Co do zasady tak, ale nie każda firma, która wytwarza odpady, musi mieć wpis do BDO. Obowiązek dotyczy wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach). Jeśli firma wytwarza odpady wyłącznie w rodzajach i ilościach zwolnionych z ewidencji, wpis z tego tytułu nie jest wymagany.
Stan prawny na: 2026-10-13
Od czego zależy obowiązek wpisu do BDO?
Sam rodzaj działalności, na przykład sklep czy lokal gastronomiczny, nie przesądza o obowiązku wpisu. Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) nakłada obowiązek wpisu na wytwórców odpadów obowiązanych do prowadzenia ewidencji odpadów, z wyłączeniem wytwórców z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 (pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów), których marszałek województwa wpisuje z urzędu. Obowiązek jest więc powiązany z ewidencją, a nie z faktem, że w firmie powstaje jakikolwiek odpad.
To, kto jest zwolniony z ewidencji, określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 tej ustawy: rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644, w mocy od 1 stycznia 2025 r.). Wskazuje ono rodzaje i ilości odpadów, dla których nie ma obowiązku ewidencji. Jeśli firma wytwarza odpady wyłącznie w takich rodzajach i ilościach, obowiązek wpisu z tego konkretnego tytułu nie powstaje. Konkretne progi ilościowe dla poszczególnych kodów odpadów trzeba odczytać z załącznika do tego rozporządzenia. Warto to zrobić przed podjęciem decyzji, że wpis nie jest potrzebny.
Uwaga na odpady niebezpieczne. Rozporządzenie z 2024 r. zawęża zwolnienie, ale go nie znosi. Od 1 stycznia 2025 r. z listy zwolnień usunięto pięć rodzajów odpadów niebezpiecznych: przepracowane oleje, opakowania po substancjach niebezpiecznych, pojemniki ciśnieniowe, zużyte urządzenia z elementami niebezpiecznymi oraz baterie z rtęcią. Większość rodzajów odpadów innych niż niebezpieczne nadal korzysta ze zwolnienia ilościowego. W praktyce oznacza to, że firma, która wytwarza choćby niewielkie ilości odpadów niebezpiecznych z tych pięciu pozycji, powinna sprawdzić swoją sytuację osobno.
Kto jest wytwórcą odpadów?
Według art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach wytwórcą odpadów jest każdy, czyja działalność powoduje powstawanie odpadów.
Dla usług jest reguła szczególna. Wytwórcą odpadów powstających przy świadczeniu usług budowy, rozbiórki, remontu obiektów, czyszczenia zbiorników lub urządzeń oraz sprzątania, konserwacji i napraw jest podmiot, który świadczy usługę, czyli wykonawca pracujący u klienta. Wyjątek: umowa o świadczenie usługi może stanowić inaczej, na przykład wskazać jako wytwórcę zleceniodawcę. Przy usługach spoza tego katalogu wytwórcę ustala się według ogólnej definicji, czyli według tego, czyja działalność powoduje powstanie odpadów.
Status wytwórcy sam nie rozstrzyga o wpisie. Przepisy o wytwórcy mówią, kto odpowiada za odpady, a o wpisie decydują art. 49-51 ustawy i zwolnienia z ewidencji.
Jakie są trzy ścieżki: wpis na wniosek, z urzędu albo zwolnienie?
| Ścieżka | Podstawa | Na czym polega |
|---|---|---|
| Wpis na wniosek | art. 50 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach | Podmiot z listy w art. 50 ust. 1 składa wniosek o wpis przed rozpoczęciem działalności, a jeśli już ją prowadzi bez wpisu – niezwłocznie. |
| Wpis z urzędu | art. 51 ust. 1 pkt 1-5 | Marszałek województwa wpisuje bez wniosku posiadaczy odpadów z określonymi decyzjami (m.in. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów), o ile nie mają już wpisu z art. 50 ust. 2. |
| Zwolnienie z wpisu | art. 51 ust. 2 pkt 1-5 | Pięć kategorii podmiotów nie podlega wpisowi, np. rolnik gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu. |
Wpis z urzędu nie jest zwolnieniem. Podmiot jest wtedy w rejestrze, tylko bez własnego wniosku. Więcej o pozwoleniach na wytwarzanie odpadów przeczytasz w artykule od jakiej ilości odpadów potrzebne jest pozwolenie na wytwarzanie odpadów.
Zwolnienia z art. 51 ust. 2 obejmują:
- osobę fizyczną i jednostkę organizacyjną niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8),
- podmiot stosujący komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi w zakresie określonym w art. 96 ust. 1 pkt 1-3,
- podmiot prowadzący nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i zużytych artykułów konsumpcyjnych, poza działalnością gospodarczą,
- podmiot transportujący wyłącznie wytworzone przez siebie odpady (zob. czy transportujący odpady musi mieć BDO),
- wytwórcę odpadów będącego rolnikiem gospodarującym na użytkach rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi z innego tytułu.
Zwolniony jest tylko ten zakres działalności, który mieści się w wymienionych kategoriach. Inna, równoległa działalność tego samego podmiotu może samodzielnie rodzić obowiązek wpisu.
Czy zwolnienie z wpisu oznacza zwolnienie z ewidencji i sprawozdań?
Nie. Zwolnienie z wpisu z art. 51 ust. 2 nie jest zwolnieniem z innych obowiązków BDO, takich jak ewidencja czy sprawozdawczość. Zwolnienie z ewidencji ilościowej, o którym mowa wyżej, to osobny mechanizm prawny. Zasady sprawozdań omawiamy w artykule sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.
Co grozi za brak wpisu?
Podmiot obowiązany do wpisu, który prowadzi działalność objętą art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach bez wymaganego wpisu, podlega administracyjnej karze pieniężnej od 1 000 do 1 000 000 zł, nakładanej w drodze decyzji przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 194 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3). Dotyczy to także sytuacji, gdy podmiot ma wpis, ale faktycznie prowadzona działalność wykroczyła poza zakres objęty tym wpisem.
Odrębnie art. 179 ustawy o odpadach przewiduje karę aresztu albo grzywny (wykroczenie, orzeka sąd) dla tego, kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie wniosku o wpis do rejestru – niezależnie od kary administracyjnej z art. 194.
Co zrobić teraz?
1. Ustal, czy jesteś wytwórcą odpadów według art. 3 ust. 1 pkt 32, także przy usługach świadczonych u klienta, i sprawdź, co mówi umowa.
2. Zestaw rodzaje i ilości swoich odpadów z rozporządzeniem z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Zwróć uwagę na odpady niebezpieczne.
3. Sprawdź, czy nie wchodzisz w katalog zwolnień z art. 51 ust. 2 albo w tryb wpisu z urzędu z art. 51 ust. 1.
4. Jeśli obowiązek wpisu istnieje, złóż wniosek o wpis przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Jeśli działalność jest już prowadzona bez wpisu, złóż wniosek niezwłocznie.
5. W razie wątpliwości skonsultuj się ze specjalistą lub z urzędem marszałkowskim.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Czy nieaktualny wpis grozi taką samą karą jak brak wpisu?
Nie. Samo niezłożenie wniosku o zmianę wpisu przy niezmienionym zakresie działalności nie mieści się w art. 194 ust. 1 pkt 5. Podlega art. 179 ustawy o odpadach, który przewiduje karę aresztu albo grzywny. Praktyczne omówienie obowiązków wytwórców znajdziesz w artykule wytwarzanie odpadów i rozliczenia.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
