Czy torby papierowe podlegają BDO?

Obowiązek wpisu do BDO z tytułu toreb dotyczy toreb z tworzywa sztucznego objętych opłatą recyklingową, a nie toreb papierowych. Wpis wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328) oraz art. 10 ust. 1 pkt 6 ustawy o opakowaniach (Dz.U. 2026 poz. 619); firma może jednak podlegać mu z innych powodów, na przykład jako wprowadzający opakowania.

Pytanie o torby papierowe pojawia się najczęściej u sprzedawców, którzy przeszli z reklamówek na papier i chcą wiedzieć, czy razem z folią zniknął obowiązek wpisu do rejestru. Odpowiedź ma dwie warstwy. Pierwsza dotyczy samej przesłanki z torbami, która jest zapisana wyłącznie dla toreb z tworzywa sztucznego objętych opłatą recyklingową. Druga to pozostałe kategorie podmiotów z ustawy o opakowaniach, które oceniamy niezależnie od rodzaju torby. Artykuły bez nazwy ustawy pochodzą z ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Dlaczego torba papierowa nie uruchamia obowiązku z tytułu toreb?

Przepis o wpisie do BDO dla handlu wskazuje przedsiębiorcę prowadzącego jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, w której oferowane są torby na zakupy z tworzywa sztucznego objęte opłatą recyklingową (art. 10 ust. 1 pkt 6 oraz art. 40a). Ten sam obowiązek wynika z art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach (Dz.U. 2026 poz. 1328). Obowiązek obejmuje podmiot niezależnie od tego, czy jest wytwórcą odpadów ponad próg ewidencji, czy wprowadzającym opakowania lub produkty w opakowaniach. Skoro warunkiem jest torba z tworzywa sztucznego, torba wyłącznie papierowa nie spełnia tej przesłanki. To nasz wniosek z brzmienia przepisu, a nie osobny zapis o papierze.

Torby z tworzywa dzielą się na trzy kategorie grubości (art. 8 pkt 15a). Opłata recyklingowa obejmuje torby lekkie i pozostałe, a najcieńsze torby są wprost wyłączone z opłaty (art. 40a ust. 2). Wyłączenie najcieńszych toreb oznacza, że ich samodzielne oferowanie nie aktywuje przesłanki z toreb.

Tabela zestawia kategorie toreb i skutek dla przesłanki wpisu. Podstawa: art. 8 pkt 15a, art. 10 ust. 1 pkt 6 i art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 619); wiersz o torbie papierowej to wniosek z tych przepisów.

Kto i tak może podlegać wpisowi do BDO?

Brak przesłanki z torbami nie zamyka tematu. Wpisowi obowiązkowemu podlega przedsiębiorca należący do którejkolwiek z kategorii z art. 10 ust. 1 pkt 1–6, w zakresie tej działalności, którą dana kategoria opisuje. Przepis wymienia:

Tabela przedstawia sześć kategorii z art. 10 ust. 1 pkt 1–6 w zw. z art. 49 ustawy o odpadach. Stan na 2026-11-03.

Firma, która wprowadza do obrotu opakowania albo produkty w opakowaniach, może mieścić się w pkt 4 lub 5. To odrębne kategorie, oceniane niezależnie od pkt 6. Samo ich istnienie nie przesądza, że konkretny sklep jest wprowadzającym. Ten tekst nie rozstrzyga takiej oceny dla konkretnej firmy, dlatego przy wątpliwościach warto zweryfikować swoją rolę przed rejestracją. Szerzej o samej procedurze piszemy w tekście rejestracja firmy w BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Torby mieszane. Przepis o opłacie recyklingowej mówi o torbach z tworzywa sztucznego. Gdy torba papierowa ma dodatki z tworzywa, na przykład folię albo plastikowe elementy, przepis o opłacie mówi o torbach z tworzywa i nie rozstrzyga wprost takiego przypadku, więc warto sprawdzić skład torby u dostawcy i w razie wątpliwości zapytać urząd marszałkowski.
• Sprzedaż obu rodzajów toreb. Jeśli w tej samej jednostce oferujesz papier i lekkie torby z tworzywa, przesłanka z toreb działa przez torby z tworzywa. Zastąpienie części asortymentu papierem jej nie wyłącza, dopóki w jednostce są oferowane torby objęte opłatą.
• Wyłącznie torby bardzo lekkie. Samo oferowanie najcieńszych toreb higienicznych nie aktywuje tej przesłanki, ale nie wyłącza pozostałych kategorii z art. 10 ust. 1.
• Wpis na wniosek. Dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych, eksportujący takie odpady i prowadzący ich recykling są wpisywani wyłącznie na wniosek, i tylko gdy zamierzają wystawiać dokumenty DPR lub EDPR (art. 10 ust. 2). To nie jest powszechny obowiązek i nie dotyczy zwykłej sprzedaży toreb.

Jeśli sprzedajesz też torby z tworzywa, zobacz sprawozdanie z reklamówek, a o rozliczeniu toreb rozdawanych klientom za darmo piszemy w tekście czy darmowe torby foliowe też trzeba wykazać w sprawozdaniu. Terminy dotyczące opłaty omawiamy w tekście do kiedy wpłaca się opłatę recyklingową za torby.

Przykład: sklep z odzieżą przechodzi na papier

Butik oferował dotąd lekkie torby z folii, a od początku roku wydaje wyłącznie torby papierowe. Do końca zeszłego roku oferował torby objęte opłatą, więc wpis z tego tytułu był potrzebny. Po zmianie asortymentu przesłanka z pkt 6 przestaje działać. Właściciel nie może jednak uznać sprawy za zamkniętą. Sprawdza więc, czy wprowadza do obrotu opakowania albo produkty w opakowaniach, bo wtedy wpis wynika z pkt 4 lub 5. Dopiero ta ocena rozstrzyga, czy rejestr BDO jest dla niego obowiązkowy.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, z jakiego materiału są wszystkie torby, które oferujesz w jednostce handlu, w tym torby mieszane.

2. Jeśli oferujesz torby z tworzywa lekkie lub pozostałe, wpis do BDO jest obowiązkowy z tytułu art. 10 ust. 1 pkt 6.

3. Jeśli oferujesz wyłącznie papier lub wyłącznie torby bardzo lekkie, oceń pozostałe kategorie z art. 10 ust. 1, zwłaszcza pkt 4 i 5.

4. Przed złożeniem wniosku o wpis warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, jak oceniana jest torba łączona z tworzywem.

Którzy przedsiębiorcy muszą mieć wpis do BDO w związku z opakowaniami?

Wpisowi podlega przedsiębiorca z którejkolwiek z sześciu kategorii z art. 10 ust. 1 pkt 1–6 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, w zakresie opisanej tam działalności. Należą do nich wprowadzający opakowania, wprowadzający produkty w opakowaniach oraz prowadzący sklep lub hurtownię z torbami z tworzywa objętymi opłatą recyklingową. Podmioty z art. 10 ust. 2 wpisuje się wyłącznie na wniosek i tylko wtedy, gdy chcą wystawiać dokumenty DPR lub EDPR.

Czy sklep, który oferuje tylko najcieńsze torby foliowe, musi się rejestrować?

Samo oferowanie toreb bardzo lekkich, czyli cieńszych niż 15 mikrometrów, nie uruchamia przesłanki dotyczącej toreb, bo są one wprost wyłączone z opłaty recyklingowej (art. 40a ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Nie wyłącza to jednak pozostałych kategorii z art. 10 ust. 1, które mogą zastosować się niezależnie, więc warto sprawdzić, czy firma nie wprowadza opakowań lub produktów w opakowaniach.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.