Agregat prądotwórczy — czy trzeba go wykazać w KOBiZE?
Tak — każdy agregat prądotwórczy spalający paliwo stanowi źródło emisji do powietrza i co do zasady podlega obowiązkowi rejestracji w Krajowej bazie KOBiZE oraz corocznego raportowania emisji. Dotyczy to zarówno agregatów stacjonarnych, jak i przenośnych urządzeń napędzanych olejem napędowym, benzyną czy gazem. Obowiązek wynika z ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Poniżej wyjaśniamy, kogo konkretnie to dotyczy, jak się zarejestrować i jakie kary grożą za zaniedbanie.
Dlaczego agregat prądotwórczy jest instalacją objętą KOBiZE?
Agregat prądotwórczy to silnik spalinowy zamieniający energię chemiczną paliwa na energię elektryczną. Podczas spalania oleju napędowego, benzyny lub gazu LPG/LNG do atmosfery trafiają dwutlenek węgla (CO₂), tlenki azotu (NOₓ), tlenek węgla (CO) oraz pyły zawieszone. Właśnie te emisje są przedmiotem raportowania w systemie KOBiZE.
Ustawa z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz.U. 2026 poz. 526 ze zm.) nakłada na podmioty korzystające ze środowiska obowiązek wprowadzania danych do Krajowej bazy o emisjach gazów cieplarnianych i innych substancji (KOBiZE). Obowiązek ten dotyczy każdego podmiotu, który eksploatuje urządzenie lub instalację spalającą paliwa — bez względu na moc nominalna urządzenia czy częstotliwość użytkowania.
Kluczowe jest tutaj pojęcie „podmiotu korzystającego ze środowiska” w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Obejmuje ono przedsiębiorców (osoby fizyczne, prawne, jednostki organizacyjne) eksploatujących instalacje lub urządzenia emitujące substancje do powietrza. Agregat prądotwórczy — stacjonarny czy przenośny — spełnia tę definicję, jeżeli jest użytkowany w działalności gospodarczej.
Kto dokładnie musi zarejestrować agregat prądotwórczy w KOBiZE?
Obowiązek rejestracji i raportowania spoczywa na każdym przedsiębiorcy lub innym podmiocie korzystającym ze środowiska, który użytkuje agregat spalający paliwo w ramach prowadzonej działalności. Nie ma tu znaczenia, czy agregat jest podstawowym źródłem energii, czy tylko rezerwowym zasilaniem awaryjnym.
W praktyce dotyczy to m.in.: firm budowlanych używających agregatów na placu budowy, zakładów produkcyjnych z agregatem awaryjnym, hoteli i szpitali posiadających zasilanie rezerwowe, hurtowni i magazynów chłodniczych, a także event-agencji wypożyczających agregaty na imprezy plenerowe. Nawet jeśli agregat pracuje przez kilkanaście godzin rocznie w czasie testów lub awarii sieci, emisje z tego okresu powinny zostać ujęte w raporcie.
Wyjątek może dotyczyć wyłącznie osób fizycznych niebędących przedsiębiorcami, które użytkują agregat na prywatny użytek. Jednak każda firma — niezależnie od formy prawnej i skali działalności — podlega przepisom bez progu minimalnej mocy urządzenia lub minimalnego czasu pracy. Warto podkreślić, że agregat prądotwórczy KOBiZE to temat, o którym wiele firm dowiaduje się dopiero przy kontroli.
Jak zarejestrować się w KOBiZE i złożyć raport — krok po kroku?
Rejestracja odbywa się przez platformę Krajowej bazy pod adresem Krajowa baza KOBiZE. Podmiot zakłada konto, uzupełnia dane rejestrowe i otrzymuje dostęp do modułu raportowania. Cały proces jest elektroniczny i nie wymaga wizyty w urzędzie.
Po rejestracji co roku — do 28 lutego za rok poprzedni — należy złożyć raport o emisjach. W raporcie podaje się m.in.: rodzaj i ilość zużytego paliwa, czas pracy agregatu (w godzinach), wartość opałową paliwa oraz wyliczone na tej podstawie ilości wyemitowanych substancji. Dane do wyliczeń emisji (wskaźniki emisji) publikuje Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE), co ułatwia prawidłowe wypełnienie raportu.
