Płyty styropianowe to opakowanie wtedy, gdy pełnią funkcję opakowania: służą do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów. Ustawa nie wyklucza żadnego materiału, bo opakowaniem jest wyrób „z jakiegokolwiek materiału” (art. 3 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Decyduje funkcja, a nie sam styropian.
Stan prawny na: 2026-10-13
Co mówi definicja opakowania w ustawie?
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity w wykazie aktów na portalu ELI) opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału. Wyrób ten musi być przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych.
Definicja nie wymienia materiałów ani nie wskazuje styropianu. Przepis nie wyłącza go jednak z kręgu opakowań, bo materiał nie ma tu znaczenia. Liczy się to, do czego wyrób jest przeznaczony.
Jakie dodatkowe kryteria wprowadza art. 3 ust. 2?
Art. 3 ust. 2 ustawy (tekst jednolity na portalu ELI) rozwija definicję. Za opakowanie uważa się:
- wyrób spełniający funkcje opakowania z ust. 1, bez uszczerbku dla innych funkcji, jakie opakowanie może spełniać,
- wyrób spełniający te funkcje, który jest wytworzony i przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży albo jest jednorazowego użytku (sprzedany, wypełniony, wytworzony lub przeznaczony do wypełniania w punkcie sprzedaży),
- część składową opakowania oraz złączony z opakowaniem element pomocniczy, spełniające funkcje opakowania.
Z pierwszego punktu wyłączony jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia. Wyrób taki musi też stanowić integralną część produktu i być niezbędny do przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania produktu w całym cyklu i okresie jego funkcjonowania.
Kiedy płyta styropianowa jest opakowaniem, a kiedy produktem?
Art. 3 ust. 3 ustawy zobowiązuje ministra właściwego do spraw klimatu do określenia w drodze rozporządzenia przykładowego wykazu wyrobów, w tym części składowych opakowań oraz złączonych z wyrobem elementów pomocniczych, które uznaje się albo nie uznaje się za opakowanie. Przed oceną własnego przypadku sprawdź ten wykaz pod kątem swojego wyrobu. Poniższa tabela to wniosek z kryterium funkcji z art. 3 ust. 1 i 2, a nie treść wykazu.
| Sytuacja | Wniosek |
|---|---|
| Płyta zabezpiecza towar w transporcie lub służy do jego ochrony i dostarczenia | w praktyce spełnia funkcję z art. 3 ust. 1, więc jest opakowaniem |
| Płyta jest wypełnieniem lub elementem pomocniczym opakowania i spełnia jego funkcje | może być częścią składową lub elementem pomocniczym (art. 3 ust. 2) |
| Płyta sama jest sprzedawanym produktem, np. materiałem budowlanym | w praktyce nie służy do ochrony ani przewozu innego produktu, więc nie jest opakowaniem |
W praktyce oznacza to, że ta sama płyta może mieć różny status zależnie od roli, jaką pełni w obrocie. Wniosek wynika z kryterium funkcji z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.
Jak ocenić własny przypadek?
Przejdź kolejno przez trzy pytania:
1. Czy wyrób jest przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów (art. 3 ust. 1)?
2. Czy nie jest to wyrób wyłączony z art. 3 ust. 2 pkt 1, czyli integralna część produktu, niezbędna do jego przechowywania lub zabezpieczania w całym cyklu funkcjonowania, której wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia?
3. Czy płyta nie jest elementem pomocniczym albo częścią składową opakowania (art. 3 ust. 2 pkt 3)?
Podobne rozważania pojawiają się przy innych materiałach. Zobacz, kiedy kartony i opakowania wymagają ewidencji i sprawozdań. Praktyczny przykład z magazynu opisuje case study centrum logistycznego i palet.
Co zrobić, gdy są wątpliwości?
Jeśli nie jesteś pewien, czy dany wyrób styropianowy spełnia funkcję opakowania, opisz jego przeznaczenie i rolę w obrocie. Następnie skonsultuj ocenę z doradcą lub zleć ją specjalistom. Tekst ustawy znajdziesz w wykazie aktów na portalu ELI, a przed decyzją sprawdź aktualne brzmienie art. 3. Odpowiedź dotyczy samej definicji opakowania i nie przesądza konkretnego przypadku.
Podstawa prawna i źródła
Najczęściej zadawane pytania
Co dokładnie oznacza pojęcie opakowania w przepisach (art. 3 ust. 1)?
To wyrób, także bezzwrotny, z dowolnego materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych. Zakres obejmuje więc wszystkie etapy obrotu. Więcej o praktycznym stosowaniu pojęcia w artykule BDO dla sklepu spożywczego.
Czy część składowa lub element pomocniczy opakowania też jest opakowaniem?
Tak, art. 3 ust. 2 ustawy uznaje za opakowanie również część składową opakowania oraz złączony z nim element pomocniczy, o ile spełniają funkcje opakowania. Dotyczy to np. wypełnień, jeśli pełnią taką rolę. Więcej o opakowaniach w sprzedaży online w artykule Amazon FBA i PPWR – obowiązki sprzedawcy.
Jaki wyrób art. 3 ust. 2 wyłącza spod uznania za opakowanie?
Wyłączony jest wyrób, którego wszystkie elementy są przeznaczone do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, stanowiący integralną część produktu i niezbędny do jego przechowywania, utrzymywania lub zabezpieczania w całym cyklu funkcjonowania. Wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie. Przykład z hurtowni opisuje case study o opakowaniach kartonowych.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
