościach co do zakwalifikowania opakowania sięgnij do tekstu jednolitego ustawy (Dz.U. 2026 poz. 619) na Dziennik Ustaw (ELI).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.