Należy pamiętać, że raport KOBiZE nie jest tożsamy z opłatą za korzystanie ze środowiska wnoszoną do urzędu marszałkowskiego. To dwa odrębne obowiązki — raport służy celom statystycznym i bilansowaniu krajowej emisji, natomiast opłaty (jeśli przekroczono progi) odprowadza się na rachunek urzędu marszałkowskiego w terminie do 31 marca za rok poprzedni. Jeśli roczna opłata nie przekracza 800 zł, nie wnosi się jej — ale obowiązek złożenia raportu do KOBiZE i tak pozostaje.
Jeśli proces raportowania sprawia trudności, warto skorzystać z profesjonalnej usługi — przygotowanie raportu KOBiZE przez ekspertów pozwala uniknąć błędów w obliczeniach emisji i dotrzymać ustawowego terminu 28 lutego.
Jakie kary grożą za brak rejestracji lub raportu KOBiZE?
Zaniedbanie obowiązków wobec KOBiZE ma konsekwencje administracyjne. Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 526) nie przewiduje kary pieniężnej za brak ani za spóźnienie rocznego raportu KOBiZE, ale obowiązek złożenia raportu do końca lutego nadal obowiązuje. KOBiZE może wezwać do uzupełnienia raportu i powiadomić WIOŚ.
Dodatkowym ryzykiem jest wszczęcie postępowania przez Inspekcję Ochrony Środowiska — kontrolujący mogą żądać dokumentacji potwierdzającej złożenie raportu za poprzednie lata. Brak raportów za kilka lat oznacza konieczność uzupełnienia wszystkich zaległych raportów. Co więcej, jeśli użytkowanie agregatu wiąże się z wytwarzaniem odpadów niebezpiecznych (zużyte oleje silnikowe — kod 13 02 05*, filtry olejowe — kod 16 01 07*), brak rejestracji w BDO może skutkować karą nawet do 1 000 000 zł na podstawie art. 194 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587).
Warto zaznaczyć, że zarówno KOBiZE, jak i BDO to systemy elektroniczne, w których Inspekcja Ochrony Środowiska oraz urzędy marszałkowskie mają bieżący wgląd w dane podmiotów. Brak wpisu lub raportu jest więc łatwy do zidentyfikowania podczas rutynowych weryfikacji baz danych — bez konieczności fizycznej kontroli na miejscu prowadzenia działalności.
Czy agregat prądotwórczy generuje też obowiązki w BDO?
Tak — i to niezależnie od obowiązków w KOBiZE. Eksploatacja agregatu spalinowego wiąże się nieuchronnie z wytwarzaniem odpadów: zużytego oleju silnikowego (kod 13 02 05* — odpad niebezpieczny), zużytych filtrów olejowych (16 01 07*), zużytych akumulatorów rozruchowych (16 06 01*) czy zużytych świec zapłonowych. Wszystkie odpady oznaczone gwiazdką to odpady niebezpieczne, wymagające prowadzenia ewidencji w systemie BDO.
Przedsiębiorca wytwarzający takie odpady jest zobowiązany do rejestracji w BDO jako wytwórca odpadów, prowadzenia kart ewidencji odpadów (KEO) oraz przekazywania odpadów wyłącznie podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia. Obowiązek ten wynika z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Co roku, do 15 marca za rok poprzedni, należy złożyć sprawozdanie o wytwarzanych odpadach.
Jeśli firma dotychczas nie zarejestrowała się w systemie odpadowym, pierwszym krokiem powinna być rejestracja w BDO, a następnie ustalenie, jakie odpady faktycznie wytwarza przy eksploatacji agregatu. Kompleksową pomoc w tym zakresie oferuje obsługa BDO dla firm, obejmująca zarówno wpis do rejestru, jak i bieżące prowadzenie ewidencji odpadów.
Agregat prądotwórczy KOBiZE — najczęstsze błędy przedsiębiorców
Najczęstszym błędem jest założenie, że agregat awaryjny, który pracuje tylko kilka godzin rocznie (np. podczas testów UPS lub rzeczywistych awarii zasilania), jest „pomijalny” i nie wymaga raportowania. Prawo nie przewiduje progu minimalnego czasu pracy ani minimalnej ilości spalonego paliwa — każda emisja w ramach działalności gospodarczej podlega obowiązkowi raportowania.
