Co zrobić ze starą lodówką, pralką lub telewizorem?
Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie4 minStan prawny na 16 października 2026Starą lodówkę, pralkę lub telewizor pochodzące z gospodarstwa domowego trzeba przekazać zbierającemu zużyty sprzęt albo podmiotowi uprawnionemu do jego zbierania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. Tak stanowi art. 36 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2024 poz. 573).
Co dokładnie nakazuje przepis?
Art. 36 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573) stanowi, że posiadacz zużytego sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych jest obowiązany do przekazania go zbierającemu zużyty sprzęt lub podmiotowi uprawnionemu do zbierania zużytego sprzętu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.. Treść można sprawdzić w oficjalnym tekście ustawy o ZSEE.
W praktyce oznacza to, że stary sprzęt AGD lub RTV nie powinien trafić do odpadów komunalnych zmieszanych ani zostać przekazany przypadkowej osobie. Powinien trafić do podmiotu, który ma uprawnienie do zbierania zużytego sprzętu.
Kogo dotyczy obowiązek z art. 36?
Obowiązek spoczywa na posiadaczu zużytego sprzętu, o ile sprzęt pochodzi z gospodarstwa domowego (art. 36 ustawy o ZSEE, Dz.U. 2024 poz. 573). Przepis łączy obowiązek z pochodzeniem sprzętu, a nie z tym, czy lodówka, pralka lub telewizor to urządzenie dużych rozmiarów. W praktyce oznacza to, że lodówka, pralka i telewizor używane w domu podlegają temu przepisowi.
| Element przepisu | Co stanowi art. 36 ustawy o ZSEE |
|---|---|
| Kto jest zobowiązany | posiadacz zużytego sprzętu |
| Jakiego sprzętu dotyczy | pochodzącego z gospodarstw domowych |
| Komu go przekazać | zbierającemu zużyty sprzęt lub podmiotowi uprawnionemu do jego zbierania |
| Odesłanie do innej ustawy | art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach |
Jak przekazać sprzęt krok po kroku?
Art. 36 ustawy o ZSEE wskazuje adresata przekazania, a nie szczegółowy tryb. Poniższe kroki to wnioski praktyczne z tego przepisu:
1. Ustal, czy sprzęt pochodzi z gospodarstwa domowego. Jeśli tak, obowiązuje art. 36.
2. Znajdź zbierającego zużyty sprzęt albo podmiot uprawniony do jego zbierania. Przed oddaniem sprzętu upewnij się, że ma takie uprawnienie.
3. Przekaż sprzęt temu podmiotowi, a nie wyrzucaj go do odpadów zmieszanych.
4. Zachowaj potwierdzenie przekazania, jeśli podmiot je wydaje. To rada praktyczna, nie wymóg wynikający z art. 36.
Najbliższe uprawnione podmioty możesz sprawdzić w urzędzie gminy.
Czego art. 36 nie określa?
Art. 36 ustawy o ZSEE (Dz.U. 2024 poz. 573) dotyczy sprzętu pochodzącego z gospodarstw domowych i nie reguluje szczegółowego trybu odbioru, ceny ani miejsca zbiórki. W praktyce oznacza to, że o konkretnym punkcie, terminie i warunkach odbioru dowiesz się od wybranego zbierającego lub w urzędzie gminy.
A co z bateriami w sprzęcie?
Baterie i akumulatory reguluje odrębna ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach. Według jej art. 6 pkt 1-4 i pkt 10 dzielą się one na cztery kategorie, a ogniwa guzikowe są podkategorią baterii przenośnych.
| Kategoria | Podstawa | Opis |
|---|---|---|
| ogólne | art. 6 pkt 1 | kategoria baterii i akumulatorów |
| przemysłowe | art. 6 pkt 2 | kategoria baterii i akumulatorów |
| przenośne | art. 6 pkt 3 | kategoria baterii i akumulatorów (w tym ogniwa guzikowe) |
| samochodowe | art. 6 pkt 4 | kategoria baterii i akumulatorów |
Ogniwa guzikowe (art. 6 pkt 10 tej ustawy) są podkategorią baterii przenośnych. Ten schemat jest węższy niż nowy pięciokategoriowy schemat unijny i nie zawiera osobnych kategorii LMT ani EV. Ustawa z 2009 r. nie wskazuje, jak oddać lodówkę, pralkę czy telewizor. Dla tych urządzeń punktem wyjścia pozostaje art. 36 ustawy o ZSEE. Tekst ustawy znajdziesz w ustawie o bateriach i akumulatorach.
Co zrobić teraz?
Oddaj sprzęt zbierającemu lub podmiotowi uprawnionemu do zbierania zużytego sprzętu, zgodnie z art. 36 ustawy o ZSEE (Dz.U. 2024 poz. 573).
Zobacz też
Najczęściej zadawane pytania
Czy mogę wyrzucić starą pralkę do kontenera na odpady zmieszane?
Art. 36 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. 2024 poz. 573) nakazuje posiadaczowi sprzętu z gospodarstwa domowego przekazać go zbierającemu lub podmiotowi uprawnionemu do zbierania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. W praktyce oznacza to, że kontener na odpady zmieszane nie jest właściwym miejscem.
Jak sprawdzić, czy podmiot jest uprawniony do zbierania zużytego sprzętu?
Art. 36 ustawy o ZSEE odsyła do podmiotu uprawnionego do zbierania zużytego sprzętu z art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach. Przed oddaniem sprzętu warto zapytać ten podmiot o podstawę jego uprawnienia, a w razie wątpliwości skontaktować się z urzędem gminy.
Czy bateria z pilota do telewizora należy do osobnej kategorii?
Według art. 6 pkt 3 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach bateria przenośna jest jedną z czterech kategorii, a pkt 10 tego artykułu wyróżnia wśród nich ogniwa guzikowe. Ustawa dzieli baterie na cztery kategorie.
Podstawa prawna i źródła
Autor
Piotr Chudeusz
ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.
