Za brak prawidłowego magazynowania odpadów w firmie grozi przede wszystkim odpowiedzialność karna, ale tylko wtedy, gdy postępowanie z odpadami wbrew przepisom może zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka albo obniżyć jakość wody, powietrza lub powierzchni ziemi. Jest to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności od roku do 10 lat (art. 183 § 1 Kodeksu karnego). Warunki i terminy magazynowania określa art. 25 ustawy o odpadach.
Stan prawny na: 2026-10-13
Czym jest magazynowanie odpadów i jakie warunki trzeba spełnić?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587) magazynowanie to czasowe przechowywanie odpadów. Obejmuje ono:
- wstępne magazynowanie przez wytwórcę odpadów,
- tymczasowe magazynowanie przez prowadzącego zbieranie odpadów,
- magazynowanie przez prowadzącego przetwarzanie odpadów.
Art. 25 ust. 1-3 tej ustawy stawia trzy warunki ogólne:
1. Magazynowanie odbywa się zgodnie z wymaganiami ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi. Trzeba przy tym uwzględniać właściwości chemiczne i fizyczne odpadów, w tym stan skupienia, oraz zagrożenia, które mogą one powodować.
2. Odbywa się na terenie, do którego posiadacz odpadów ma tytuł prawny.
3. Jest prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów.
Jak długo wolno magazynować odpady?
Czas magazynowania reguluje art. 25 ust. 4-6 ustawy o odpadach. Są to terminy maksymalne.
| Rodzaj odpadów | Kiedy wolno magazynować | Maksymalny okres |
|---|---|---|
| Odpady inne niż przeznaczone do składowania | Gdy wynika to z procesów technologicznych lub organizacyjnych i nie przekracza terminów uzasadnionych tymi procesami (ust. 4) | 3 lata |
| Odpady przeznaczone do składowania | Wyłącznie w celu zebrania ilości potrzebnej do transportu na składowisko (ust. 5) | rok |
Okresy te liczy się łącznie dla wszystkich kolejnych posiadaczy tych samych odpadów (art. 25 ust. 6). Przekazanie odpadów innemu podmiotowi nie rozpoczyna więc biegu terminu od nowa. Jeśli firma przejmuje odpady od innego posiadacza, powinna ustalić, jak długo były już magazynowane, bo ten czas wlicza się do jej limitu.
Co grozi za naruszenie tych zasad?
Najpoważniejszą konsekwencją naruszenia zasad magazynowania w sposób groźny dla ludzi lub środowiska jest odpowiedzialność z art. 183 § 1 Kodeksu karnego (t.j. Dz.U. 2025 poz. 383). Kto wbrew przepisom składuje, usuwa, przetwarza, zbiera, unieszkodliwia lub transportuje odpady albo dokonuje ich odzysku w takich warunkach lub w taki sposób, że może to zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka albo spowodować obniżenie jakości wody, powietrza lub powierzchni ziemi, albo zniszczenie w świecie roślinnym lub zwierzęcym, podlega karze pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Obecne brzmienie obowiązuje od 1 września 2022 r. Sprawę rozstrzyga sąd w postępowaniu karnym, a zawiadomienie może złożyć m.in. Inspekcja Ochrony Środowiska.
Czy każde naruszenie przepisów o magazynowaniu jest przestępstwem?
Nie. Art. 183 § 1 Kodeksu karnego wymaga, by sposób postępowania z odpadami mógł zagrozić życiu lub zdrowiu człowieka albo środowisku. Przekroczenie terminu lub brak tytułu prawnego do terenu, bez takiego zagrożenia, nie spełnia więc znamion tego przepisu. Nie zmienia to jednak tego, że art. 25 ustawy o odpadach jest obowiązującym wymogiem, którego firma powinna przestrzegać.
Sam brak wpisu do BDO, brak karty przekazania odpadów (KPO) lub niezłożenie sprawozdania to delikty administracyjne albo wykroczenia z ustawy o odpadach (art. 194, 179, 180, 180a), a nie przestępstwo z art. 183 Kodeksu karnego. Opisujemy je w artykułach o karze za brak ewidencji odpadów i o karze za brak sprawozdania z odpadów.
Jakie wyjątki i granice trzeba znać?
- Okresy 3 lat i roku są maksimami ustawowymi. Rzeczywisty dopuszczalny czas może być krótszy, jeśli procesy technologiczne lub organizacyjne nie uzasadniają dłuższego (art. 25 ust. 4).
- Rozporządzenie wydane na podstawie art. 25 ust. 7-8 ustawy o odpadach może określić czas magazynowania. Przed oceną własnej sytuacji sprawdź jego aktualne brzmienie.
- Posiadacze zobowiązani do zezwolenia na zbieranie lub przetwarzanie oraz zarządzający składowiskiem mają dodatkowe obowiązki dotyczące wizyjnego systemu kontroli (art. 25 ust. 6a-6j). Ich omówienie wykracza poza ten artykuł.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, na jakiej podstawie firma magazynuje odpady (jako wytwórca, zbierający czy przetwarzający) i czy ma tytuł prawny do terenu magazynu.
2. Sprawdź, od kiedy leżą poszczególne partie odpadów, i porównaj to z limitem 3 lat albo roku dla odpadów przeznaczonych do składowania.
3. Oceń, czy sposób składowania uwzględnia właściwości odpadów i czy nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub środowiska.
4. Uporządkuj ewidencję. Praktyczny przewodnik znajdziesz w tekście jak prowadzić ewidencję odpadów w systemie BDO.
5. Przy wątpliwościach co do zagrożenia dla zdrowia lub środowiska albo co do terminów skonsultuj się ze specjalistą od gospodarki odpadami lub prawnikiem. Podstawę stanowi art. 25 ustawy o odpadach, dostępny w tekście jednolitym.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Od kiedy obowiązują obecne terminy magazynowania odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 5 oraz art. 25 ust. 1-6 ustawy o odpadach)?
Obecny limit 3 lat (art. 25 ust. 4 ustawy o odpadach) obowiązuje od 23 września 2021 r. Jak ewidencjonować odpady w trakcie magazynowania, opisujemy w artykule KEO i KPO w systemie BDO.
Co grozi, gdy sprawca działa nieumyślnie albo porzuca odpady niebezpieczne (art. 183 § 5, § 5a i § 6 Kodeksu karnego)?
Porzucenie odpadów niebezpiecznych (§ 5a) oraz przywóz lub wywóz odpadów niebezpiecznych bez wymaganego zgłoszenia lub zezwolenia (§ 5) są zagrożone karą pozbawienia wolności od 2 do 12 lat. Jeśli sprawca czynu z § 1-5a działa nieumyślnie, grozi grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 5 lat (§ 6).
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
