Sprawozdanie z ochrony środowiska to w praktyce kilka odrębnych obowiązków. Przy opłacie za korzystanie ze środowiska podmiot sam ustala jej wysokość i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 POŚ). Nie wnosi się opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania, jeśli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł, także gdy wynosi dokładnie 800 zł (art. 289 ust. 1 POŚ).
Które obowiązki kryją się pod hasłem „sprawozdanie środowiskowe”?
Firma, która zbliża się do corocznych rozliczeń, zwykle ma do czynienia z dwoma niezależnymi systemami. Pierwszy to opłata za korzystanie ze środowiska według ustawy Prawo ochrony środowiska (POŚ), którą podmiot oblicza sam. Drugi to roczne sprawozdanie w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO), prowadzone na podstawie ustawy o odpadach.
W BDO ustawa o odpadach przewiduje dwa odrębne typy rocznego sprawozdania:
- sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi (art. 73 ust. 1 ustawy o odpadach) – dotyczy m.in. wprowadzających opakowania, produkty w opakowaniach, pojazdy, sprzęt oraz baterie i akumulatory;
- sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach) – dotyczy wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów, podmiotów zbierających lub przetwarzających odpady (z wyłączeniem odbierających odpady komunalne) oraz podmiotów wydobywających odpady ze składowisk lub zwałowisk.
W praktyce oznacza to, że o typie sprawozdania decyduje rodzaj prowadzonej działalności, a nie sama wielkość firmy. Szczegóły dotyczące odpadów znajdziesz w artykule o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.
Czy wytwarzanie odpadów zawsze oznacza obowiązek sprawozdania?
Nie. Obowiązek z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach dotyczy wytwórcy „obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów” (art. 66 tej ustawy). Samo wytwarzanie jakichkolwiek odpadów go więc nie tworzy. Z kolei art. 75 ust. 1 pkt 2 wprost wyłącza z kategorii zbierających i przetwarzających podmiot odbierający odpady komunalne.
Gdy obowiązek dotyczący produktów lub opakowań wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie zamiast przedsiębiorcy (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Warto sprawdzić w umowie z organizacją odzysku, czy przejęła ona sprawozdawczość za Twoją firmę.
Jak działa samoobliczenie opłaty za korzystanie ze środowiska?
Art. 284 ust. 1 POŚ stanowi, że podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. W praktyce oznacza to, że organ nie wydaje decyzji ani nie wzywa do zapłaty – za prawidłowe obliczenie odpowiada sam podmiot.
Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 POŚ). Ustawa nie podaje numeru rachunku urzędu marszałkowskiego. Warto sprawdzić go w BIP właściwego urzędu marszałkowskiego, a nie w przypadkowych źródłach. Więcej o rozliczeniu emisji znajdziesz w opisie usługi sprawozdanie o korzystaniu ze środowiska.
Od jakiej kwoty opłata i wykaz są wymagane?
Art. 289 ust. 1 POŚ zawiera dwa różne progi, liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 POŚ.
| Roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania | Wpłata opłaty | Wykaz (art. 286 ust. 1 POŚ) |
|---|---|---|
| do 100 zł włącznie | nie jest wnoszona | nie jest przedkładany |
| powyżej 100 zł do 800 zł włącznie | nie jest wnoszona | przedkładany |
| powyżej 800 zł | wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego | przedkładany |
Pierwsze zdanie art. 289 ust. 1 POŚ zwalnia z wpłaty opłaty, której roczna wysokość nie przekracza 800 zł. Zdanie drugie stanowi, że gdy opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów z art. 286 ust. 1 POŚ. Wiersz środkowy tabeli to wniosek z zestawienia obu zdań.
Próg dotyczy opłaty z tytułu każdego rodzaju korzystania osobno, więc przy kilku rodzajach korzystania trzeba ocenić każdy z nich z osobna. Opłata niższa od progu dla jednego rodzaju nie zwalnia z obowiązków dla innego rodzaju, którego opłata ten próg przekracza.
