Jak wykazać zgodność środowiskową firmy: BDO i opłaty

Zgodność środowiskową wobec wymogu klienta lub przetargu wykazuje się dokumentami z obowiązków, które dotyczą danej działalności: wpisem do rejestru BDO (art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach), ewidencją odpadów (art. 66 ustawy o odpadach) oraz, gdy firma korzysta ze środowiska, wykazem opłat marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 i art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Przestrzeganie ustawy o odpadach kontrolują organy Inspekcji Ochrony Środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).

Jakie obowiązki stoją za pojęciem zgodności środowiskowej?

Wymóg klienta lub zapis w przetargu może nie wymieniać konkretnych przepisów. Firma powinna więc ustalić, które z poniższych obowiązków jej dotyczą, i być w stanie je udokumentować. Zakres zależy od rodzaju działalności.

Kto musi mieć wpis do rejestru BDO?

Art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach wskazuje podmioty obowiązane do złożenia wniosku o wpis. Należą do nich m.in. wytwórcy odpadów obowiązani do prowadzenia ewidencji, podmioty transportujące odpady w ramach działalności zawodowej, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami oraz podmioty wprowadzające do obrotu produkty, opakowania, pojazdy, sprzęt elektryczny i baterie objęte odrębnymi ustawami. Nie ma jednego wspólnego progu: zakres zależy od rodzaju działalności.

Według art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach wniosek składa się przed rozpoczęciem działalności wymagającej wpisu. Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, wniosek składa się niezwłocznie. Więcej o procedurze w artykule rejestracja w BDO i wpis do rejestru.

Dla wykonawców istotny jest art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach: wytwórcą odpadów z usług budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot świadczący usługę, chyba że umowa o świadczenie usługi stanowi inaczej. Dla usług spoza tego katalogu wytwórcę ustala się według ogólnej definicji z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach (wytwórcą jest ten, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów). Przed złożeniem oferty warto sprawdzić w projekcie umowy, kto jest w niej wskazany jako wytwórca odpadów. To, czy usługodawca musi mieć wpis do BDO, wynika z art. 49-51 ustawy o odpadach i zwolnień z ewidencji, a nie z art. 3 ust. 1 pkt 32.

Jakie dokumenty dołącza się do wniosku o wpis?

Zgodnie z art. 53 ust. 7 ustawy o odpadach do wniosku rejestrowego lub aktualizacyjnego dołącza się oświadczenie o spełnieniu wymagań niezbędnych do wpisu (albo o braku okoliczności skutkujących wykreśleniem), potwierdzające zgodność danych ze stanem faktycznym. To oświadczenie dotyczy każdego wnioskodawcy.

Zależnie od działalności dochodzą kolejne załączniki (art. 53 ust. 7 ustawy o odpadach), m.in. dowód uiszczenia opłaty rejestrowej (o ile jest wymagany), umowa z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz potwierdzenie zabezpieczenia finansowego (podmioty wprowadzające sprzęt), informacja o udziale w EMAS (podmioty wprowadzające baterie lub akumulatory) albo umowa ze stacją demontażu (podmioty wprowadzające pojazdy). Ta lista jest przykładowa i nie obejmuje wszystkich załączników z art. 53 ust. 7 ustawy o odpadach, np. umowa z producentami sprzętu elektrycznego i elektronicznego w przypadku autoryzowanych przedstawicieli. Przed złożeniem wniosku warto sprawdzić w bazie wiedzy portalu BDO (bdo.mos.gov.pl), jakie załączniki obowiązują dla wybranej kategorii działalności.

Kto prowadzi ewidencję odpadów?

Art. 66 ust. 1 ustawy o odpadach obliguje posiadacza odpadów do prowadzenia na bieżąco ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów. Gdy wytwórcy korzystający ze wspólnego lokalu przenieśli odpowiedzialność za odpady na jednego z nich lub na wynajmującego (art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach), ewidencję wytwarzanych odpadów prowadzi podmiot, na który ją przeniesiono (art. 66 ust. 2). Przeniesienie wymaga umowy w formie pisemnej pod rygorem nieważności (art. 28 ust. 2) i dotyczy tylko wytwórców korzystających ze wspólnego lokalu, więc nie jest ogólną możliwością przerzucenia ewidencji na usługodawcę.

Sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami, którzy nie są posiadaczami odpadów, prowadzą na bieżąco ewidencję wyłącznie odpadów niebezpiecznych (art. 66 ust. 3 ustawy o odpadach). Ustawa o odpadach (art. 66 ust. 1) nie definiuje pojęcia „na bieżąco” ani nie podaje liczby dni na wpis, więc nie należy deklarować klientowi konkretnego terminu jako wymogu ustawowego. Od ewidencji istnieją zwolnienia z art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach, a art. 71 tej ustawy przewiduje uproszczoną ewidencję wyłącznie z użyciem KPO. Dodatkowo sprawozdanie z wytwarzanych odpadów i kody odpadów warto uporządkować przed audytem.

