Opłatę za korzystanie ze środowiska za dany rok kalendarzowy płaci się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, dalej POŚ), o ile roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ). W tym samym terminie składa się wykaz marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 POŚ), chyba że opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ).
Stan prawny na: 2026-10-15
Jaki jest termin płatności i co z wykazem?
Zgodnie z art. 285 ust. 2 POŚ podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do dnia 31 marca następnego roku. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ). Liczy się więc okres faktycznego korzystania, a nie stawka z dnia zapłaty.
Art. 286 ust. 1 POŚ nakazuje podmiotowi korzystającemu ze środowiska przedłożyć marszałkowi województwa wykaz „w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2”. Zapłata i wykaz mają więc jeden wspólny termin, a nie dwa osobne. Wykaz dotyczy jednak tylko tych rodzajów korzystania, dla których roczna opłata przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ, opisane niżej).
| Obowiązek | Termin | Podstawa |
|---|---|---|
| Zapłata opłaty za korzystanie ze środowiska za rok poprzedni | 31 marca | art. 285 ust. 2 POŚ |
| Złożenie wykazu marszałkowi województwa | 31 marca | art. 286 ust. 1 POŚ |
Kto jest podmiotem korzystającym ze środowiska?
Według art. 3 pkt 20 POŚ podmiotem korzystającym ze środowiska jest:
- przedsiębiorca w rozumieniu Prawa przedsiębiorców oraz przedsiębiorca zagraniczny, a także osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie (uprawy rolne, chów lub hodowla zwierząt, ogrodnictwo, warzywnictwo, leśnictwo, rybactwo śródlądowe),
- jednostka organizacyjna niebędąca przedsiębiorcą,
- osoba fizyczna spoza pierwszej grupy, ale tylko w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia.
Osoba fizyczna jest więc objęta tą definicją wyłącznie w tym wąskim zakresie (art. 3 pkt 20 lit. c POŚ).
Od jakiej kwoty trzeba płacić opłatę i składać wykaz?
Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ stanowi, że nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona. Zgodnie ze zdaniem drugim tego samego przepisu, gdy roczna opłata z tytułu każdego z tych rodzajów korzystania nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1. Progi dotyczą opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania, a nie sumy wszystkich opłat.
| Roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania | Zapłata | Wykaz |
|---|---|---|
| do 100 zł włącznie | nie | nie |
| powyżej 100 zł do 800 zł włącznie | nie | tak |
| powyżej 800 zł | tak | tak |
Wiersz środkowy to wniosek z obu zdań art. 289 ust. 1 POŚ: opłata nieprzekraczająca 800 zł nie jest wnoszona, a wykaz przestaje być wymagany dopiero przy opłacie nieprzekraczającej 100 zł. Ustalając obowiązek, ocenia się każdy rodzaj korzystania osobno. Wykaz może więc być potrzebny dla jednego rodzaju, a zbędny dla innego.
Kto oblicza opłatę i komu ją wpłacać?
Nie czeka się na decyzję ani wezwanie organu. Art. 284 ust. 1 POŚ stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Wykaz składa się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 POŚ). Zawiera on dwie części: dane wykorzystane do ustalenia opłat, czyli informacje o zakresie korzystania ze środowiska i o wysokości należnych opłat, oraz ich zbiorcze zestawienie. Sposób, formę i wzory wykazów określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu, wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ.
Skutek braku zapłaty wynika z art. 286 ust. 4 POŚ. Informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, bez dodatkowej decyzji. Szczegółowe omówienie znajdziesz w artykule Kiedy trzeba płacić opłatę środowiskową.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy firma jest podmiotem korzystającym ze środowiska (art. 3 pkt 20 POŚ).
2. Oblicz opłatę za każdy rodzaj korzystania osobno, według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania (art. 285 ust. 1 POŚ).
3. Porównaj wynik z progami 800 zł i 100 zł z art. 289 ust. 1 POŚ. Zobacz też od jakiej kwoty nie płaci się opłaty za korzystanie ze środowiska.
4. Jeżeli opłata z tytułu danego rodzaju korzystania przekracza 800 zł, wpłać ją na rachunek urzędu marszałkowskiego do 31 marca następnego roku (art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 2 i art. 289 ust. 1 POŚ).
5. W tym samym terminie złóż wykaz marszałkowi województwa, jeśli opłata z tytułu danego rodzaju korzystania przekracza 100 zł (art. 286 ust. 1 w zw. z art. 289 ust. 1 POŚ).
Przed złożeniem wykazu sprawdź aktualne brzmienie przepisów w tekście jednolitym ustawy Prawo ochrony środowiska. W razie wątpliwości co do zakresu obowiązku lub sposobu wyliczenia opłaty warto skonsultować się z urzędem marszałkowskim albo skorzystać z usług w zakresie opłat środowiskowych serwisu RozliczeniaBDO.pl.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy sejmik województwa może podwyższyć próg zwolnienia z opłaty?
Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Przepis mówi o „kwocie” w liczbie pojedynczej i według przyjętej interpretacji chodzi o próg 800 zł ze zdania pierwszego ust. 1. Czy w danym województwie podjęto taką uchwałę, trzeba sprawdzić w urzędzie marszałkowskim.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
