Jakie obowiązki mają SUP w gastronomii?

Kogo dotyczą obowiązki SUP w gastronomii?

Obowiązkom SUP podlega przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, która oferuje produkty SUP wymienione w załączniku nr 6 – jako opakowanie albo jako żywność lub napoje w nich zapakowane (art. 3b ust. 1). Te same obowiązki mają przedsiębiorcy oferujący takie produkty przez automaty (art. 3b ust. 2). Restauracja, bar, kawiarnia czy punkt z jedzeniem na wynos mieszczą się więc w kręgu podmiotów, jeśli faktycznie oferują produkty z załącznika nr 6. Samo prowadzenie lokalu gastronomicznego nie wystarcza – decyduje to, co lokal wydaje klientom i w czym.

Jak działa opłata SUP i opakowanie niejednorazowe?

Podmiot oferujący produkty SUP objęte opłatą musi pobrać opłatę od użytkownika końcowego, czyli od klienta (art. 3b ust. 1 i 2). Ustawa wymaga też, aby klientowi zaoferować alternatywę w postaci opakowania niejednorazowego (art. 3b ust. 3). Obowiązek z ust. 1 i 2 obowiązuje od 1 stycznia 2024 r., natomiast ust. 3, czyli zapewnienie dostępności opakowań alternatywnych, wszedł w życie dopiero 1 lipca 2024 r. (art. 22 pkt 2 ustawy nowelizującej, Dz.U. 2023 poz. 877). Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1–3 sprawuje wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej (art. 3b ust. 4).

Jakie są terminy wpłaty opłaty i sprawozdania?

Pobrana opłata nie zostaje w lokalu. Przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 wnoszą ją na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce jej pobrania, do 15 marca roku następującego po roku, w którym opłatę pobrano (art. 3d).

Osobno trzeba złożyć sprawozdanie. Nie ma dla niego odrębnego kanału: przedsiębiorcy z art. 3b ust. 1 i 2 składają je jako część rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z art. 73 ustawy o odpadach – art. 73 ust. 1 pkt 2b wymienia ich wprost – w zakresie informacji z art. 73 ust. 2 pkt 3a. Sprawozdanie składa się za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO (art. 76 ust. 2), do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy, marszałkowi województwa właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia jednostki gastronomicznej albo lokalizację urządzenia vendingowego (art. 76 ust. 1 pkt 4). Termin jest taki sam jak ogólny termin sprawozdawczy w BDO. Podstawą jest art. 3h ust. 3 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433) w związku z przepisami ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Czego dotyczą kary od 10 000 zł do 100 000 zł?

Ustawa przewiduje administracyjną karę pieniężną od 10 000 zł do 100 000 zł za naruszenie któregokolwiek z siedmiu obowiązków wymienionych w art. 40a pkt 8–14 (art. 40b ust. 1 pkt 3, ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz.U. 2024 poz. 433)). Karę wymierza decyzją wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 40b ust. 3). Dotyczy ona m.in. oznakowania produktów z załącznika nr 8 (art. 3j) i ewidencji produktów z załącznika nr 9 wprowadzonych do obrotu (art. 3o ust. 1). Kara odnosi się do naruszenia konkretnego obowiązku, a nie do samego faktu bycia podmiotem obowiązanym, a podmioty obowiązane różnią się między punktami 8–14 – wśród nich są wprowadzający do obrotu produkty SUP i producenci. Dlatego warto sprawdzić w tekście ustawy, w art. 40a pkt 8–14, który z tych obowiązków dotyczy konkretnie Twojej działalności, zanim uznasz, że kara Cię dotyczy lub nie dotyczy.

Przykład: lokal z jedzeniem na wynos

Bar prowadzi sprzedaż dań na wynos w opakowaniach z załącznika nr 6. Od 1 stycznia 2024 r. pobiera od klientów opłatę SUP, a od 1 lipca 2024 r. proponuje też opakowanie niejednorazowe. Opłaty pobrane w całym 2025 roku bar wpłaca na rachunek marszałka właściwego dla miejsca pobrania do 15 marca 2026 r. W tym samym terminie składa w BDO sprawozdanie za 2025 rok. Gdyby ten sam przedsiębiorca miał też automat z napojami, który oferuje produkty SUP, obowiązki z art. 3b ust. 2 obejmują i ten automat.

Co zrobić w lokalu krok po kroku?

1. Sprawdź, które produkty i opakowania, które lokal oferuje, znajdują się w załączniku nr 6 do ustawy.

2. Ustaw w kasie pobieranie opłaty SUP od klienta i miej gotową ofertę opakowania niejednorazowego.

3. Prowadź rozliczenie pobranych opłat w podziale na rok kalendarzowy i miejsce pobrania, bo od tego zależy właściwy marszałek.

4. Do 15 marca wpłać opłatę na rachunek marszałka i złóż sprawozdanie przez indywidualne konto w BDO.

Jeśli nie masz jeszcze konta, zacznij od rejestracji firmy w BDO. Szczegóły naliczania znajdziesz w artykule o opłacie SUP w BDO, a całość obowiązków lokali opisujemy w materiale BDO dla gastronomii. Rozliczenie sprawozdania SUP w praktyce pokazuje strona sprawozdanie i opłata SUP w BDO.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.