Czy opłaty za korzystanie ze środowiska też są częścią zgodności?

Tak, jeśli firma korzysta ze środowiska w sposób objęty opłatą. Art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska nakłada na podmiot korzystający ze środowiska obowiązek przedłożenia marszałkowi województwa dwóch wykazów: szczegółowego (dane o zakresie korzystania i wysokości opłat) oraz zbiorczego zestawienia, z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 tej ustawy. Sposób, formę i wzory wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, tj. rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443); wzór zbiorczego zestawienia znajduje się w jego załączniku nr 4 (§ 2 pkt 4 rozporządzenia).

Art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze Prawa ochrony środowiska stanowi: „Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł”.

Art. 289 ust. 1 zdanie drugie Prawa ochrony środowiska stanowi: „W przypadku gdy roczna wysokość opłaty z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1”.

Zgodnie z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska oba progi (800 zł i 100 zł) odnoszą się do opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 tej ustawy. Wyjaśnienia znajdziesz w artykułach jak wypełnić wykaz opłat oraz kiedy nie trzeba składać wykazu. Kwotę należną za dany rok i rodzaj korzystania warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim.

Kto weryfikuje zgodność i co grozi za brak wpisu?

Kontrolę przestrzegania ustawy o odpadach sprawują organy Inspekcji Ochrony Środowiska: Główny Inspektor Ochrony Środowiska i wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska (art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, Dz.U. 2024 poz. 425). Są one użytkownikami BDO i mogą weryfikować zgodność ewidencji odpadów ze stanem rzeczywistym (art. 83 ust. 1 pkt 16 i ust. 2a ustawy o odpadach). Przy kontroli transportu mogą też, wraz z innymi uprawnionymi organami, zatrzymać pojazd z odpadami w razie stwierdzonych naruszeń (art. 24a ustawy o odpadach).

Marszałek województwa pełni odrębną funkcję rejestrową: prowadzi rejestr BDO i dokonuje wpisu, zmiany lub wykreślenia. Administracyjną karę pieniężną z art. 194 ustawy o odpadach, w tym za brak wymaganego wpisu (art. 194 ust. 1 pkt 5), wymierza w drodze decyzji wojewódzki inspektor ochrony środowiska (art. 196 ustawy o odpadach), a nie marszałek.

Co zrobić, gdy klient żąda potwierdzenia?

1. Ustal, czy prowadzisz działalność z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, i sprawdź swój wpis w rejestrze BDO.

2. Przygotuj dokumenty potwierdzające wpis oraz ewidencję odpadów zgodną z art. 66 ustawy o odpadach (o ile nie obejmuje Cię zwolnienie z art. 66 ust. 4-5 tej ustawy).

3. Jeśli korzystasz ze środowiska, ustal u marszałka, czy za dany rodzaj korzystania obowiązuje wykaz z art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, wobec progów z art. 289 ust. 1 tej ustawy.

4. W razie wątpliwości co do statusu zgodności skontaktuj się z nami, aby zweryfikować zakres obowiązków firmy.

Wpis w BDO i prowadzona ewidencja to elementy, które można wskazać klientowi. To, które dokumenty zaakceptuje dany klient lub zamawiający, wynika z treści jego wymogu, a nie z ustawy o odpadach; trzeba to ustalić w dokumentacji przetargowej lub umowie. Szczegóły opłat znajdziesz w artykule sprawozdanie o emisji i korzystaniu ze środowiska.

Stan prawny na: 2026-10-31

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
• Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
• Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)

Najczęściej zadawane pytania

Czy każdy wytwórca odpadów musi prowadzić ewidencję?

Nie każdy. Art. 66 ust. 4-5 ustawy o odpadach przewiduje katalog zwolnień z ewidencji, m.in. dla wytwórców odpadów komunalnych, rolników z gospodarstwem poniżej 75 ha niepodlegających wpisowi oraz osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami w zakresie odpadów budowlanych, a także rodzaje i ilości odpadów wskazane w rozporządzeniu. Art. 71 tej ustawy przewiduje uproszczoną ewidencję wyłącznie z użyciem KPO (np. do 100 kg/rok odpadów niebezpiecznych i do 5 Mg/rok innych). Przed odpowiedzią klientowi sprawdź, czy rodzaj i ilość Twoich odpadów mieści się w którymś z tych przypadków. Pomocne będą kody odpadów w BDO.