Terminy rozliczeń firmy z samochodem: KOBiZE i opłata

Firma z samochodem, która jest przedsiębiorcą, składa roczny raport do KOBiZE do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji). Wykaz i opłatę środowiskową za dany rok składa i wnosi do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Wykaz trzeba złożyć, gdy roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska przekracza 100 zł, a opłatę wnieść, gdy roczna opłata z tytułu danego rodzaju przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1).

Jakie terminy rozliczeń ma firma z samochodem?

Firma użytkująca samochód w działalności ma w kalendarzu terminy, które łatwo ze sobą pomylić. Wynikają z różnych ustaw i trafiają do różnych organów, więc warto je rozdzielić.

Raport do KOBiZE i wykaz z opłatą to osobne obowiązki, więc złożenie raportu w lutym nie zastępuje wykazu w marcu (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami oraz art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska). Więcej o rozliczeniach środowiskowych firmy znajdziesz w opisie usługi sprawozdanie o emisji i korzystaniu ze środowiska.

Kogo dotyczy raport do KOBiZE i do kiedy go złożyć?

Obowiązek powstaje dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot korzystający ze środowiska prowadził działalność powodującą emisje (art. 7 ust. 1 i 2c ustawy o systemie zarządzania emisjami). Wyzwala go sam fakt emitowania. W art. 1–7 tej ustawy nie wskazano odrębnego progu rejestracyjnego. Raport za dany rok składa się do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1).

Przedsiębiorca, także prowadzący jednoosobową działalność, formalnie mieści się w tym zakresie (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Pojazdy to w Prawie ochrony środowiska „urządzenia” (art. 3 pkt 42), a spaliny z silnika to „emisja” (art. 3 pkt 4). Ograniczenie do instalacji i źródeł spalania paliw z art. 7 ust. 1a dotyczy wyłącznie osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą. Rozporządzenie wykonawcze do art. 7 ust. 7 (Dz.U. 2022 poz. 2217) ma osobną część raportu dla urządzeń, w której podaje się rodzaj silnika oraz rodzaj i ilość spalonego paliwa. Jeśli w danym roku firma w ogóle nie prowadziła działalności powodującej emisje, nie ma przedmiotu raportu (art. 7 ust. 1 ustawy; tak wskazuje oficjalny poradnik KOBiZE).

W praktyce firma z samochodami służbowymi powinna mieć w kalendarzu termin końca lutego, chyba że w danym roku w ogóle nie prowadziła działalności powodującej emisje (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami). Szerzej o tym, czy rejestracja jest obowiązkowa, piszemy w artykule Czy rejestracja w KOBiZE jest obowiązkowa.

Kiedy złożyć wykaz i zapłacić opłatę środowiskową?

Opłatę za dany rok kalendarzowy podmiot wnosi do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 Prawa ochrony środowiska). Ustala się ją według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1), a nie według stawek z dnia zapłaty.

Ten sam termin dotyczy wykazu, który przedkłada się marszałkowi województwa „w terminie, o którym mowa w art. 285 ust. 2” (art. 286 ust. 1). Wykaz dotyczący emisji do powietrza sporządza się na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska), więc dane z raportu do KOBiZE warto mieć gotowe przed przygotowaniem wykazu.

Od jakiej kwoty trzeba składać wykaz i płacić?

Prawo ochrony środowiska przewiduje dwa progi, oba w art. 289 ust. 1 i oba liczone osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1:

• Zdanie pierwsze (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze): nie wnosi się opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania, jeśli jej roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Dotyczy to także kwoty równej dokładnie 800 zł.
• Zdanie drugie (art. 289 ust. 1 zdanie drugie): jeśli roczna opłata z tytułu danego rodzaju nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazu z art. 286 ust. 1.

Dla jednego rodzaju korzystania wygląda to tak:

• Opłata nieprzekraczająca 100 zł: brak wykazu i brak zapłaty (art. 289 ust. 1).
• Opłata powyżej 100 zł, ale nie powyżej 800 zł: wykaz trzeba złożyć, opłaty się nie wnosi (art. 289 ust. 1).
• Opłata powyżej 800 zł: wykaz i zapłata do 31 marca (art. 285 ust. 2 i art. 289 ust. 1).

Progi z art. 289 ust. 1 dotyczą wykazu i opłaty z Prawa ochrony środowiska, a raport do KOBiZE ma osobną podstawę i termin końca lutego w art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Progi liczy się per rodzaj korzystania, a nie łącznie. Niska opłata za jeden rodzaj nie zwalnia z wykazu dla innego rodzaju, jeśli ta druga opłata przekracza 100 zł (art. 289 ust. 1 zdanie drugie).

Art. 289 ust. 2 stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Jest to przepis o „kwocie” w liczbie pojedynczej, którą w interpretacji wiąże się z progiem 800 zł. Przed ustaleniem własnych obowiązków warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim swojego województwa, czy sejmik podjął taką uchwałę.

Przy zmianie podmiotu w trakcie roku obowiązek raportu za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a ustawy o systemie zarządzania emisjami). Gdy nie ma następstwa prawnego, każdy podmiot rozlicza własny okres prowadzenia działalności (art. 7 ust. 2b).

Co zrobić teraz, krok po kroku?

1. Do końca lutego sporządź i wprowadź roczny raport za poprzedni rok do Krajowej bazy (art. 7 ust. 1 ustawy o systemie zarządzania emisjami).

2. Wykaz dotyczący emisji do powietrza sporządź na podstawie tego raportu (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska), a opłatę nalicz według stawek obowiązujących w roku korzystania (art. 285 ust. 1).

3. Porównaj roczną opłatę z tytułu każdego rodzaju korzystania z progiem 100 zł dla wykazu i 800 zł dla zapłaty (art. 289 ust. 1).

4. Do 31 marca złóż wykaz marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 w zw. z art. 285 ust. 2).

5. Opłatę z tytułu danego rodzaju korzystania wnieś do 31 marca tylko wtedy, gdy jej roczna wysokość przekracza próg 800 zł z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze (termin: art. 285 ust. 2).

Przegląd obowiązków firmy z flotą znajdziesz w artykule Firma z samochodami służbowymi: jakie obowiązki środowiskowe, a o tym, jakich formularzy użyć, w tekście Jakie formularze są potrzebne do opłat środowiskowych.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej obsługi można porównać do miesięcznego abonamentu za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój i pewność, że żaden termin nie umknie. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Napisz do nas: kontakt z ekspertem.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.