Segregacja w firmie wygląda inaczej niż w domu, bo w firmie to wytwórca odpowiada za wytworzone odpady. Według art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach jest obowiązany nimi gospodarować, a wykonanie tego obowiązku może zlecić wyłącznie podmiotom z uprawnieniami wymienionymi w tym przepisie.
Co łączy segregację w domu i w firmie?
Punkt wspólny wynika z art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach: odpady są zbierane w sposób selektywny. Art. 23 ust. 2 tej samej ustawy zakazuje ponadto zbierania poza miejscem wytwarzania niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych oraz bioodpadów stanowiących odpady komunalne. Art. 23 ust. 1 mówi o odpadach ogólnie, a nie tylko o domowych. Różnica bierze się z tego, kto odpowiada za odpady i kto może je odebrać. Tekst ustawy: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587, t.j.).
Kto odpowiada za odpady w firmie?
Art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach stanowi, że wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Według art. 27 ust. 2 wytwórca lub inny posiadacz odpadów może zlecić wykonanie tego obowiązku wyłącznie podmiotom, które posiadają:
- zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów (pkt 1),
- koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych (pkt 2),
- wpis do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy (pkt 3).
Katalog ten nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru (końcowa klauzula art. 27 ust. 2). W praktyce firma nie tylko dzieli odpady na pojemniki, ale też musi wybrać odbiorcę spośród podmiotów z takimi uprawnieniami. Dobór odpowiednich kodów pomoże ustalić artykuł o kodach odpadów w BDO.
Czym są odpady komunalne i czy firma je wytwarza?
Art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach definiuje odpady komunalne jako odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Przepis wymienia m.in. papier i tekturę, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, tekstylia i opakowania. Ten sam przepis stanowi, że odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków, pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych. Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają nimi, nawet jeśli zostały poddane przetwarzaniu, które nie zmieniło znacząco ich właściwości.
W praktyce w firmie o tym, czy odpad jest komunalny, decyduje jego źródło oraz charakter i skład. Część odpadów z firmy może więc podpadać pod definicję komunalnych (jeśli są podobne do domowych), a część, np. z produkcji, nie.
Czy firma może korzystać z PSZOK?
Art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że gmina tworzy w sposób umożliwiający łatwy dostęp mieszkańcom punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). Przepis mówi o mieszkańcach i m.in. o odpadach budowlanych i rozbiórkowych z gospodarstw domowych. W praktyce ten przepis nie daje firmie jako wytwórcy podstawy do oddawania tam własnych odpadów. Warto sprawdzić w regulaminie punktu prowadzonego przez swoją gminę, kto i jakie odpady może tam oddać.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
- Art. 27 ust. 2 pkt 3 odsyła do art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy; zakres wpisu do rejestru BDO trzeba czytać według aktualnego brzmienia art. 50. Zasady wpisu opisuje artykuł o rejestracji firmy w BDO.
- Art. 27 ust. 1 i 2 nie rozstrzyga, kiedy odpowiedzialność przechodzi na odbiorcę ani jakie są sankcje za przekazanie odpadów podmiotowi nieuprawnionemu; te kwestie wymagają osobnego sprawdzenia w przepisach.
Podsumowanie przepisów
| Przepis | Co stanowi | Wniosek dla firmy |
|---|---|---|
| art. 23 ust. 1-2 ustawy o odpadach | odpady zbiera się selektywnie; zakaz zbierania poza miejscem wytwarzania m.in. zmieszanych odpadów komunalnych i bioodpadów komunalnych | selektywność dotyczy także firmy |
| art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach | odpady komunalne to domowe i podobne do nich z innych źródeł, z wyłączeniem m.in. odpadów z produkcji | trzeba ustalić, czy odpad firmy jest komunalny |
| art. 27 ust. 1-2 ustawy o odpadach | wytwórca gospodaruje odpadami, a zlecić może tylko podmiotom z uprawnieniami (chyba że działalność nie wymaga decyzji ani wpisu) | trzeba wybrać uprawnionego odbiorcę |
Co zrobić teraz?
1. Ustal, jakie odpady wytwarza Twoja firma i z jakiego źródła pochodzą (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach).
2. Zorganizuj selektywne zbieranie, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach.
3. Przed zleceniem odbioru poproś odbiorcę o dokument potwierdzający uprawnienie z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach (zezwolenie, wpis do rejestru działalności regulowanej lub wpis do rejestru BDO), chyba że jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru.
4. Sprawdź, jakie obowiązki ewidencyjne dotyczą Twojej firmy, np. w artykule o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.
Stan prawny na: 2026-10-18
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (art. 3 ust. 2 pkt 6)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Czy odpady z biura to odpady komunalne?
Art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o odpadach obejmuje odpady ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych. Odpady biurowe, np. papier czy opakowania, mogą więc być komunalne, jeśli spełniają ten warunek. Więcej o obowiązkach wytwórcy w artykule o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
