Za brak prawidłowej klasyfikacji odpadów według kodów grozi przede wszystkim kara za ewidencję niezgodną ze stanem rzeczywistym: administracyjna kara pieniężna od 1000 zł do 1 000 000 zł (art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 ustawy o odpadach), wymierzana decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach). Ewidencję prowadzi się zgodnie z katalogiem odpadów (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach), więc błędny kod może narazić na zarzut ewidencji niezgodnej ze stanem rzeczywistym.
Stan prawny na: 2026-10-05
Jak klasyfikuje się odpady według kodów?
Zgodnie z art. 4 ust. 1–3 ustawy o odpadach odpady klasyfikuje się przez zaliczenie ich do odpowiedniej grupy, podgrupy i rodzaju odpadów. Przy klasyfikacji uwzględnia się:
- źródło powstawania odpadu,
- właściwości powodujące, że odpad jest niebezpieczny (rozporządzenia UE 1357/2014 i 2017/997 oraz przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy),
- składniki, dla których przekroczenie wartości granicznych stężeń substancji niebezpiecznych może czynić odpad niebezpiecznym (wykaz w załączniku nr 4 do ustawy).
Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje oraz ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu (art. 4 ust. 3). Pomocne mogą być wyszukiwarka kodów odpadów i katalog odpadów 2025. Brzmienie art. 4 sprawdzisz w ustawie o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587).
Dlaczego błędny kod odpadu może skutkować karą za ewidencję?
Posiadacz odpadów jest obowiązany prowadzić na bieżąco ich ilościową i jakościową ewidencję zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 (art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach). Art. 194 ust. 1 pkt 5b w zw. z ust. 3 przewiduje administracyjną karę pieniężną od 1000 zł do 1 000 000 zł za nieprowadzenie ewidencji albo prowadzenie jej nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym. Kara dotyczy więc także samego nieprowadzenia ewidencji lub wpisów spóźnionych.
Przepisy nie stanowią wprost, że „zły kod” jest ewidencją niezgodną ze stanem rzeczywistym; to wniosek z art. 66 ust. 1 i art. 194 ust. 1 pkt 5b. Kara jest powiązana z obowiązkiem ewidencji, a nie z osobnym przepisem o kodach. Obowiązek ten dotyczy podmiotów z art. 66 ust. 1–3, o ile nie korzystają ze zwolnienia z art. 66 ust. 4.
Kary z art. 194 ust. 1 nie stosuje się, gdy za to samo naruszenie może być ustalona opłata podwyższona z art. 293 Prawa ochrony środowiska (art. 194 ust. 2 ustawy o odpadach).
Czego nie wolno robić przy odpadach niebezpiecznych?
Art. 5 ustawy o odpadach zakazuje zmiany klasyfikacji odpadów niebezpiecznych na inne niż niebezpieczne przez ich rozcieńczanie lub mieszanie ze sobą albo z innymi odpadami, substancjami lub materiałami, prowadzące do obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych poniżej poziomu określonego dla odpadów niebezpiecznych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 posiadacz może zmienić klasyfikację odpadu niebezpiecznego na inny niż niebezpieczny tylko wtedy, gdy wykaże, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych określonych w rozporządzeniach UE 1357/2014 i 2017/997. W przypadku odpadów o właściwościach zakaźnych musi też wykazać, że nie spełniają one warunków uznania za zakaźne (przepisy wydane na podstawie art. 3 ust. 5). Ustawa nie określa w art. 7 ust. 1 formy ani trybu takiego wykazania.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy jesteś obowiązany do prowadzenia ewidencji (art. 66 ust. 1–3) i czy nie obejmuje Cię zwolnienie z art. 66 ust. 4.
2. Zestaw kody w kartach ewidencji i KPO z katalogiem odpadów, uwzględniając źródło powstania odpadu, jego właściwości niebezpieczne i składniki (art. 4 ust. 1).
3. Popraw wpisy, które nie odpowiadają rzeczywistym odpadom, ze szczególną uwagą dla odpadów niebezpiecznych.
4. Gdy kod jest niejasny, zleć weryfikację ewidencji specjalistowi. Przykład typowych błędów opisuje studium przypadku firmy budowlanej. Możesz też skorzystać z obsługi ewidencji odpadów lub zobaczyć karę za brak ewidencji odpadów.
Źródło: ustawa o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2023 poz. 1587.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy podmiot, który nie jest posiadaczem odpadów, też prowadzi ewidencję?
Tak, ale w ograniczonym zakresie. Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami, którzy nie są posiadaczami odpadów, prowadzą na bieżąco ewidencję wyłącznie odpadów niebezpiecznych (art. 66 ust. 3 ustawy o odpadach).
Kto wymierza karę za ewidencję niezgodną ze stanem rzeczywistym?
Karę za naruszenie z art. 194 ust. 1 pkt 5b ustawy o odpadach wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub gospodarowania odpadami (art. 196 ustawy o odpadach). Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 201 ust. 1 ustawy o odpadach).
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