Który marszałek jest właściwy?
Dla sprawozdań BDO właściwość zależy od typu sprawozdania (art. 76 ust. 1 pkt 1–4 ustawy o odpadach):
| Typ sprawozdania | Właściwy marszałek województwa |
|---|---|
| produkty, opakowania, kampanie edukacyjne (pkt 1) | według siedziby lub miejsca zamieszkania przedsiębiorcy; bez siedziby w Polsce – Marszałek Województwa Mazowieckiego |
| wytwarzane odpady i gospodarowanie odpadami (pkt 2) | według miejsca wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, a nie siedziby firmy |
Z przepisu wynika w praktyce (wniosek interpretacyjny), że firma z zakładami w kilku województwach może składać osobne sprawozdania o odpadach do każdego właściwego miejscowo marszałka. Reguła o Marszałku Województwa Mazowieckiego dotyczy wyłącznie kategorii z pkt 1.
Opłaty rejestrową i roczną BDO (art. 57 ustawy o odpadach) wnosi się na odrębny rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 58 ust. 1). Właściwy jest marszałek prowadzący wpis: przy wpisie na wniosek – według miejsca zamieszkania lub siedziby podmiotu (art. 49 ust. 3), a przy wpisie z urzędu – według miejsca wykonywania działalności (art. 49 ust. 4). Zasady wpisu opisuje artykuł o rejestracji firmy w BDO.
Jaki jest wspólny termin płatności i wykazu?
Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ). Do tego samego terminu podmiot przedkłada marszałkowi województwa wykaz (art. 286 ust. 1 POŚ). To jeden wspólny termin dla płatności i wykazu. Termin sprawozdania rocznego BDO jest odrębny, dlatego warto sprawdzić go w swoim koncie BDO.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy Twoja firma wprowadza produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt lub baterie (art. 73 ustawy o odpadach) i czy jest obowiązana do ewidencji odpadów (art. 75 w zw. z art. 66).
2. Dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 273 ust. 1 POŚ) policz roczną opłatę i porównaj ją z progami 100 zł i 800 zł.
3. Wskaż marszałka według typu sprawozdania i znajdź rachunek w BIP właściwego urzędu marszałkowskiego.
4. Przy wątpliwościach co do typu sprawozdania lub właściwego urzędu skonsultuj się ze specjalistą ROZ. Przegląd obowiązków znajdziesz w artykule o obowiązkach sprawozdawczych w ochronie środowiska.
Źródła oficjalne: ustawa o odpadach, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1328 oraz Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2025 poz. 647.
Stan prawny na: 2026-10-27
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Czy urząd marszałkowski wyśle decyzję z wysokością opłaty?
Nie. Zgodnie z art. 284 ust. 1 POŚ podmiot korzystający ze środowiska ustala wysokość należnej opłaty we własnym zakresie i sam wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego. Numeru rachunku ustawa nie podaje, więc warto sprawdzić go w BIP właściwego urzędu. Więcej o rozliczeniu w artykule o sprawozdaniu o korzystaniu ze środowiska.
Czy opłata wynosząca dokładnie 800 zł jest wnoszona?
Nie. Art. 289 ust. 1 POŚ zwalnia z wnoszenia opłat, których roczna wysokość z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 800 zł, a więc także równych dokładnie 800 zł. Od wykazu zwalnia osobno dopiero opłata nieprzekraczająca 100 zł. Przegląd obowiązków opisuje artykuł o obowiązkach sprawozdawczych w ochronie środowiska.
Do którego marszałka składać sprawozdanie o odpadach, gdy firma ma zakłady w kilku województwach?
Według art. 76 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach o właściwości decyduje miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, a nie siedziba firmy. Z przepisu wynika w praktyce, że może być potrzebne kilka osobnych sprawozdań, po jednym do każdego właściwego marszałka. Zob. sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
