Zwolnienie wytwórcy odpadów z wpisu do BDO – kiedy?

Wytwórca odpadów nie podlega wpisowi do rejestru BDO z tytułu wytwarzania odpadów, gdy nie jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, bo art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach wiąże ten wpis z obowiązkiem ewidencji. Zwolnienie z ewidencji obejmuje rodzaje i ilości odpadów określone w rozporządzeniu z 5 listopada 2024 r. (art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5) oraz rolników na użytkach poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1 (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c). Odrębnie art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach wymienia podmioty, które nie podlegają wpisowi, m.in. transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady.

Kiedy wytwórca odpadów nie musi składać wniosku o wpis?

Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach nakłada obowiązek wpisu na wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów, z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, które są wpisywane z urzędu. Tekst jednolity ustawy: Dz.U. 2026 poz. 1328. Obowiązek jest więc powiązany z ewidencją, a nie z samym faktem, że firma wytwarza odpady.

Sam rodzaj działalności, na przykład sklep czy lokal gastronomiczny, nie przesądza o wpisie. Decyduje to, czy podmiot ma obowiązek ewidencji własnych odpadów (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach). Szczegóły dla konkretnych branż opisaliśmy w artykułach BDO dla sklepu spożywczego i BDO dla salonu fryzjerskiego.

Skąd bierze się zwolnienie z ewidencji?

Według art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach obowiązek ewidencji nie dotyczy rodzajów lub ilości odpadów określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 5. Art. 66 ust. 5 każe ministrowi właściwemu do spraw klimatu określić je w rozporządzeniu. Minister ma się kierować szkodliwością odpadów oraz potrzebą ułatwień przy wytwarzaniu niewielkich ilości.

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) weszło w życie 1 stycznia 2025 r. W praktyce oznacza to, że jeśli wytwarzasz odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach objętych tym zwolnieniem, wpis do BDO z tytułu bycia wytwórcą nie powstaje (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w zw. z art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy o odpadach).

Czy zwolnienie z ewidencji nadal obowiązuje?

Rozporządzenie z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) zawęziło zwolnienie, ale go nie zniosło. Od 1 stycznia 2025 r. usunięto z listy zwolnień dokładnie pięć kodów odpadów niebezpiecznych. Kody odpadów innych niż niebezpieczne w większości nadal mają zwolnienie ilościowe.

Warto sprawdzić w rozporządzeniu z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), czy kod każdego odpadu, który wytwarzasz, nadal na nim figuruje i jaki limit ilościowy dla niego przewidziano. Listę kodów odpadów znajdziesz w artykule kody odpadów w BDO.

Kto jeszcze jest zwolniony i na jakiej podstawie?

Wpis z urzędu nie jest zwolnieniem, lecz alternatywnym trybem uzyskania wpisu: marszałek województwa wpisuje takie podmioty do rejestru sam (art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach), jeżeli nie uzyskały wpisu na podstawie art. 50 ust. 2. Zwolniony jest wyłącznie zakres działalności mieszczący się w kategoriach z art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach, a inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu.

Czy rolnik poniżej 75 ha jest zwolniony?

Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach zwalnia z obowiązku ewidencji wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha. Warunek: rolnik nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Art. 51 ust. 2 pkt 5 tej ustawy wyłącza takiego rolnika także z wpisu, o ile nie podlega on wpisowi z innego tytułu, na przykład z powodu odrębnej działalności objętej art. 50.

Rolnik, który uzyskał pozwolenie lub zezwolenie z katalogu art. 51 ust. 1 pkt 1-5 (na przykład zezwolenie na zbieranie odpadów), podlega wpisowi z urzędu, więc ze zwolnienia z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c nie korzysta. Warto sprawdzić, czy któraś z posiadanych decyzji (pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów) mieści się w katalogu art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach.

Jak udokumentować zwolnienie z wpisu?

Przepisy, o których mowa wyżej, wiążą zwolnienie z okolicznościami, które da się wykazać: kodami i ilościami odpadów oraz u rolnika powierzchnią użytków rolnych. Poniższe kroki to wniosek praktyczny, a nie wymóg ustawowy:

• Zestaw własne dane o odpadach z listą z rozporządzenia z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644) i zapisz wynik porównania.
• Rolnik powinien mieć pod ręką dane o powierzchni użytków rolnych potwierdzające, że gospodaruje na powierzchni poniżej 75 ha (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach).
• Sprawdź i zanotuj, czy masz decyzje z katalogu art. 51 ust. 1 pkt 1-5 ustawy o odpadach, bo wtedy marszałek województwa wpisuje podmiot z urzędu.
• Zachowaj datę i podstawę oceny. Przy zmianie rodzaju lub ilości odpadów warto ocenę powtórzyć.

Jakie są wyjątki i granice zwolnienia?

Zwolnienie z wpisu z tytułu wytwórcy nie oznacza zwolnienia z wpisu z innych tytułów. Art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach obejmuje m.in. transportujących odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawców i pośredników w obrocie odpadami oraz prowadzących przetwarzanie odpadów zwolnione z obowiązku posiadania pozwolenia. Obejmuje też wprowadzających do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami. Zakres zależy od rodzaju działalności, a nie od jednego wspólnego progu.

Skutki braku wpisu opisaliśmy w artykule kara za brak wpisu do BDO.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy jesteś obowiązany do ewidencji odpadów. Jeśli tak, art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach wymaga wpisu (z wyłączeniem podmiotów z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, wpisywanych z urzędu).

2. Jeśli wytwarzasz odpady wyłącznie w zwolnionych rodzajach i ilościach, wpis z tego tytułu nie powstaje. Zachowaj dokumentację, jak opisano wyżej.

3. Jeśli wpis jest potrzebny, art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach nakazuje uzyskać go przed rozpoczęciem działalności. Gdy działalność już trwa bez wpisu, wniosek należy złożyć niezwłocznie.

4. Wniosek składa się w formie elektronicznej przez konto w systemie BDO (art. 53 ust. 2 ustawy o odpadach); wyjątek dotyczy podmiotów zagranicznych bez oddziału w Polsce (art. 53 ust. 2a-3). Kolejne etapy opisuje artykuł rejestracja firmy w BDO krok po kroku.

Zobacz też

• Rejestracja w BDO 2026 — wniosek, wpis i obsługa zaległości

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co firmowy internet przez miesiąc, a w zamian masz spokój i pewność podstawy prawnej przed urzędem i kontrahentem. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Zapraszamy do zgłoszenia przez kontakt z ekspertem.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.