Drugim powszechnym błędem jest pomylenie raportu KOBiZE z opłatą za korzystanie ze środowiska. Część firm składa opłatę do urzędu marszałkowskiego (lub nie składa, bo opłata wynosi 0 zł ze względu na niskie zużycie paliwa), uznając tym samym temat za zamknięty — i nigdy nie rejestruje się w systemie KOBiZE. To dwa całkowicie odrębne obowiązki prawne.
Trzeci błąd dotyczy agregatów wypożyczanych lub leasingowanych — firma użytkująca agregat, nawet jeśli go nie posiada na własność, to właśnie ona jest podmiotem korzystającym ze środowiska i to na niej spoczywa obowiązek raportowania emisji. Nie przechodzi on automatycznie na właściciela agregatu ani firmę leasingową.
Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja firma poprawnie wypełnia obowiązki związane z agregatem prądotwórczym, skontaktuj się z nami — rejestracja w KOBiZE z pomocą eksperta to szybki i bezpieczny sposób na uregulowanie formalności.
Czy agregat prądotwórczy trzeba wykazać w KOBiZE?
Tak, firma, której działalność powoduje emisje, ujmuje agregat prądotwórczy w raporcie do KOBiZE (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Formularz raportu Krajowej bazy ma dla agregatu osobną pozycję, a oficjalny Poradnik KOBiZE nie zawiera zwolnienia dla agregatów uruchamianych tylko awaryjnie.
Jak agregat wygląda w formularzu raportu?
Obowiązek wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Raport składa podmiot korzystający ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska, którego działalność powoduje emisje (art. 2 pkt 5 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Obowiązek uruchamia sam fakt emitowania w danym roku kalendarzowym: nie trzeba się nigdzie wcześniej rejestrować ani składać wniosku.
Agregat prądotwórczy nie jest w tym systemie „urządzeniem spoza rejestru”. Według oficjalnego Poradnika KOBiZE dotyczącego sporządzenia i wprowadzenia raportów do Krajowej bazy (grudzień 2024) w formularzu raportu „agregat prądotwórczy” jest jedną z kategorii obiektu, a „agregat prądotwórczy/silnik energetyczny” osobną kategorią źródła w ramach instalacji do spalania paliw, obok turbiny gazowej, silnika kogeneracyjnego i nagrzewnicy. Klasyfikacja formularza decyduje o tym, w której części raportu agregat się zgłasza i czy kwalifikuje się do wersji uproszczonej. Nie zmienia natomiast samego faktu, że przedsiębiorca podlega obowiązkowi z art. 7 ust. 1.
Kogo dotyczy obowiązek i w jakim terminie?
Ustawa nie przewiduje progu wielkości emisji, przychodu ani skali działalności, który zwalniałby przedsiębiorcę z raportu (art. 7 ust. 1). Dotyczy to także jednoosobowej działalności gospodarczej. Agregat musi być eksploatowany w ramach działalności powodującej emisje, czyli na przykład na budowie, w gospodarstwie rolnym albo jako zasilanie awaryjne zakładu.
