Czym opłata SUP różni się od opłaty recyklingowej za torby na zakupy?

Opłata SUP od lekkich toreb to roczna opłata producenta lub importera (art. 3k), a opłatę recyklingową z art. 40a pobiera od kupującego sprzedawca. Pierwsza wynika z ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433), druga z ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz.U. 2026 poz. 619). To dwie niezależne opłaty, które płacą różne podmioty, więc nie są duplikatem ani konfliktem.

Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego nie podlegają opłacie SUP pobieranej od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c w związku z załącznikiem nr 6 do ustawy). Podlegają odrębnej opłacie rocznej producenta lub importera (art. 3k w związku z załącznikiem nr 9, sekcja I). Opłata recyklingowa za torby jest natomiast osobnym obowiązkiem sprzedawcy, który wydaje torby klientom (art. 40a ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Czym różnią się obie opłaty?

Poniższa tabela zestawia najważniejsze różnice. Dotyczy lekkich toreb na zakupy z tworzywa sztucznego.

Jak ustawa SUP dzieli swoje mechanizmy?

Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433) zawiera trzy odrębne mechanizmy produktowe, a nie jeden. Po pierwsze, zakaz wprowadzania do obrotu (art. 3i w związku z załącznikiem nr 7), który obejmuje m.in. sztućce, talerze i słomki. Po drugie, opłatę pobieraną od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c w związku z załącznikiem nr 6), która dotyczy wyłącznie kubków i pojemników na żywność. Po trzecie, opłatę roczną producenta lub importera, której nie pobiera się od konsumenta (art. 3k w związku z załącznikiem nr 9). W tym trzecim mechanizmie znajdują się m.in. pojemniki na żywność, opakowania i owijki, pojemniki na napoje, kubki, lekkie torby na zakupy oraz filtry tytoniowe.

Stąd częste nieporozumienie: ktoś szuka torby w opłacie pobieranej przy kasie, a tam jej nie ma. Torby są w mechanizmie producenta lub importera.

Jak działa opłata recyklingowa za torby?

Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, która oferuje torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania sprzedawanych produktów, musi pobrać opłatę recyklingową od kupującego. Pokrywanie jej przez sprzedawcę, czyli „darmowa torba”, jest zabronione (art. 40a ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619).

Opłatę wpłaca się kwartalnie, do 15. dnia miesiąca po zakończeniu kwartału, na rachunek właściwego marszałka województwa (art. 40c tej ustawy). Ustawowy maksymalny pułap wynosi 1 zł za sztukę (art. 40b); to strop, a nie rzeczywista stawka. Szczegóły terminów opisaliśmy w tekście do kiedy wpłaca się opłatę recyklingową za torby, a rozliczenie tej opłaty w sprawozdaniu w usłudze sprawozdanie z reklamówek.

Jakie torby obejmuje opłata recyklingowa?

Torby na zakupy z tworzywa sztucznego dzielą się na trzy kategorie grubości (art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619). Torba bardzo lekka, o grubości poniżej 15 mikrometrów, jest zwolniona z opłaty. Torba lekka, poniżej 50 mikrometrów, jest objęta opłatą. Torba pozostała, o grubości co najmniej 50 mikrometrów, jest objęta opłatą od 2023 r., po nowelizacji z Dz.U. 2023 poz. 877; wcześniej była zwolniona, ale to stan historyczny, nie obecny.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Torba bardzo lekka (poniżej 15 mikrometrów) to jedyna kategoria zwolniona z opłaty recyklingowej; opłaty nie pobiera się (art. 40a ust. 2). Dotyczy to typowo toreb na warzywa czy pieczywo luzem.
• Załącznik nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży) jest węższy, niż często zakładano: obejmuje wyłącznie kubki i pojemniki na żywność, a nie torby, chusteczki, baloniki ani filtry. Te produkty są w załączniku nr 9.
• Oferowanie wyłącznie toreb bardzo lekkich nie powoduje obowiązku wpisu do BDO z tytułu opłaty recyklingowej. Pozostałe obowiązki rejestracyjne firmy ocenia się osobno.
• Opłata SUP producenta lub importera i opłata recyklingowa sprzedawcy mogą dotyczyć tego samego rodzaju torby, ale obciążają różne podmioty i wynikają z różnych ustaw.

Co zrobić teraz?

1. Ustal swoją rolę. Jeśli sprzedajesz torby klientom, obowiązuje Cię opłata recyklingowa z art. 40a. Jeśli sam produkujesz lub importujesz lekkie torby, dotyczy Cię także opłata roczna producenta lub importera z art. 3k i załącznika nr 9.

2. Sprawdź grubość toreb. Torby poniżej 15 mikrometrów są zwolnione z opłaty recyklingowej.

3. Przykład: sklep wydaje przy kasie torby o grubości poniżej 50 mikrometrów. Pobiera od klienta opłatę recyklingową, nie wydaje torby „za darmo” i wpłaca opłatę kwartalnie na rachunek marszałka województwa (art. 40a i 40c). Jako przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego z takimi torbami podlega też obowiązkowi wpisu do rejestru BDO (art. 49 ust. 1 pkt 3 i art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. g ustawy o odpadach, Dz.U. 2026 poz. 1328, w związku z art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Wpis opisujemy w materiale o rejestracji firmy w BDO.

4. Zajrzyj do pokrewnych materiałów: opłata SUP w BDO oraz czy lekkie torby podlegają jednocześnie opłacie SUP i opłacie recyklingowej.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, która z opłat dotyczy Twojej firmy i jak ją rozliczyć w BDO, pomagamy ustalić zakres obowiązków i przygotować rozliczenie. Zobacz usługę sprawozdanie dotyczące opłaty SUP lub skontaktuj się z naszym ekspertem BDO.

Czy lekkie torby płaci się w ramach opłaty SUP przy kasie?

Nie. Lekkie torby na zakupy z tworzywa sztucznego nie podlegają opłacie SUP pobieranej od konsumenta w punkcie sprzedaży (art. 3b i 3c, załącznik nr 6). Podlegają odrębnej opłacie rocznej producenta lub importera (art. 3k, załącznik nr 9, sekcja I ustawy z 11 maja 2001 r., Dz.U. 2024 poz. 433). To mechanizm całkowicie odrębny od opłaty recyklingowej z art. 40a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Co jeszcze reguluje ustawa SUP poza opłatami?

Poza opłatami obejmuje zakaz wprowadzania do obrotu wybranych produktów (art. 3i, załącznik nr 7). Opłata pobierana od konsumenta w punkcie sprzedaży dotyczy wyłącznie kubków i pojemników na żywność (art. 3b i 3c, załącznik nr 6), a opłata roczna producenta lub importera obejmuje m.in. lekkie torby na zakupy (art. 3k, załącznik nr 9; Dz.U. 2024 poz. 433).

Kto musi pobierać opłatę recyklingową za torby?

Obowiązek ma przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego, która oferuje torby na zakupy z tworzywa sztucznego do pakowania sprzedawanych produktów. Pobiera opłatę od kupującego i nie może jej pokrywać sam (art. 40a ust. 1-2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619).

Które torby są zwolnione z opłaty recyklingowej?

Zwolniona jest tylko torba bardzo lekka, o grubości poniżej 15 mikrometrów (art. 40a ust. 2 i art. 8 pkt 15a ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619). Torby lekkie i pozostałe są objęte opłatą. Opłata SUP z załącznika nr 6 nie obejmuje toreb, ponieważ dotyczy wyłącznie kubków i pojemników na żywność (Dz.U. 2024 poz. 433).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.