Plastikowe sztućce jednorazowe a opłata SUP i BDO

Plastikowe sztućce jednorazowe są wymienione w załączniku nr 7 do ustawy z 11 maja 2001 r. jako wyrób objęty zakazem wprowadzania do obrotu (art. 3i), a nie w załączniku nr 6 (opłata w punkcie sprzedaży, art. 3b i 3c) ani w załączniku nr 9 (opłata roczna producenta, art. 3k). Opłata SUP nie dotyczy więc samych sztućców. Opłacie rocznej i sprawozdaniu z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach może podlegać opakowanie, w którym sztućce są sprzedawane, jeśli spełnia definicję z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

Stan prawny na: 2026-10-15

Do którego z trzech mechanizmów SUP należą sztućce?

Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) ma trzy odrębne mechanizmy produktowe. Sztućce są wymienione w pierwszym z nich: zakazie wprowadzania do obrotu z art. 3i w zw. z załącznikiem nr 7, który obejmuje sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów, wyroby z EPS i wyroby oxo-degradowalne.

Sztućce nie są wymienione ani w załączniku nr 6 (art. 3b i 3c), ani w załączniku nr 9 (art. 3k). Opłata SUP, zarówno z punktu sprzedaży, jak i roczna, nie dotyczy zatem samych sztućców.

Czy opłata produktowa dotyczy opakowania sztućców?

Art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619) stanowi, że opakowaniem jest wyrób, w tym bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału i przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Art. 3 ust. 2 pkt 2 tej ustawy dodaje, że za opakowanie uważa się wyrób spełniający te funkcje, który jest wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży albo jest jednorazowego użytku i sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży. Warunkiem jest więc spełnianie funkcji opakowania z ust. 1.

O tym, czy dany wyrób jest opakowaniem, decydują zatem jego funkcje. Sztućce ustawa o opłacie produktowej wymienia w załączniku nr 7 (zakaz, art. 3i). Ocenie według art. 3 ust. 1–2 ustawy o gospodarce opakowaniami podlega natomiast torebka, folia lub pudełko, w które sztućce są zapakowane.

Jak rozliczyć opakowanie, w którym są sztućce?

Torebka lub owijka, która spełnia funkcje z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami (np. ochronę i dostarczanie produktu), jest opakowaniem w rozumieniu tej ustawy. Do opłaty rocznej z art. 3k ustawy z 11 maja 2001 r. trafia tylko wtedy, gdy mieści się w wykazie załącznika nr 9. Sekcja I tego załącznika obejmuje m.in. paczki i owijki z elastycznych materiałów zawierające żywność. Jeśli opakowanie mieści się w sekcji I, stawka wynosi 0,10 zł/kg (art. 3k ust. 1 w zw. z art. 3l ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 maja 2001 r.; rozporządzenie MKiŚ z 9.12.2023, Dz.U. 2023 poz. 2686, § 1 ust. 1 pkt 1). Opłatę wnosi się do 15 marca roku następującego po roku, którego dotyczy, na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa (art. 3l ust. 3 ustawy z 11 maja 2001 r.).

Co ze sprawozdaniem BDO?

Art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587) nakłada obowiązek rocznego sprawozdania o produktach, opakowaniach i gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi m.in. na wprowadzających opakowania, wprowadzających produkty w opakowaniach i przedsiębiorców, o których mowa w art. 3b ustawy o opłacie produktowej. Sprawozdanie dotyczy więc opakowania, w którym sprzedajesz sztućce, jeśli jesteś wprowadzającym takie opakowanie.

Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach składa wytwórca obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów (art. 66 tej ustawy). Sam fakt wytwarzania odpadów nie wystarcza. Gdy obowiązek produktowy lub opakowaniowy wykonuje w Twoim imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza sprawozdanie (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Więcej o rodzajach sprawozdań przeczytasz w artykule sprawozdanie roczne BDO, a o produktach jednorazowych w sprawozdaniu SUP.

Jakie są wyjątki i co zrobić teraz?

Przed rozliczeniem sprawdź cztery rzeczy:

1. Czy Twój wyrób to sztućce z załącznika nr 7 (art. 3i ustawy z 11 maja 2001 r.). Jeśli tak, jest objęty zakazem wprowadzania do obrotu.

2. Czy sprzedajesz także kubki lub pojemniki na żywność. Te produkty są objęte opłatą punktu sprzedaży z załącznika nr 6 (art. 3b i 3c ustawy z 11 maja 2001 r.) oraz opłatą roczną z załącznika nr 9 (art. 3k tej ustawy).

3. Czy opakowanie sztućców spełnia definicję z art. 3 ust. 1–2 ustawy o gospodarce opakowaniami. Jeśli tak, ujmij je w sprawozdaniu z art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach. Czy mieści się w załączniku nr 9, sprawdź według jego wykazu; stawki określa rozporządzenie MKiŚ z 9.12.2023 (Dz.U. 2023 poz. 2686).

4. Czy korzystasz z organizacji odzysku, która składa sprawozdanie w Twoim imieniu (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach).

Opłaty roczne trafiają na rachunek marszałka województwa (art. 3l ust. 3 ustawy z 11 maja 2001 r.), a numery kont znajdziesz m.in. w zestawieniach dla Dolnego Śląska czy województwa łódzkiego.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433)
• Ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest stawka opłaty SUP w punkcie sprzedaży za kubki i pojemniki sprzedawane razem ze sztućcami?

Stawka wynosi 0,20 zł za sztukę kubka na napoje i 0,25 zł za sztukę pojemnika na żywność gotową do bezpośredniego spożycia. Obowiązuje od 1 stycznia 2024 r. (rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r., Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1, wydane na podstawie art. 3c ust. 2 ustawy z 11 maja 2001 r.). Z tej stawki są wyłączone talerze, owijki i pojemniki na napoje.