Raport za dany rok kalendarzowy składa się do końca lutego roku następnego. Gdy w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a), a bez następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
| Sytuacja | Czy raport jest potrzebny | Podstawa |
|---|---|---|
| Przedsiębiorca z agregatem używanym w działalności | Tak, agregat ujmuje się w raporcie jako źródło spalania paliw | art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami |
| Agregat uruchamiany tylko awaryjnie lub sporadycznie | Zwolnienie nie zostało potwierdzone w oficjalnym Poradniku KOBiZE | Poradnik KOBiZE (grudzień 2024) |
| Rok bez działalności powodującej emisje | Brak przedmiotu raportu; formularz ma opcję „Brak działalności powodującej emisję” | art. 7 ust. 1 ustawy; Poradnik KOBiZE |
| Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą | Węższy zakres: dotyczy eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw | art. 7 ust. 1a ustawy; art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska |
| Raport za rok sprzed ponad 5 lat | Obowiązek sporządzenia raportu wygasa po 5 latach od końca roku, w którym powstał | art. 7 ust. 2c ustawy |
Teza spotykana w poradach internetowych, że agregat „awaryjny” jest zwolniony z raportu, nie ma oparcia w oficjalnym Poradniku KOBiZE: nie ma w nim takiego wyjątku. Wersja uproszczona raportu nie jest zwolnieniem, tylko prostszą formą zgłoszenia. Poradnik wymienia agregaty wśród instalacji do spalania paliw, które mogą z niej skorzystać, jeśli spełnione są łącznie warunki: brak urządzeń ograniczających emisję, możliwość automatycznego wyliczenia emisji ze wskaźników KOBiZE oraz łączna nominalna moc cieplna wszystkich instalacji tego rodzaju w danym miejscu nie większa niż 0,5 MW przy nie więcej niż 10 takich instalacjach. Przed wyborem wersji raportu warto sprawdzić w Poradniku KOBiZE, czy każdy z tych warunków dotyczy właśnie Twoich agregatów.
Czy opłata za korzystanie ze środowiska to osobna sprawa?
Raport do KOBiZE i opłata za korzystanie ze środowiska to dwa różne obowiązki. W wykazie opłat silniki spalinowe w agregatach rozlicza się według Tabeli D załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443): opłata to zużycie paliwa pomnożone przez stawkę właściwą dla danej kategorii źródła i paliwa, bez osobnego liczenia emisji.
Próg 800 zł dotyczy wyłącznie opłaty: nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647). Nie jest to próg zwalniający z raportu do KOBiZE.
Czy za brak raportu grozi kara?
Ustawa o systemie zarządzania emisjami (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) nie ustanawia kary pieniężnej za niezłożenie rocznego raportu z art. 7 ust. 1. Jedyna administracyjna kara pieniężna w tej ustawie (art. 54g-54h) dotyczy odrębnego, unijnego obowiązku CBAM i nie ma związku z raportem rocznym. Brak sankcji w tej ustawie nie czyni jednak raportu dobrowolnym: art. 7 ust. 1 nakłada obowiązek niezależnie od tego.
Przykład i następny krok
Firma budowlana ma agregat, który w ciągu roku działa na placu budowy, a drugi stoi w biurze jako zasilanie awaryjne. Jeśli działalność tej firmy powodowała w danym roku emisje, oba agregaty ujmuje w raporcie, ponieważ z użycia awaryjnego nie wynika zwolnienie. Wersję uproszczoną można rozważyć dopiero po sprawdzeniu wszystkich warunków opisanych wyżej.
Co zrobić teraz:
1. Spisz agregaty używane w działalności i zużycie paliwa w danym roku.
2. Sprawdź, czy rok był rokiem bez działalności powodującej emisje; wtedy raport nie ma przedmiotu.
3. Oceń, czy spełniasz warunki wersji uproszczonej.
4. Złóż raport w Krajowej bazie do końca lutego następnego roku.
Więcej o samym obowiązku znajdziesz w artykułach: czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa, obowiązki BDO i KOBiZE, agregat prądotwórczy a KOBiZE oraz raport do KOBiZE dla firmy z agregatem. Jeśli firma działa też w obszarze odpadów, przydatna będzie rejestracja firmy w BDO.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526) – art. 7 ust. 1, 1a, 2a-2c, art. 54g-54h.
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647) – art. 289 ust. 1.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443) – załącznik nr 1, Tabela D.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, w której części formularza zgłosić agregat albo czy przysługuje Ci wersja uproszczona, przygotujemy i złożymy raport za Ciebie. Szczegóły usługi znajdziesz na stronie: Strona zbiorcza usług KOBiZE.
Kogo dotyczy obowiązek raportowania agregatu prądotwórczego?
Obowiązek dotyczy przedsiębiorcy, w tym prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, oraz jednostki organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą w rozumieniu art. 3 pkt 20 lit. a i b Prawa ochrony środowiska, jeżeli agregat jest eksploatowany w ramach działalności powodującej emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Kategorie „agregat prądotwórczy” i „agregat prądotwórczy/silnik energetyczny” wynikają ze struktury formularza raportu opisanej w Poradniku KOBiZE. Dla osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą obowiązuje węższy zakres z art. 7 ust. 1a.
