Elektrośmieci – definicja zużytego sprzętu (ZSEE)
Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie4 minStan prawny na 17 października 2026Elektrośmieci to zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, czyli sprzęt stanowiący odpady wraz ze wszystkimi częściami składowymi, podzespołami i materiałami eksploatacyjnymi w momencie pozbywania się go (art. 4 pkt 24 ustawy o ZSEE, t.j. Dz.U. 2024 poz. 573). Zakazuje się umieszczania go łącznie z innymi odpadami (art. 34 tej ustawy).
Czym jest sprzęt w rozumieniu ustawy?
Zgodnie z art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 573) sprzęt to urządzenie, którego prawidłowe działanie zależy od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych, a także urządzenie mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu lub pól elektromagnetycznych. Warunkiem jest, aby było ono zaprojektowane do użytku przy napięciu nieprzekraczającym 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego.
Elektrośmieciami staje się taki sprzęt dopiero wtedy, gdy zgodnie z art. 4 pkt 24 ustawy o ZSEE stanowi odpad.
Czego nie wolno robić ze zużytym sprzętem?
Art. 34 ustawy o ZSEE stanowi: „Zakazuje się umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami”. Przepis obowiązuje od 1 stycznia 2016 r.
Jakiego sprzętu ustawa nie obejmuje?
Art. 2 ust. 2 pkt 1-11 ustawy o ZSEE wymienia sprzęt, do którego przepisów ustawy nie stosuje się. Wyłączenia są przedmiotowe. Dotyczą rodzaju sprzętu i nie zależą od wielkości firmy ani od ilości wprowadzanego sprzętu.
| Przepis ustawy o ZSEE | Sprzęt wyłączony z ustawy |
|---|---|
| art. 2 ust. 2 pkt 1 | niezbędny dla ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa państw członkowskich, w tym broń, amunicja oraz materiały wojskowe przeznaczone wyłącznie do celów wojskowych |
| art. 2 ust. 2 pkt 2 | specjalnie zaprojektowany i zainstalowany jako część urządzenia wyłączonego z ustawy, który może spełniać swoją funkcję tylko jako część tego urządzenia |
| art. 2 ust. 2 pkt 3 | żarówki żarnikowe |
| art. 2 ust. 2 pkt 4 | przeznaczony do wystrzeliwania w przestrzeń kosmiczną |
| art. 2 ust. 2 pkt 5 | wielkogabarytowe stacjonarne narzędzia przemysłowe |
| art. 2 ust. 2 pkt 6 | wielkogabarytowe stałe instalacje, z wyłączeniem urządzeń, które nie są specjalnie zaprojektowane i zainstalowane jako ich część |
| art. 2 ust. 2 pkt 7 | środki transportu osób lub towarów, z wyłączeniem nieposiadających homologacji elektrycznych pojazdów dwukołowych (te pozostają w zakresie ustawy) |
| art. 2 ust. 2 pkt 8 | maszyny ruchome nieporuszające się po drogach, udostępniane wyłącznie do użytku profesjonalnego |
| art. 2 ust. 2 pkt 9 | sprzęt przeznaczony wyłącznie do celów badań i rozwoju, udostępniany wyłącznie w ramach transakcji B2B |
| art. 2 ust. 2 pkt 10 | wyroby medyczne i wyroby medyczne do diagnostyki in vitro (wraz z wyposażeniem), tylko gdy mogą być źródłem zakażeń przed zakończeniem okresu eksploatacji (pozostałe wyroby medyczne podlegają ustawie) |
| art. 2 ust. 2 pkt 11 | informatyczne nośniki danych wykorzystywane do przetwarzania danych osobowych w rozumieniu ustawy z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości |
Co zrobić w praktyce?
1. Sprawdź, czy Twoje urządzenie mieści się w definicji sprzętu z art. 4 pkt 13 ustawy o ZSEE (zasilanie prądem lub polem elektromagnetycznym, napięcie do 1000 V AC i 1500 V DC).
2. Zweryfikuj, czy nie jest objęte wyłączeniem z art. 2 ust. 2 pkt 1-11 ustawy o ZSEE, pamiętając o zawężeniach przy pkt 6, 7 i 10.
3. Pamiętaj, że zakazuje się umieszczania zużytego sprzętu łącznie z innymi odpadami (art. 34 ustawy o ZSEE).
4. Jeśli wprowadzasz sprzęt do obrotu, sprawdź w odpowiedziach poniżej, jak wygląda wpis do rejestru BDO. Pomoże w tym artykuł o rejestracji firmy w BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Czy sprzedając sprzęt pod własną marką, muszę się wpisać do BDO?
Jeśli masz siedzibę w Polsce i odsprzedajesz pod własną marką sprzęt wytworzony przez inny podmiot, chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego, jesteś wprowadzającym sprzęt (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE). Podmiot realizujący wyłącznie finansowanie w ramach umowy finansowej (art. 4 pkt 11) nie jest wprowadzającym sprzęt, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający (art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE). Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO na wniosek wprowadzających sprzęt lub autoryzowanych przedstawicieli (art. 50 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o odpadach). Wpisu na wniosek dokonuje marszałek właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę podmiotu (art. 49 ust. 3 ustawy o odpadach). Wyjątek: wprowadzający sprzęt pochodzący od producenta nie musi wykonywać obowiązków z ustawy o ZSEE, jeśli łącznie autoryzowany przedstawiciel tego producenta jest wpisany do rejestru, a wprowadzający przekazał mu wszelkie dane niezbędne do wykonywania jego obowiązków (art. 25 ust. 1 ustawy o ZSEE). Informacje o konsekwencjach naruszeń znajdziesz w artykule o karach przewidzianych w ustawie o zużytym sprzęcie.
Czy umowa z organizacją odzysku zwalnia z wpisu do BDO?
Nie. Wprowadzający sprzęt wykonuje obowiązki samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ale art. 11 ust. 1 ustawy o ZSEE wyłącza z tego pośrednictwa obowiązki z: art. 12 (numer rejestrowy na fakturach i innych dokumentach), art. 13 (informowanie użytkowników), art. 14 (oznakowanie sprzętu), art. 17 (opracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania), art. 22 ust. 1 i 3 (dodatkowa ewidencja i jej 5-letnie przechowywanie), art. 72 ust. 2 (wniesienie opłaty produktowej przy nieosiągnięciu wymaganych poziomów) oraz art. 84 (wpis do rejestru BDO). Wykonujesz je sam. Pozostałe obowiązki, m.in. z art. 15, 18-19 i 20-21, mogą być wykonywane za pośrednictwem organizacji odzysku na warunkach z art. 11 ust. 2-3, więc przed podpisaniem umowy sprawdź ich aktualne brzmienie. Kto składa sprawozdanie i kiedy, wyjaśnia artykuł o sprawozdaniu wprowadzającego sprzęt elektryczny i elektroniczny.
Podstawa prawna i źródła
Autor
Piotr Chudeusz
ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.
