Jak sklasyfikować odpady według kodów krok po kroku?

Jak sklasyfikować odpady według kodów krok po kroku? Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o odpadach oraz objaśnieniem 3 w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów szukasz kodu według źródła powstawania najpierw w grupach 01–12 i 17–20, potem 13–15, następnie 16, a kod na 99 wybierasz na końcu.

Co nakazuje ustawa przy klasyfikacji odpadów?

Podstawą jest art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328). Odpady klasyfikuje się przez zaliczenie ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów, z uwzględnieniem: źródła powstawania, właściwości powodujących, że odpady są niebezpieczne, oraz składników, dla których przekroczenie granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może sprawić, że odpad jest niebezpieczny.

Właściwości niebezpieczne wskazują rozporządzenia UE nr 1357/2014 i 2017/997 oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy (art. 4 ust. 1 pkt 2). Wykaz składników określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 4 ust. 2). Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje, ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych, określa minister właściwy do spraw klimatu w rozporządzeniu (art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach). Ewidencja odpadów jest prowadzona zgodnie z katalogiem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 (art. 66 ust. 1 ustawy).

Od której grupy zacząć i w jakiej kolejności szukać kodu?

Kolejność wynika z objaśnienia 3 do tabeli w załączniku do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (tekst rozporządzenia w eli.gov.pl). Rozporządzenie weszło w życie 6 stycznia 2020 r.

Objaśnienie 3 zawiera zastrzeżenie, że pierwszy krok stosuje się „z zastrzeżeniem akapitu 5 i 6” tego objaśnienia. Przed nadaniem kodu warto sprawdzić w załączniku do rozporządzenia w sprawie katalogu odpadów, czy akapity 5 i 6 objaśnienia 3 nie dotyczą Twojego odpadu.

Dlaczego kod kończący się na 99 wybiera się na końcu?

Kod kończący się na 99 oznacza „inne niewymienione odpady”. Objaśnienie 3 do katalogu odpadów z rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. przewiduje go dopiero wtedy, gdy nie ma odpowiedniej pozycji w grupie 16. Wtedy odpad klasyfikuje się w grupie według źródła powstawania. Kod na 99 nie jest więc punktem wyjścia, tylko ostatnim krokiem, a w pierwszym kroku kody na 99 są wyłączone.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Skład odpadu może mieć znaczenie dla klasyfikacji. Art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) każe uwzględnić składniki, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może powodować, że odpad jest niebezpieczny. Składniki te określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 4 ust. 2). Przy braku danych o składzie warto zweryfikować go u wytwórcy odpadu lub w dokumentacji technicznej produktu, zanim nadasz kod.

Osobną sprawą jest zmiana klasyfikacji odpadu niebezpiecznego na inny niż niebezpieczny. Ustawa o odpadach reguluje ją w art. 5 i 7, więc nie wynika ona z samej procedury wyboru kodu opisanej powyżej.

Co konkretnie zrobić teraz?

1. Ustal źródło powstawania odpadu i wyszukaj w grupach 01–12 lub 17–20 sześciocyfrowy kod rodzaju odpadu, pomijając kody na 99 (objaśnienie 3 do katalogu odpadów z rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r.).

2. Jeśli nie ma pozycji, przejdź do grup 13–15, potem do grupy 16, a na końcu do kodu na 99 (objaśnienie 3 do tego samego katalogu).

3. Sprawdź, czy skład odpadu nie wskazuje na składniki z załącznika nr 4 do ustawy o odpadach (art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, Dz.U. 2026 poz. 1328).

4. Więcej o kodach znajdziesz w artykule Kody odpadów w BDO, a o raportowaniu w tekście Sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.

Jeśli odpad powstaje przy świadczeniu usług, pomocny będzie też poradnik jak ustalić wytwórcę odpadów przy świadczeniu usług.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę klasyfikacji da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co kawa dla zespołu w skali miesiąca, a w zamian masz spokój, że kod w ewidencji i w BDO jest dobrany rzetelnie.

Warto wybrać firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Jeśli masz wątpliwości co do kodu, zapraszamy: kontakt z ekspertem.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.