Czy agregat używany tylko w razie awarii prądu jest zwolniony z raportu?
Oficjalny Poradnik KOBiZE nie zawiera zwolnienia dla agregatów uruchamianych wyłącznie awaryjnie lub sporadycznie, a ustawa nie wprowadza progu skali dla przedsiębiorcy (art. 7 ust. 1). Raport za dany rok nie ma przedmiotu m.in. wtedy, gdy podmiot w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje. Uproszczona wersja raportu jest prostszą formą, a nie zwolnieniem, i wymaga łącznego spełnienia warunków opisanych w Poradniku. Przed wyborem wersji warto sprawdzić w Poradniku KOBiZE, czy Twoje agregaty te warunki spełniają.
FAQ — agregat prądotwórczy KOBiZE: najczęstsze pytania
Czy agregat prądotwórczy przenośny też trzeba zgłosić do KOBiZE?
Tak. Zarówno agregaty stacjonarne, jak i przenośne spalające paliwo (olej napędowy, benzynę, gaz) są traktowane jako urządzenia spalania paliw i podlegają obowiązkowi rejestracji w KOBiZE oraz składania raportów o emisjach, jeśli są użytkowane przez podmiot korzystający ze środowiska. Forma własności ani mobilność urządzenia nie zmieniają obowiązku prawnego.
Do kiedy należy złożyć raport KOBiZE za poprzedni rok?
Raport do Krajowej bazy KOBiZE za dany rok kalendarzowy należy złożyć do 28 lutego roku następnego. Termin wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Ustawa o systemie zarządzania emisjami nie przewiduje kary pieniężnej za brak raportu KOBiZE.
Jaka kara grozi za brak rejestracji lub raportu KOBiZE?
Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (t.j. Dz.U. 2026 poz. 526) nie przewiduje kary pieniężnej za brak ani za spóźnienie rocznego raportu KOBiZE, ale obowiązek złożenia raportu do końca lutego nadal obowiązuje. KOBiZE może wezwać do uzupełnienia raportu i powiadomić WIOŚ. Jeśli brak rejestracji dotyczy jednocześnie systemu BDO (odpady z agregatu), kara może wynieść nawet do 1 000 000 zł na podstawie art. 194 ustawy o odpadach.
Czy firma posiadająca agregat musi być też wpisana do BDO?
Jeśli użytkowanie agregatu wiąże się z wytwarzaniem odpadów niebezpiecznych — takich jak zużyte oleje silnikowe (kod 13 02 05*) czy zużyte filtry olejowe (kod 16 01 07*) — firma jest zobowiązana do rejestracji w BDO jako wytwórca odpadów niebezpiecznych. Obowiązki w BDO i KOBiZE są od siebie niezależne i mogą wystąpić równocześnie.
Jak uregulować obowiązki związane z agregatem — pomoc eksperta
Agregat prądotwórczy KOBiZE to temat, który łączy przepisy prawa ochrony środowiska, ustawy o emisjach oraz ustawy o odpadach. Samodzielne ustalenie zakresu obowiązków, zarejestrowanie się we właściwych systemach i terminowe złożenie raportów wymaga znajomości kilku aktów prawnych jednocześnie. Dla wielu firm — szczególnie małych i średnich — to poważne wyzwanie administracyjne.
Nasz zespół specjalizuje się w kompleksowej obsłudze przedsiębiorców w zakresie KOBiZE i BDO. Pomożemy ustalić, czy Twój agregat rodzi obowiązek rejestracji, przeprowadzimy Cię przez proces rejestracji w KOBiZE, przygotujemy raport emisji oraz zadbamy o prawidłową ewidencję odpadów wytwarzanych przy eksploatacji urządzenia. Skontaktuj się z nami już dziś — skontaktuj się z ekspertem BDO i KOBiZE, aby omówić sytuację Twojej firmy i uniknąć kosztownych kar.
Kompleksowa obsługa BDO dla firm od 150 zł
Zamów obsługę →
